Uzębienie psa: ile zębów ma pies, zgryz i budowa pazurów

Uzębienie psa dorosłego liczy 42 zęby: siekacze, kły, przedtrzonowce i trzonowce, przystosowane do chwytania, rozrywania i kruszenia pokarmu. Szczenię ma ich 28, a wymiana na stałe kończy się zwykle około siódmego miesiąca życia. Razem z pazurami to najważniejsze „narzędzia” psa, więc jeśli chcesz rozumieć, co dzieje się w pysku i na łapach pupila, zacznij od ich budowy.

Ile zębów ma pies i jakie to zęby?

Pies jest drapieżnikiem, a jego zęby służą przede wszystkim do chwytania, przytrzymywania i rozrywania pokarmu. W przeciwieństwie do człowieka pies prawie nie żuje, dlatego jego uzębienie ma inną budowę niż ludzkie. Wzór zębowy dorosłego psa wygląda tak:

• Siekacze: 12, po 6 w szczęce i żuchwie, małe zęby do skubania i wygryzania.
• Kły: 4, długie i mocne, służą do chwytania i przytrzymywania.
• Przedtrzonowce: 16, po 8 w szczęce i żuchwie, do odcinania i rozdrabniania.
• Trzonowce: 10, czyli 4 w szczęce i 6 w żuchwie, do kruszenia twardszych kawałków.

Szczególną rolę pełnią zęby łamacze, czyli czwarty przedtrzonowiec górny i pierwszy trzonowiec dolny. Pracują jak nożyce i pozwalają psu odcinać kawałki mięsa. Szczenięta mają 28 zębów mlecznych, bez trzonowców. Zmiana uzębienia zachodzi typowo między trzecim a siódmym miesiącem życia. Jeśli ząb mleczny nie wypada, mimo że obok rośnie stały, mówimy o przetrwałych zębach mlecznych, które wymagają konsultacji z weterynarzem.

Jak zbudowany jest ząb psa?

Zęby psa mają koronę widoczną nad dziąsłem i korzeń osadzony w zębodole. Zbudowane są z kilku warstw, z których każda pełni inną funkcję:

• Szkliwo pokrywa koronę i jest najtwardszą tkanką w organizmie; chroni ząb przed ścieraniem.
• Zębina tworzy główną masę zęba, jest twardsza od kości, ale bardziej miękka od szkliwa i przebiegają przez nią drobne kanaliki.
• Miazga wypełnia wnętrze zęba; zawiera naczynia krwionośne i nerwy, dlatego uszkodzenie sięgające miazgi boli.
• Cement, czyli kostnina, pokrywa korzeń i razem z więzadłem przyzębia mocuje ząb w zębodole.

Z wiekiem w zębie odkłada się zębina wtórna, przez co jama miazgi się zmniejsza. W praktyce dlatego weterynarz po zdjęciu RTG potrafi orientacyjnie ocenić wiek psa. Więcej o tym przeczytasz w tekście jak ustalić wiek psa po zębach.

Zgryz psa: jaki jest prawidłowy?

Zgryz opisuje, jak zęby górne i dolne spotykają się przy zamkniętym pysku. U większości ras prawidłowy jest zgryz nożycowy: górne siekacze ściśle zachodzą na dolne. Zgryz cęgowy, w którym siekacze stykają się brzegami, w części ras jest dopuszczalny. Przodozgryz, gdy dolne siekacze wysuwają się przed górne, jest typowy dla niektórych ras krótkopyskich, na przykład buldoga. Z kolei tyłozgryz, w którym żuchwa jest za krótka, uznaje się za wadę. Szerzej opisuje to tekst zgryz u psa i wady zgryzu.

Wada zgryzu to nie tylko kwestia wystawowa. Jeśli zęby uderzają w podniebienie lub dziąsła, mogą powodować ból i stany zapalne. Dlatego zgryz szczeniaka warto sprawdzić podczas pierwszych wizyt u weterynarza.

Jak dbać o zęby psa na co dzień?

Kamień nazębny i choroby przyzębia należą do najczęstszych problemów zdrowotnych psów, zwłaszcza małych ras. Najskuteczniejsze jest regularne szczotkowanie pastą przeznaczoną dla psów; ludzkie pasty się nie nadają, a te z ksylitolem są dla psa trujące. Pomocne mogą być też odpowiednio dobrane gryzaki. Krok po kroku opisuje to poradnik jak dbać o zęby psa.

Jak zbudowany jest pazur psa?

Pazur psa składa się z twardej, rogowej osłonki i żywej części w środku, w której przebiegają naczynia krwionośne i nerwy. U psów z jasnymi pazurami żywą część widać jako różowy pasek, natomiast przy czarnych pazurach jest ona niewidoczna. Dlatego ciemne pazury skraca się po bardzo małym kawałku. Pazury, w przeciwieństwie do kocich, nie chowają się, więc przy chodzeniu po twardym podłożu częściowo same się ścierają.

Na przednich łapach pies ma zwykle po pięć pazurów: cztery na palcach, które dotykają ziemi, i piąty wyżej, po wewnętrznej stronie. Ten ostatni to tak zwany wilczy pazur. Na tylnych łapach wilcze pazury występują rzadziej, a u niektórych ras, na przykład briarda, wzorzec wręcz wymaga podwójnych. Przedni wilczy pazur pomaga psu przytrzymywać przedmioty i stabilizuje łapę przy skrętach, więc nie jest całkiem bezużyteczny. Więcej przeczytasz w tekście wilcze pazury u psa.

Kiedy przycinać pazury?

Jeśli słyszysz stukanie pazurów o podłogę, prawdopodobnie są za długie. Zbyt długie pazury zmieniają ustawienie palców, utrudniają chodzenie i łatwo się łamią. Wilcze pazury nie ścierają się wcale, więc sprawdzaj je szczególnie często. Instrukcję znajdziesz w poradniku jak przycinać pazury psu. U ras długowłosych delikatnie wycinaj też sierść spomiędzy opuszek.

Najczęstsze błędy opiekunów

1. Używanie ludzkiej pasty do zębów, czasem z ksylitolem, który jest dla psów toksyczny.
2. Ignorowanie przykrego zapachu z pyska, który często oznacza chorobę przyzębia.
3. Podawanie bardzo twardych kości, od których pękają zęby łamacze.
4. Obcinanie czarnych pazurów jednym cięciem i uszkadzanie żywej części.
5. Zapominanie o wilczych pazurach, które potrafią wrosnąć w opuszkę.

Podsumowanie

Zęby psa są stworzone do chwytania i odcinania, a nie do żucia, dlatego tak ważne są prawidłowy zgryz i zdrowe przyzębie. Pazury z kolei mają żywą część, którą łatwo zranić, więc ich skracanie wymaga cierpliwości. Regularna kontrola pyska i łap pozwala szybko zauważyć problem. Szerszy obraz budowy psa, od szkieletu po narządy wewnętrzne, znajdziesz w artykule anatomia psa: szkielet, narządy i zmysły. Informacje o zdrowiu zwierząt publikuje też Główny Inspektorat Weterynarii.