Zatwardzenie u psa: przyczyny, co podać i co robić

6 min czytania

Zatwardzenie u psa to rzadkie, trudne lub bolesne oddawanie małych, twardych i suchych stolców. Najczęściej wynika z picia zbyt małej ilości wody, braku ruchu, zjadania kości, trawy lub sierści, a u starszych psów także z chorób prostaty, bólu stawów czy niedoczynności tarczycy. Brak stolca dłużej niż dwie doby wymaga już kontaktu z weterynarzem.

W skrócie:

Większość zdrowych psów oddaje stolec raz lub dwa razy dziennie.
Parcie bez efektu może też oznaczać zapalenie jelita grubego, problemy z prostatą albo zatkanie cewki moczowej.
Wymioty, wzdęty brzuch i apatia przy braku stolca mogą świadczyć o niedrożności jelit.
Nie podawaj psu ludzkich środków przeczyszczających, mleka ani oleju parafinowego bez zgody lekarza.
Profilaktyka to woda, ruch, odpowiednia ilość błonnika i unikanie kości.

Spis treści

Jak często pies powinien robić kupę?

Zdrowy dorosły pies zwykle oddaje stolec raz lub dwa razy dziennie, często po posiłku lub porannym spacerze. Szczenięta wypróżniają się częściej. Częstotliwość zależy też od ilości i rodzaju jedzenia: psy na karmie bogatej w błonnik oddają więcej kału, a na diecie wysokostrawnej mniej. Dlatego pojedynczy dzień bez stolca u psa w dobrej formie nie musi niepokoić.

Prawidłowy kał jest uformowany, zwarty, ale lekko wilgotny i łatwo go zebrać. Z kolei stolec przy zaparciu jest twardy, suchy, często w postaci małych grudek, a pies długo kuca, napina się i czasem popiskuje. Właśnie z tego powodu opiekunowie najpierw zauważają nietypową postawę na spacerze, a dopiero później brak kupy.

Jakie są najczęstsze przyczyny zaparcia u psa?

Treść pokarmowa przesuwa się przez jelito grube, które odzyskuje z niej wodę. Jeśli przesuwa się zbyt wolno albo w organizmie brakuje płynów, kał wysycha i twardnieje. Typowo obserwuje się kilka grup przyczyn:

Za mało wody: pies pije mało lub traci płyny w upale, przy gorączce czy chorobie nerek.
Kości i niestrawne znaleziska: odłamki kości, trawa, sierść, papier, materiał czy patyki tworzą twarde zatory.
Brak ruchu: aktywność pobudza perystaltykę jelit, dlatego psy kanapowe i seniorzy częściej mają problem.
Nieodpowiednia dieta: zarówno za mało, jak i bardzo dużo błonnika bez odpowiedniej ilości wody może utrudniać wypróżnianie.
Powstrzymywanie się: zbyt rzadkie spacery, nowe miejsce, stres, pobyt w hotelu dla psów czy lecznicy.
Ból: zwyrodnienia stawów biodrowych, kręgosłupa, choroby gruczołów okołoodbytowych czy rany przy odbycie sprawiają, że pies unika kucania.
Leki: niektóre preparaty przepisane przez lekarza mogą spowalniać jelita; nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko skonsultuj się z weterynarzem.
Choroby: niedoczynność tarczycy, powiększona prostata u niekastrowanych samców, przepukliny krocza, guzy, choroby neurologiczne.

Zaparcie czy coś innego?

Nie każde parcie oznacza zaparcie. Pies z zapaleniem jelita grubego także długo kuca, ale oddaje częste, małe porcje luźnego kału ze śluzem lub krwią. Natomiast samiec, który próbuje oddać mocz i nic nie leci, może mieć zatkaną cewkę moczową, co jest stanem nagłym. Dlatego obserwuj, czy problem dotyczy kału, czy moczu.

Kiedy zatwardzenie u psa wymaga pilnej wizyty?

Łagodne zaparcie u psa w dobrej kondycji często mija po spacerze i wypiciu wody. Jednak nie czekaj, gdy zauważysz:

brak stolca dłużej niż 48 godzin mimo normalnego jedzenia,
wymioty, zwłaszcza powtarzające się,
wzdęty, twardy lub bolesny brzuch,
apatię, brak apetytu, drżenie,
krew na kale lub przy odbycie,
parcie bez efektu z piskiem lub jęczeniem,
podejrzenie połknięcia kości, zabawki lub innego przedmiotu.

Wymioty, wzdęcie i brak stolca u psa, który mógł połknąć przedmiot, mogą oznaczać niedrożność jelit. To stan zagrażający życiu, który wymaga natychmiastowej pomocy. Nie podawaj wtedy niczego doustnie i jedź do lecznicy. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u weterynarza.

Co zrobić, gdy pies ma zaparcie? Postępowanie krok po kroku

Jeśli pies czuje się dobrze, je, nie wymiotuje, a od ostatniego stolca minęła mniej więcej doba, możesz spróbować łagodnych kroków:

Zachęć do picia. Postaw kilka misek ze świeżą wodą, do suchej karmy dodaj trochę ciepłej wody lub podaj część posiłku w formie mokrej karmy.
Idź na dłuższy, spokojny spacer. Ruch pobudza pracę jelit, a znajome miejsce sprzyja wypróżnieniu.
Odstaw kości i twarde gryzaki do czasu, aż wypróżnienia wrócą do normy.
Zapytaj lekarza o błonnik. Często poleca się niewielką ilość gotowanej dyni bez przypraw albo preparat z błonnikiem dla psów; ilość warto ustalić z weterynarzem.
Obserwuj przez 24 do 48 godzin. Jeśli stolca nadal nie ma albo pojawiają się inne objawy, umów wizytę.

Czego nie robić przy zaparciu u psa?

Nie podawaj mleka, ponieważ większość dorosłych psów słabo trawi laktozę i może dostać bólu brzucha oraz biegunki. Olejem parafinowym pies łatwo może się zachłysnąć, a przy dłuższym stosowaniu olej utrudnia wchłanianie witamin. Ludzkie środki przeczyszczające, czopki i lewatywy z apteki mogą być dla psa niebezpieczne, a niektóre lewatywy dla ludzi zawierają fosforany, które u małych psów powodują ciężkie zatrucie. Lewatywę lub odbarczenie jelita wykonuje wyłącznie lekarz.

Jak weterynarz leczy zaparcie u psa?

Lekarz zaczyna od wywiadu i badania brzucha, często także per rectum. W zależności od sytuacji może zlecić RTG lub USG, aby zobaczyć ilość kału, ewentualne ciało obce, wielkość prostaty czy przepuklinę. Psa odwodnionego nawadnia się płynami.

Następnie lekarz dobiera leczenie do przyczyny: preparaty zmiękczające stolec, leki wspierające perystaltykę, specjalną dietę, a przy dużym zalegnięciu kału wlewkę lub ręczne opróżnienie jelita w znieczuleniu. Ciało obce może wymagać zabiegu. Przy chorobach przewlekłych, na przykład niedoczynności tarczycy, ważne jest leczenie choroby podstawowej. Gabinet w pobliżu znajdziesz w naszym katalogu weterynarzy.

Jak zapobiegać zatwardzeniu u psa?

Większość epizodów da się uniknąć dzięki kilku nawykom. Przede wszystkim pies powinien mieć stały dostęp do świeżej wody, a przy suchej karmie warto obserwować, ile pije. Regularne spacery, co najmniej trzy razy dziennie u dorosłego psa, dają szansę na wypróżnienie i wspierają jelita.

Unikaj podawania gotowanych kości, które się kruszą i tworzą twarde zatory. Psy długowłose w czasie linienia wyczesuj częściej, aby nie połykały dużo sierści. Starszym psom z bólem stawów lekarz może zalecić leczenie przeciwbólowe, które ułatwi im kucanie. Przy nawracających problemach dietę z odpowiednią ilością błonnika najlepiej dobrać z weterynarzem. Wskazówki znajdziesz też w artykułach o żywieniu psa przy problemach trawiennych i diecie dla psa seniora. Ogólne zasady dobrostanu zwierząt opisuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Mokra karma, fontanna z wodą, która zachęca do picia, i bezpieczne gryzaki zamiast kości to proste sposoby na zdrowe jelita. Znajdziesz je w sklepie zoologicznym online.

Najczęściej zadawane pytania

Ile pies może nie robić kupy?

Pojedynczy dzień bez stolca u psa w dobrej formie zwykle nie jest groźny. Jeśli stolca nie ma ponad 48 godzin albo pojawiają się wymioty czy ból brzucha, skontaktuj się z weterynarzem.

Co podać psu na zaparcie?

Przede wszystkim wodę i mokrą karmę oraz zapewnij spacer. Błonnik, na przykład gotowaną dynię, warto podać po konsultacji z lekarzem, a ludzkich środków przeczyszczających nie stosuj.

Czy mleko pomaga psu na zaparcie?

Nie jest to dobry pomysł. Większość dorosłych psów słabo trawi laktozę, więc mleko może wywołać ból brzucha i biegunkę zamiast łagodnie pomóc.

Czy kości mogą powodować zatwardzenie u psa?

Tak. Pokruszone kości, szczególnie gotowane, tworzą w jelicie twardy, suchy kał, który trudno wydalić. Mogą też uszkodzić przewód pokarmowy.

Podsumowanie

Problemy z wypróżnianiem u psa najczęściej wynikają z prostych przyczyn: za mało wody, za mało ruchu albo zjedzone kości. Woda, spacer i rozsądna dieta zwykle przywracają rytm, ale wymioty, wzdęcie lub brak stolca ponad dwie doby to sygnał do pilnej wizyty. Unikaj domowych eksperymentów z mlekiem, olejami i ludzkimi lekami. Jeśli chcesz sprawdzić, czy pupil dostaje odpowiednią porcję, skorzystaj z kalkulatora ile karmy dla psa.