Zakaz handlu zwierzętami na targowiskach: przepisy

7 min czytania

Zakaz handlu zwierzętami na targowiskach obowiązuje w Polsce od 2012 roku i obejmuje psy oraz koty: nie wolno ich sprzedawać ani kupować na targach, giełdach i bazarach. Przepis powstał, by uderzyć w pseudohodowle, które przez lata zarabiały na szczeniętach z „pchlich targów”. Wyjaśniamy, co dokładnie mówi prawo, gdzie kupić psa legalnie i jak reagować, gdy widzisz handel zwierzętami.

W skrócie:

Psów i kotów nie wolno sprzedawać ani kupować na targowiskach, targach, giełdach i bazarach.
Legalne źródła to hodowla w miejscu utrzymywania zwierząt, schronisko i fundacja adopcyjna.
Ta sama nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt zakazała m.in. przycinania uszu i ogonów dla wyglądu.
Handel na targu zgłosisz policji, straży miejskiej, powiatowemu lekarzowi weterynarii lub organizacji prozwierzęcej.

Szczeniaki w schronisku, które mogły trafić na targowisko — Szczenięta z pseudohodowli często kończą w schroniskach.

Spis treści

Co mówi zakaz handlu zwierzętami na targowiskach?

Zakaz wprowadziła nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt, która weszła w życie 1 stycznia 2012 roku. Najważniejsza zmiana dla miłośników psów brzmi prosto: psów i kotów nie można sprzedawać na targowiskach, targach, giełdach ani bazarach. Wykroczenie popełnia nie tylko sprzedawca, ale także osoba kupująca zwierzę w takim miejscu.

Przed 2012 rokiem w wielu miastach co weekend można było zobaczyć kartony ze szczeniętami ustawione między stoiskami z warzywami i odzieżą. Niestety zwierzęta były często chore, niezaszczepione, zbyt wcześnie odebrane matce. Dlatego nowy przepis odciął pseudohodowców od najłatwiejszego kanału sprzedaży.

Jakie zwierzęta obejmuje zakaz?

Przepis dotyczy przede wszystkim psów i kotów, czyli zwierząt najczęściej rozmnażanych masowo na sprzedaż. Natomiast handel innymi zwierzętami, np. gospodarskimi, regulują osobne przepisy weterynaryjne i dotyczą go inne wymagania, które opisuje Główny Inspektorat Weterynarii. Jeśli masz wątpliwości w konkretnej sytuacji, zapytaj powiatowego lekarza weterynarii.

Jakie jeszcze zmiany przyniosła nowelizacja z 2012 roku?

Zakaz handlu na targowiskach był częścią większego pakietu zmian, przygotowanego przy udziale parlamentarzystów i organizacji działających na rzecz zwierząt. Najważniejsze z nich:

Ograniczenie trzymania psów na uwięzi: przepisy określiły m.in. maksymalny czas i minimalną długość uwięzi. Zasady te były później przedmiotem dalszych prac legislacyjnych, więc zawsze sprawdzaj aktualny tekst ustawy.
Zakaz przycinania psom uszu i ogonów w celach estetycznych.
Zakaz odstrzału przez myśliwych psów i kotów błąkających się w lesie.
Zaostrzenie kar za znęcanie się nad zwierzętami oraz możliwość orzeczenia zakazu posiadania zwierząt.

Kary za znęcanie się nad zwierzętami od 2012 roku były jeszcze kilkukrotnie zaostrzane. Dziś sąd może orzec karę pozbawienia wolności, przy szczególnym okrucieństwie surowszą, a do tego zakaz posiadania zwierząt, nawiązkę na cel ochrony zwierząt i przepadek zwierzęcia.

Dlaczego zakaz handlu psami na targu jest tak ważny?

Targowisko było idealnym miejscem dla pseudohodowli. Sprzedawca znikał po jednym dniu, kupujący nie widział matki szczeniąt ani warunków, w jakich się urodziły, a niska cena kusiła osoby, które nie mogły lub nie chciały zapłacić za psa z legalnej hodowli.

Za tą ceną kryje się cierpienie zwierząt. Na przykład w pseudohodowlach suki są kryte przy każdej cieczce, przez całe życie rozrodcze. Gdy przestają zachodzić w ciążę, często trafiają do schroniska albo na ulicę. Z kolei szczenięta żyją stłoczone w klatkach, we własnych odchodach, bez szczepień i opieki weterynaryjnej.

Pseudohodowla a konsekwencje dla nowego właściciela

Choroby zakaźne, takie jak parwowiroza czy nosówka, które ujawniają się po kilku dniach w nowym domu.
Pasożyty wewnętrzne i zewnętrzne, kosztowne leczenie od pierwszego tygodnia.
Problemy z zachowaniem wynikające z braku socjalizacji i zbyt wczesnego odebrania od matki: lękliwość, gryzienie, trudności z czystością.
Brak jakiejkolwiek gwarancji rasy i pochodzenia mimo zapewnień sprzedawcy.

Część takich psów, gdy okażą się „trudne”, trafia potem do schroniska. Dlatego zakaz handlu chroni nie tylko zwierzęta, ale też ludzi przed nieprzemyślanym zakupem.

Szczeniak w schronisku czekający na adopcję — Zamiast kupować psa z niewiadomego źródła, rozważ adopcję.

Kupno psa: gdzie zrobić to legalnie?

Legalne i bezpieczne są trzy drogi:

Źródło	Na co zwrócić uwagę
Hodowla zarejestrowana w związku kynologicznym (FCI)	Wizyta w miejscu utrzymywania psów, poznanie matki, rodowód, badania rodziców, umowa kupna
Schronisko dla zwierząt	Rozmowa z opiekunami o charakterze psa, szczepienia, czip, często kastracja w cenie adopcji
Fundacja lub stowarzyszenie adopcyjne	Dom tymczasowy, który dobrze zna psa, umowa adopcyjna, wizyta przedadopcyjna

Jeśli szukasz psa rasowego, przeczytaj poniższe wskazówki oraz nasz kompletny poradnik zakupu psa. Sprawdzone hodowle znajdziesz w naszym katalogu hodowli.

Uwaga na handel w internecie

Po wprowadzeniu zakazu część pseudohodowców przeniosła się do sieci. Ogłoszenia z „rasowymi szczeniakami bez rodowodu” za ułamek ceny i propozycją przekazania psa na parkingu powinny zapalić czerwoną lampkę. Natomiast uczciwy hodowca zaprasza do siebie i pokazuje matkę ze szczeniętami.

Popularne rasy a ryzyko nieuczciwego hodowcy

Niektóre rasy są bardziej popularne niż inne, więc łatwiej trafić przy nich na nieuczciwego sprzedawcę. Dotyczy to na przykład owczarka niemieckiego, labradora czy yorkshire terriera. Szczenię z certyfikowanej hodowli kosztowało dawniej około 2000 złotych, a dziś zwykle więcej, dlatego psy „rasowe” bez rodowodu za symboliczne pieniądze zawsze powinny budzić podejrzenia. Zakup psa to inwestycja na kilkanaście lat.

Szczenię golden retrievera ze sprawdzonej hodowli — Szczenię z hodowli rodowodowej ma udokumentowane pochodzenie.

Jeśli kupisz psa nierasowego jako rasowego, nie masz pewności, jakie cechy wykształci i jak będzie wyglądał w przyszłości. Psy bez rodowodu bywają też bardziej narażone na choroby genetyczne, bo ich rodzice zwykle nie byli badani pod kątem wadliwych genów. Warto też zastanowić się, czy chcemy kupić zwierzę, którego nie widzieliśmy na oczy, i czy wiemy, jak wyglądało jego życie w hodowli.

Gdzie szukać hodowli i co sprawdzić?

Prawie każda hodowla ma stronę internetową. Powinny się na niej znaleźć informacje o działaniu hodowli, certyfikaty potwierdzające kompetencje hodowcy, opisy reproduktorów i plany miotów. Odwiedź hodowlę osobiście, zobacz matkę ze szczeniętami i poproś o dokumenty. Wiarygodną listę hodowli prowadzi Związek Kynologiczny w Polsce.

Szczenięta akity w hodowli — Dobry hodowca zaprasza do siebie i pokazuje matkę z miotem.

Kopiowanie ogonów i uszu a wystawy

W Polsce obowiązuje zakaz kopiowania ogonów. Związek Kynologiczny wprowadził zasadę, że psy urodzone w kraju po 1 stycznia 2012 roku mają mieć naturalne uszy i ogony, a ich wystawianie z kopiowanymi uszami lub ogonami jest zakazane. Wyjątki dotyczą tylko zabiegów wykonanych zgodnie z ustawą i udokumentowanych zaświadczeniem lekarskim. Kierownicy sekcji ras odnotowują każdy taki przypadek w protokołach kontroli miotów, a w rasach z ogonami szczątkowymi opisuje się je w metrykach i rodowodach.

Wiele osób nadal nie zdaje sobie sprawy z zakazu. Kopiowanie i dokowanie ogonów traktuje się dziś jak okaleczanie zwierząt, a w wielu krajach europejskich zakaz obowiązuje od lat. Więcej o tym w tekście kopiowanie uszu i obcinanie ogonów u psów.

Zgłoszenie na policję: jak reagować na nielegalny handel zwierzętami?

Zakaz działa tylko wtedy, gdy ludzie reagują. Jeśli widzisz psy lub koty sprzedawane na targu albo giełdzie:

Nie kupuj zwierzęcia, nawet „z litości”, bo każdy zakup finansuje kolejny miot.
Zanotuj miejsce, godzinę i opis sprzedawcy, jeśli to bezpieczne, zrób zdjęcie.
Zadzwoń na policję (numer alarmowy 112) lub do straży miejskiej i opisz sytuację.
Poinformuj powiatowego lekarza weterynarii oraz lokalną organizację prozwierzęcą, która może pomóc w interwencji i zabezpieczeniu zwierząt.

Jeśli zwierzęta są w złym stanie (wychudzone, apatyczne, w upale bez wody), zaznacz to w zgłoszeniu. Takie warunki mogą wyczerpywać znamiona znęcania się nad zwierzętami, a wtedy służby mają obowiązek działać szybciej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można kupić psa na targu lub giełdzie?

Nie. Polskie przepisy o ochronie zwierząt zakazują handlu psami i kotami na targowiskach, targach, giełdach i bazarach. Zakazane jest zarówno sprzedawanie, jak i kupowanie zwierząt w takich miejscach.

Gdzie legalnie kupić psa?

Psa rasowego najlepiej kupić bezpośrednio w hodowli zarejestrowanej w związku kynologicznym zrzeszonym w FCI, w miejscu, gdzie zwierzęta są utrzymywane. Alternatywą jest adopcja ze schroniska lub od fundacji prozwierzęcej.

Gdzie zgłosić handel psami na targowisku?

Najprościej zadzwonić na policję lub do straży miejskiej i podać miejsce oraz czas. Sprawę możesz też zgłosić do powiatowego lekarza weterynarii albo lokalnej organizacji prozwierzęcej, która pomoże w interwencji.

Czy przycinanie uszu i ogonów psom jest legalne?

Nie. Przycinanie uszu i ogonów w celach estetycznych jest w Polsce zabronione. Dopuszczalne są wyłącznie zabiegi wykonane przez lekarza weterynarii ze wskazań medycznych.

Czy kupując psa z targu „ratuję” go?

Niestety nie. Każdy zakup napędza popyt i sprawia, że pseudohodowca rozmnoży kolejne zwierzęta. Lepiej zgłosić sprawę odpowiednim służbom, a psa w potrzebie adoptować ze schroniska.

Podsumowanie

Zakaz handlu zwierzętami na targowiskach to jeden z najważniejszych przepisów chroniących psy i koty w Polsce. Przede wszystkim uderza w pseudohodowle, chroni kupujących przed chorymi zwierzętami i porządkuje rynek. Jego skuteczność zależy jednak od nas: od tego, czy kupujemy psy w legalnych hodowlach lub adoptujemy je ze schronisk i czy zgłaszamy nielegalny handel. Więcej o prawach i obowiązkach opiekuna przeczytasz w dziale Nasz pies.