Fundacja CZE-NE-KA: dogoterapia i wyścigi psich zaprzęgów

Fundacja CZE-NE-KA, czyli Fundacja Przyjaźni Ludzi i Zwierząt, łączy dogoterapię z wyścigami psich zaprzęgów. Poznaj jej historię, cele i sposoby działania oraz psa, od którego wzięła nazwę.

Fundacja CZE-NE-KA: skąd nazwa i kto ją założył?

Fundacja Przyjaźni Ludzi i Zwierząt imienia CZE-NE-KI została zarejestrowana w czerwcu 1998 roku. Jej prezesem i założycielką jest Maria Czerwińska. Nazwa pochodzi od określenia „CZE-NE-KA”, które w języku Indian północnoamerykańskich oznacza „Wiecznie Śmiejący się Pies” lub „Wesoły Pies”.

CZE-NE-KA była także imieniem nieżyjącego już psa rasy alaskan malamute, jednego z pierwszych w Polsce psów ras zaprzęgowych. Suka zagrała w polskim serialu dla dzieci „Janka”, który cieszył się popularnością nie tylko w Polsce, ale też na przykład w Niemczech. Ponadto, na planie filmu „Widzę” w 1987 roku poznała niewidome dzieci z Lasek, a potem odwiedzała Zakład dla Niewidomych. Była przyjacielska, opiekuńcza wobec dzieci, cierpliwa i chętna do nauki. Odeszła po 11 latach, ale jej idea przetrwała i zainspirowała powstanie fundacji.

Dogoterapia pod patronatem fundacji

Jedną z głównych ról fundacji jest pomoc psów w rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych. Prowadzi ona dogoterapię, nazywaną też canisterapią lub kynoterapią. Dodatkowo, współpracuje przy tym z Towarzystwem Opieki nad Ociemniałymi, w tym z oddziałem w Laskach koło Warszawy. Cel tej działalności to upowszechnianie dogoterapii jako formy wspomagania leczenia i terapii, nie tylko dzieci, ale też dorosłych zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz w resocjalizacji. Więcej o metodzie przeczytasz w artykule dogoterapia: na czym polega.

Fundacja chce pokazać, że kontakt z psem motywuje do ruchu, poprawia kondycję, pomaga radzić sobie ze stresem i zacieśnia więzi rodzinne. Dodatkowo wspiera rozwój interakcji społecznych. Organizowała między innymi spotkania z zaprzęgiem Świętego Mikołaja dla dzieci z Instytutu Głuchoniemych w Warszawie, regularne wizyty psów na oddziale rehabilitacji szpitala w Dziekanowie Leśnym, wizyty w domu dla przewlekle chorych prowadzonym przez Zgromadzenie Sióstr Felicjanek, odwiedziny w szkołach specjalnych oraz zajęcia edukacyjne w przedszkolach. Podobne zastosowania psów opisujemy w tekście o dogoterapii w więzieniu.

Wyścigi psich zaprzęgów i Sportowy Klub Psów Zaprzęgowych

Drugą główną ideą są wyścigi psich zaprzęgów. Poza tym, ponad 25 lat temu, podczas wizyty na zaproszenie niemieckiego klubu, Maria Czerwińska zobaczyła prawdziwe wyścigi i zaczęła w nich startować. Tak zrodził się pomysł Sportowego Klubu Psów Zaprzęgowych w Polsce. Powstał Sportowy Klub Psów Zaprzęgowych CZE-NE-KA, a w 1991 roku odbyły się pierwsze w Polsce zawody psów zaprzęgowych. Ostatnie zawody organizowane przez fundację, według dawnych informacji, odbyły się 12 i 13 października 2013 roku jako dwudziesta czwarta edycja wyścigów, połączona z parazawodami.

Wyścigi powstały na początku XX wieku w Ameryce Północnej, a w drugiej połowie XX wieku zdobyły popularność w Europie, głównie w krajach skandynawskich i tam, gdzie są tereny wysokogórskie, jak Alpy i Pireneje. W Polsce są organizowane od początku lat 90. Zatem, suka CZE-NE-KA przez lata bawiła się z dziećmi niepełnosprawnymi, ale uczciwie pracowała też w zaprzęgu aż do ostatniego sezonu. Prowadziła stado innych psów i uczyła kolejne pokolenia. Więcej o tej pracy psów przeczytasz w tekstach psy zaprzęgowe i psy pociągowe. Zasady sportów z psami podają też organizacje, takie jak Związek Kynologiczny w Polsce.

Cele fundacji CZE-NE-KA

Cele szczegółowe fundacji obejmują:

• upowszechnianie dogoterapii jako metody rehabilitacji w wybranych schorzeniach dzieci i młodzieży,
• umożliwienie odnalezienia radości życia dzięki dogoterapii oraz przygotowanie osób do startu w zawodach specjalnych i otwartych,
• założenie placówki integracyjnej dziennego pobytu,
• organizowanie obozów, rajdów i wyścigów psich zaprzęgów dostępnych dla wszystkich,
• propagowanie właściwego stosunku do zwierząt,
• animowanie działalności w zakresie kultury i sztuki,
• prowadzenie badań nad wpływem zwierząt na życie ludzi,
• działania na rzecz rehabilitacji i aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych oraz przeciwdziałanie patologiom społecznym.

Jak fundacja realizuje swoje cele?

Fundacja przyjęła konkretne sposoby działania. Przygotowuje i finansuje szkolenia dla zwierząt i ich właścicieli, aby mogli wykorzystać potencjał przyjaźni psów we współpracy z człowiekiem. Dlatego, rozpowszechnia informacje, w tym przez działalność wydawniczą, współpracuje z administracją, klubami sportowymi i zespołami artystycznymi w kraju i za granicą oraz organizuje imprezy i obozy integracyjne. Wspiera też wolontariuszy i prowadzi zajęcia z innymi metodami wspomagającymi, na przykład fizjoterapią, muzykoterapią, choreoterapią i hipoterapią, w oparciu o psychologów, pedagogów, rehabilitantów, lekarzy i wolontariuszy.

Fundacja informuje o możliwościach dogoterapii środowisko lekarzy i pacjentów oraz współpracuje z instytucjami naukowymi. Dodatkowo, może prowadzić odpłatną działalność statutową zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Prowadzi też własne wydawnictwo, które wydaje czasopisma i książki.

Członkostwo w organizacjach dogoterapii

Fundacja jest członkiem Assistance Dogs Europe (ADEu), czyli „Psów Towarzyszących Europy”. Organizację powołano jesienią 2000 roku na spotkaniu trzynastu organizacji z kilku krajów europejskich. Również, ustanowiono wtedy standardy pracy dla programów psów towarzyszących i europejski system akredytacji. Obecnie ADEu zrzesza i koordynuje około stu organizacji narodowych, a jest regionalną kapitułą Assistance Dogs International. Fundacja należy także do Polskiego Związku Dogoterapii i jest pomysłodawcą oraz propagatorem Ogólnopolskiego Dnia Dogoterapii, obchodzonego od 2007 roku 15 czerwca.

Podsumowanie

Fundacja CZE-NE-KA łączy pomoc psów w terapii z pasją do sportów zaprzęgowych. Jej historia zaczęła się od jednej wyjątkowej suki malamute. Aktualne informacje o działalności sprawdź bezpośrednio u fundacji.