Trawienie u psa: jak działa układ pokarmowy krok po kroku

Trawienie u psa zaczyna się już w pysku, a kończy w jelicie grubym. Przewód pokarmowy rozkłada pokarm na składniki, które organizm wchłania i wykorzystuje jako energię. Poniżej poznasz kolejne odcinki układu pokarmowego, ich zadania oraz objawy, które powinny cię zaniepokoić.

Jak przebiega trawienie u psa?

Proces polega na rozkładzie dużych cząsteczek pokarmu na mniejsze przy udziale enzymów. Dzięki temu organizm może je wchłonąć przez ścianę jelita. Szybkość zależy od rodzaju pokarmu, jego ilości i jakości. Na przykład tłuste lub bardzo duże posiłki rozkładają się wolniej niż niewielkie, lekkostrawne porcje.

Przewód pokarmowy składa się z jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka, jelita cienkiego i jelita grubego. Pomagają mu narządy dodatkowe, czyli wątroba i trzustka. Ogólny opis budowy ciała znajdziesz w artykule anatomia psa.

Pysk, gardło i przełyk: pierwsze etapy

W pysku zachodzą dwa ważne procesy. Najpierw zęby rozdrabniają pokarm, a następnie ślina go nawilża. Ślinę wytwarzają gruczoły ślinowe, które zaczynają pracę jeszcze przed posiłkiem. Psia ślina zawiera niewiele amylazy, dlatego rozkład skrobi zaczyna się głównie dalej. Pies zwykle połyka duże kęsy, więc zęby służą mu przede wszystkim do chwytania i rozrywania jedzenia.

Obrobiony pokarm przechodzi następnie przez gardło do przełyku. Przełyk jest elastyczną rurą, która łączy gardło z żołądkiem. Pokarm przesuwa się nim dzięki falistym skurczom mięśni, które nazywamy perystaltyką.

Żołądek: główne miejsce rozkładu pokarmu

W żołądku odbywa się właściwy rozkład pokarmu. U psa jest on jednokomorowy. Pracują w nim enzymy, takie jak pepsyna i lipaza żołądkowa. Ponadto wydzielany jest kwas solny, który rozkłada białka, aktywuje enzymy i zabija bakterie. Dzięki temu psy lepiej radzą sobie z mniej świeżym jedzeniem niż ludzie, choć nadal nie powinno się tego nadużywać.

Pokarm pozostaje tu zwykle kilka godzin. Duże rasy, które łykają duże porcje, są narażone na groźny skręt żołądka. Dlatego dziel dzienną dawkę na dwa posiłki i unikaj intensywnego ruchu zaraz po jedzeniu.

Jelito cienkie, wątroba i trzustka

W jelicie cienkim rozkład pokarmu trwa dalej. Błona śluzowa tworzy liczne wypustki zwane kosmkami, które znacznie zwiększają powierzchnię wchłaniania. Tutaj do krwi trafia większość składników odżywczych, takich jak aminokwasy, cukry proste i kwasy tłuszczowe.

Wątroba przetwarza wchłonięte substancje, magazynuje witaminy A, B12 i D oraz żelazo, a także neutralizuje substancje szkodliwe. Wydziela też żółć, która pomaga rozkładać tłuszcze. Z kolei trzustka produkuje enzymy rozkładające pokarm oraz hormony insulinę i glukagon. Gdy któryś z tych narządów choruje, zmienia się apetyt i wygląd kału. Więcej na ten temat dowiesz się z artykułu choroby wątroby u psa.

Jelito grube i wydalanie

W jelicie grubym wchłaniana jest woda i elektrolity. Żyją tam także bakterie, które fermentują resztki i produkują niektóre składniki odżywcze. Śluz chroni ścianę jelita i ułatwia przesuwanie mas kałowych w stronę odbytnicy. Następnie kał opuszcza organizm.

Cały przewód pokarmowy przechodzi pokarm zwykle w ciągu kilkunastu do około trzydziestu godzin, w zależności od karmy. Zdrowy pies oddaje kał codziennie. Zbyt długa przerwa może świadczyć o zaparciu, a nawet o poważnej chorobie. Częstymi problemami są też wymioty i biegunka, o których piszemy w poradniku biegunka u psa.

Kiedy trawienie u psa wymaga konsultacji?

Każde zaburzenie, które trwa dłużej niż jeden dzień, warto omówić z lekarzem. Szczególnie niepokojące są:

• krew lub śluz w kale albo wymiocinach,
• czarny, smolisty stolec,
• wielokrotne wymioty,
• apatia, brak apetytu i ból brzucha,
• wzdęty brzuch i niemożność wypróżnienia.

Warto też wspierać zdrowie przewodu pokarmowego dobrą dietą. Podpowiedzi znajdziesz w tekstach żywienie psa oraz potrzeby żywieniowe psa. Rzetelne wiadomości o zdrowiu zwierząt publikuje także Główny Inspektorat Weterynarii.

Podsumowanie

Układ pokarmowy to zgrany zespół narządów, które współpracują od pyska aż po odbyt. Dlatego karm psa regularnie, bez nadmiaru tłuszczu i obserwuj kał. Ponadto reaguj, gdy pojawią się niepokojące objawy. Wtedy łatwiej zachowasz zdrowie pupila.