Rodzaje uszu u psów: kształt i osadzenie w kynologii

Rodzaje uszu u psów opisuje się w kynologii według kształtu, sposobu noszenia i miejsca osadzenia. Ucho może być stojące, półstojące, załamane albo wiszące, a jego kształt przypominać trójkąt, płatek róży, literę V czy ucho nietoperza. Jeśli wzorzec rasy pisze o „uszach w kształcie płatka róży”, a Ty nie wiesz, jak to wygląda, ten słownik Ci pomoże.

Jak wzorzec rasy opisuje uszy psa?

Uszy w dużej mierze decydują o wyrazie głowy, dlatego wzorce opisują je bardzo dokładnie. Sędzia patrzy, czy ucho stoi, czy wisi, jak wysoko zostało osadzone, jaki ma kształt po rozłożeniu i jak pies nosi je w spoczynku i w ruchu. Typowo obserwuje się, że to samo ucho wygląda inaczej u psa zrelaksowanego i u psa czujnego, więc ocenia się je w obu sytuacjach.

Wiele ras ma uszy wiszące, ponieważ długa małżowina zagarnia zapachy do nosa podczas tropienia. Z kolei psy pasterskie i szpice mają zazwyczaj uszy stojące, które ułatwiają lokalizowanie dźwięków. Ogólne pojęcia kynologiczne znajdziesz w słowniku terminologia kynologiczna.

Jakie są podstawowe rodzaje uszu u psów?

Na początek warto rozróżnić cztery główne grupy. Każda z nich ma potem kilka odmian:

• Uszy stojące są wyprostowane i sztywne, najczęściej trójkątne, jak u owczarka niemieckiego czy szpica.
• Uszy półstojące stoją u nasady, a górna część, zwykle około jednej trzeciej, załamuje się do przodu lub na boki, jak u collie i owczarka szetlandzkiego.
• Uszy załamane stoją przy samej głowie, ale zaraz u nasady załamują się do przodu i zakrywają kanał słuchowy.
• Uszy wiszące zwisają od nasady i przylegają do policzków, co jest typowe dla większości psów gończych i myśliwskich.

Uszy stojące: odmiany i przykłady ras

Uszy trójkątne mają kształt zbliżony do trójkąta równobocznego. Stojące ma na przykład husky syberyjski, natomiast trójkątne wiszące spotkasz u pirenejskiego psa górskiego. Uszy nachylone są niewielkie, stojące i pochylone do przodu, jak u basenji.

Uszy nietoperza, zaokrąglone i tulipanowe

Uszy nietoperza są duże, stojące, szerokie u nasady i skierowane do przodu. Ma je na przykład welsh corgi cardigan. Uszy zaokrąglone przypominają je kształtem, jednak są mniejsze i wyraźnie zaokrąglone na końcach, co widać u buldoga francuskiego i chow chow. Nazwa „uszy tulipanowe” bywa używana jako synonim ucha nietoperza, choć w Wielkiej Brytanii oznacza także wadliwie postawione ucho w kształcie płatka róży.

Uszy płomykowate

Ten termin pojawia się we wzorcu angielskiego toy teriera. Opisuje uszy stojące, zwężające się ku górze i przypominające płomień świecy.

Uszy wiszące: od płatowatych po pofałdowane

Określenie „uszy wiszące” jest szerokie, dlatego wzorce doprecyzowują je kolejnymi terminami. Uszy płatowate po rozłożeniu mają kształt owalny i są typowe dla spanieli, w tym cockerów; kształt trudno dostrzec, ponieważ okrywa je długi, jedwabisty włos. Uszy pofałdowane są bardzo długie i układają się w fałdy, jak u bloodhounda. Uszy sercowate również kryją się pod gęstą sierścią, a opisuje je wzorzec polskiego owczarka nizinnego i pekińczyka.

Kształt litery V i orzech laskowy

Ucho w kształcie litery V jest trójkątne, ale wyraźnie dłuższe niż zwykłe ucho trójkątne. Przykładem jest wyżeł węgierski. Ucho w kształcie orzecha laskowego to natomiast termin zarezerwowany dla bedlington teriera.

Płatek róży

Uszy w kształcie płatka róży są małe i lekkie, częściowo załamane i odrzucone do tyłu, tak że widać wejście do kanału słuchowego. Takie uszy mają whippet, greyhound i buldog angielski.

Osadzenie uszu: wysoko czy nisko?

Osadzenie mówi, gdzie znajduje się nasada ucha. Uszy wysoko osadzone mają nasady blisko siebie na szczycie głowy, wyraźnie powyżej kącika oka. Uszy nisko osadzone zaczynają się natomiast mniej więcej na wysokości kącika oka. Zwykle wiszą, jak u bloodhounda, choć mogą też stać, jak u alaskan malamute.

Uszy fruwające to z kolei lekkie uszy, które odstają od głowy każde w inną stronę. U większości ras uchodzą za wadę.

Kiedy szczeniakowi stają uszy?

U ras o uszach stojących szczenięta rodzą się z uszami miękkimi. W praktyce uszy stają stopniowo, czasem dopiero po kilku miesiącach, a w okresie wymiany zębów potrafią na jakiś czas znowu opaść. Wielu opiekunów niepotrzebnie się wtedy martwi. Jeżeli jednak ucho jest gorące, bolesne, pies potrząsa głową albo czuć nieprzyjemny zapach, przyczyną może być stan zapalny. Przykład rasy, w której temat budzi najwięcej pytań, opisuje tekst kiedy stają uszy owczarka niemieckiego.

Czy wolno kopiować uszy psa?

Uszy cięte, czyli kopiowane, uzyskiwano chirurgicznie przez odcięcie części małżowiny, głównie po to, by pies wyglądał groźniej. Dziś kopiowanie uszu w celach estetycznych jest w Polsce zakazane przepisami o ochronie zwierząt, a wiele krajów europejskich wprowadziło podobne zakazy. Psy z kopiowanymi uszami mogą też mieć ograniczony udział w wystawach, zależnie od regulaminu i kraju. Więcej przeczytasz w tekście zakaz kopiowania uszu i ogonów, a aktualne przepisy dotyczące dobrostanu publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Podsumowanie

Kształt i osadzenie uszu to jedna z najbardziej widocznych cech rasy, a wzorce mają na nie kilkanaście precyzyjnych nazw. Znając je, łatwiej ocenisz szczeniaka i zrozumiesz uwagi sędziego, a przy okazji szybciej zauważysz, kiedy problem z uchem jest sprawą zdrowia, a nie urody. Kolejną część słownika znajdziesz w tekście o tym, jak opisuje się kształt głowy psa.