Biegunka u psa: przyczyny, co podać i kiedy do weterynarza

Biegunka u psa to luźny lub wodnisty stolec oddawany częściej niż zwykle, który najczęściej wynika z błędu żywieniowego, nagłej zmiany karmy, stresu albo pasożytów. Jeśli pies jest żwawy, pije i je, zwykle wystarczy obserwacja i lekka dieta. Krew w kale, wymioty, apatia albo luźne stolce u szczeniaka wymagają jednak szybkiej wizyty u weterynarza.

Czy biegunka u psa jest groźna?

Samo rozwolnienie nie jest chorobą, tylko objawem. Jelita przesuwają treść pokarmową zbyt szybko, przez co nie zdążą odzyskać z niej wody, a stolec staje się luźny. Dlatego najważniejszym zagrożeniem jest odwodnienie i utrata elektrolitów, zwłaszcza gdy wypróżnienia są częste i wodniste.

W praktyce większość epizodów u dorosłych psów mija samoistnie w ciągu jednego lub dwóch dni. Z doświadczenia opiekunów wynika, że typowy scenariusz to pies, który na spacerze zjadł coś ze śmietnika albo dostał tłusty kąsek z grilla. Jeśli jednak rozwolnienie u psa trwa dłużej, nawraca albo towarzyszą mu inne objawy, może sygnalizować infekcję, zatrucie, chorobę trzustki, przewlekły stan zapalny jelit, a nawet nowotwór.

Lekarze dzielą ten problem na postać ostrą, która pojawia się nagle i trwa krótko, oraz przewlekłą, utrzymującą się lub nawracającą przez kilka tygodni. Przy przewlekłej postaci domowe sposoby nie wystarczą, ponieważ trzeba znaleźć przyczynę.

Jakie są najczęstsze przyczyny biegunki u psa?

Przyczyn jest wiele i nie zawsze da się je rozpoznać po samym wyglądzie kału. Poniżej znajdziesz te, które typowo obserwuje się najczęściej, od najbardziej banalnych do poważnych:

• Błąd żywieniowy: resztki ze stołu, tłuste mięso, kości, zepsuta żywność lub znaleziska ze spaceru podrażniają śluzówkę jelit.
• Nagła zmiana karmy: flora jelitowa potrzebuje kilku dni, aby dostosować się do nowego składu, dlatego karmę zmienia się stopniowo przez około tydzień.
• Nadmiar przysmaków: duża liczba nowych gryzaków i smakołyków w krótkim czasie bywa równie problematyczna jak zmiana karmy.
• Pasożyty: glisty, tęgoryjce czy pierwotniaki, na przykład giardie, powodują nawracające luźne stolce, często ze śluzem.
• Infekcje wirusowe i bakteryjne: szczególnie groźna jest parwowiroza u nieszczepionych szczeniąt.
• Stres: podróż, hotel dla psów, przeprowadzka czy burza mogą przyspieszyć pracę jelit.
• Nietolerancje i alergie pokarmowe: problem wraca po określonym składniku karmy.
• Zatrucia i ciała obce: trucizny, toksyczne pokarmy lub połknięta zabawka wymagają natychmiastowej pomocy.
• Choroby narządów: trzustki, wątroby, nerek oraz przewlekłe zapalenie jelit.

Część opiekunów zauważa też luźny stolec po odrobaczaniu lub w trakcie leczenia antybiotykiem. Wtedy warto poinformować lekarza, który zlecił lek, zamiast odstawiać go na własną rękę.

Kiedy z luźnym stolcem trzeba jechać do weterynarza?

Najważniejsze pytanie brzmi: jak pupil się czuje poza samym luźnym stolcem? Żwawy pupil z apetytem to zupełnie inna sytuacja niż pies, który leży, nie chce pić i drży. Skontaktuj się z lekarzem weterynarii w ciągu kilku godzin, gdy zauważysz:

• krew w kale, zarówno świeżą, jak i czarny, smolisty stolec,
• wymioty towarzyszące biegunce lub wymiotowanie po wypiciu wody,
• apatię, osłabienie, drżenie albo bolesny, napięty brzuch,
• brak apetytu i niechęć do picia,
• bardzo częste, wodniste wypróżnienia przez kilka godzin,
• gorączkę lub wyraźnie blade, suche dziąsła,
• podejrzenie zatrucia albo połknięcia ciała obcego,
• biegunkę trwającą dłużej niż dwa dni mimo lekkiej diety.

Szybciej reaguj także wtedy, gdy chory jest szczeniak, senior, pies bardzo małej rasy albo zwierzę przewlekle chore. Ich organizm ma mniejsze rezerwy, więc odwodnienie postępuje szybko. Kontakt do lecznicy w okolicy znajdziesz w naszym katalogu weterynarzy.

Jak samodzielnie sprawdzić odwodnienie?

Delikatnie unieś fałd skóry na karku i puść. U dobrze nawodnionego psa skóra wraca na miejsce natychmiast. Jeśli opada powoli, a dziąsła są suche i lepkie, pies traci za dużo wody. To sygnał, że potrzebna jest pomoc lekarza, ponieważ kroplówka nawadnia znacznie skuteczniej niż miska z wodą.

Biegunka u psa z krwią lub śluzem: co oznacza?

Śluz w kale świadczy zwykle o podrażnieniu jelita grubego. Pojawia się przy błędach żywieniowych, stresie i pasożytach, na przykład giardiozie. Pojedynczy epizod u psa w dobrej formie można obserwować, natomiast nawracający śluz wymaga badania kału.

Świeża, jasnoczerwona krew pochodzi najczęściej z końcowego odcinka jelit. Z kolei czarny, smolisty stolec może oznaczać krwawienie z żołądka lub jelita cienkiego. W obu przypadkach nie zgaduj przyczyny. Gwałtowne, krwiste i wodniste wypróżnienia, zwłaszcza połączone z wymiotami, bywają objawem stanów zagrażających życiu, takich jak parwowiroza czy krwotoczne zapalenie żołądka i jelit. Wtedy liczy się czas.

Biegunka u szczeniaka: dlaczego wymaga większej ostrożności?

Szczenię ma małą masę ciała, niedojrzały układ odpornościowy i często niepełny program szczepień. Dlatego rozwolnienie u szczeniaka szybciej prowadzi do odwodnienia, a przyczyną częściej są pasożyty lub infekcje wirusowe. Jeśli maluch ma luźne stolce i jest osowiały, nie je albo wymiotuje, nie czekaj do następnego dnia.

Często rozwolnienie pojawia się też kilka dni po przeprowadzce do nowego domu. Stres i zmiana karmy nakładają się na siebie. Z tego powodu przez pierwsze tygodnie najlepiej karmić szczeniaka tym samym jedzeniem, które dostawał w hodowli. Informacje o szczepieniach ochronnych i chorobach zakaźnych zwierząt publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Co podać psu na biegunkę? Postępowanie krok po kroku

Jeżeli dorosły pies ma łagodne rozwolnienie, ale poza tym czuje się dobrze, możesz przez dobę lub dwie spróbować postępowania domowego. W praktyce wygląda ono tak:

1. Zapewnij stały dostęp do świeżej wody. Woda jest jedynym napojem, którego potrzebuje pies. Mleko krowie nasila objawy, ponieważ większość dorosłych zwierząt słabo trawi laktozę.
2. Odciąż przewód pokarmowy. U dorosłego psa można pominąć jeden posiłek, zawsze z dostępem do wody. Nie stosuj tego u szczeniąt, małych ras i psów chorych przewlekle bez porady lekarza.
3. Wprowadź dietę lekkostrawną. Gotowane, chude mięso (kurczak, indyk) z rozgotowanym ryżem albo gotowaną marchewką, podawane w małych porcjach kilka razy dziennie.
4. Wracaj do zwykłej karmy stopniowo. Gdy stolec się uformuje, przez kilka dni mieszaj dietę z dotychczasową karmą, zwiększając jej udział.
5. Obserwuj i notuj. Zapisuj liczbę wypróżnień, wygląd kału, apetyt i picie. Te informacje bardzo pomagają lekarzowi.

Probiotyki i preparaty osłonowe dla psów mogą wspierać jelita, ale ich wybór najlepiej skonsultować z weterynarzem. Natomiast ludzkie leki na rozwolnienie, węgiel czy preparaty z apteki domowej mogą maskować objawy poważnej choroby, a niektóre są dla zwierząt szkodliwe. Więcej o tym, jak komponować posiłki przy wrażliwym brzuchu, przeczytasz w artykule o żywieniu psa przy problemach trawiennych.

Jak weterynarz szuka przyczyny?

Przed wizytą przygotuj odpowiedzi na typowe pytania: od kiedy trwa problem, ile razy dziennie pies się wypróżnia, czy w kale jest krew lub śluz, co jadł w ostatnich dniach, kiedy był odrobaczany i czy przyjmuje leki. Dobrze też zabrać świeżą próbkę kału w czystym pojemniku.

Lekarz zaczyna od badania klinicznego, czyli oceny nawodnienia, temperatury i bolesności brzucha. Następnie, zależnie od sytuacji, może zlecić badanie kału na pasożyty, testy w kierunku parwowirozy, badania krwi, USG albo RTG jamy brzusznej. Pies odwodniony dostaje płyny dożylnie lub podskórnie. Przy przewlekłym rozwolnieniu diagnostyka bywa etapowa i obejmuje również dietę eliminacyjną.

Najczęstsze błędy opiekunów przy rozwolnieniu

Z doświadczenia opiekunów i lekarzy powtarza się kilka tych samych pomyłek. Każda z nich może przedłużyć problem albo opóźnić pomoc:

1. Podawanie ludzkich leków na własną rękę.
2. Pojenie psa mlekiem lub podawanie tłustego rosołu.
3. Głodzenie szczeniaka albo małego psa przez wiele godzin.
4. Ciągłe zmienianie karm w poszukiwaniu „tej właściwej” bez diagnozy.
5. Czekanie kilka dni mimo krwi w kale lub wymiotów.

Również ryzyko kolejnych epizodów da się wyraźnie zmniejszyć. Wystarczy regularne odrobaczanie zgodnie z zaleceniem lekarza, aktualne szczepienia, stopniowe zmiany karmy oraz nauka komendy „zostaw” na spacerach. Pies, który nie zbiera wszystkiego z trawnika, rzadziej ma problemy z brzuchem. Jeśli dochodzą do tego wymioty, zajrzyj też do poradnika co podać, gdy pies wymiotuje.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u lekarza weterynarii.

Podsumowanie

Luźny stolec u psa najczęściej jest krótkim epizodem po błędzie żywieniowym, który ustępuje po dobie lekkiej diety i spokoju. O tym, czy możesz poczekać, decyduje jednak samopoczucie pupila, a nie sam wygląd kału. Krew, wymioty, apatia, brak picia oraz każde rozwolnienie u szczeniaka to powód do szybkiej wizyty w lecznicy. Jeśli chcesz lepiej zadbać o codzienne żywienie, sprawdź nasz kalkulator, ile karmy dla psa podawać, aby nie przekarmiać pupila.