Briard (owczarek francuski): charakter, pielęgnacja i zdrowie

Briard, czyli owczarek francuski długowłosy z Brie, to duży, kudłaty pies pasterski o wielkim sercu do ludzi i dzieci, ale też o silnym temperamencie i czujności stróża. Jest inteligentny, wesoły i chętny do pracy, a jego falista, kozia sierść wymaga systematycznej pielęgnacji. Poznaj historię, charakter, potrzeby i zdrowie tej rasy, zanim zdecydujesz się na szczeniaka.

Historia i pochodzenie briarda

Owczarek francuski długowłosy (Berger de Brie) to jedna z najstarszych francuskich ras owczarskich. Co ciekawe, duże, kudłate psy pasterskie przewijają się w źródłach francuskich od średniowiecza: w kronikach, legendach i sztuce, a według przekazów podobne psy miał na dworze Karol Wielki. Ponadto popularna jest legenda o psie, który pomógł wykryć zabójcę swojego pana, znana z malowidła na zamku w Montargis.

Pierwszy szczegółowy opis owczarka z Brie pojawił się w 1809 roku w Cours d’Agriculture księdza François Roziera. Autor opisał w nim długowłosego psa pasterskiego i stróża, choć nie wyjaśnił pochodzenia nazwy. Natomiast najczęściej łączy się ją z krainą Brie na wschód od Paryża; inna hipoteza wywodzi ją od imienia Aubry. Uważa się także, że ten owczarek ma wspólnych przodków z krótkowłosym beauceronem, a jego szatę mogły ukształtować krzyżówki z psami szorstkowłosymi w typie gryfona i barbeta.

Psy tej rasy pokazano na pierwszej paryskiej wystawie psów w 1863 roku. Następnie pierwszy wzorzec powstał pod koniec XIX wieku, klub rasy na początku XX wieku, a szczegółowy wzorzec opublikowano w 1925 roku. W czasie I wojny światowej służyły one armii francuskiej jako psy wartownicze, sanitarne i kurierzy. Obecnie są popularne we Francji, a w Polsce działa kilka hodowli.

Wygląd i wzorzec

To pies typu wiejskiego: odporny, muskularny, zwinny i harmonijnie zbudowany, o lekko prostokątnej sylwetce. Przy tym psy mierzą 62 do 68 cm w kłębie, suki 56 do 64 cm. Z kolei masa ciała zwykle wynosi 30 do 40 kg u psów i 25 do 34 kg u suk.

Głowa z brwiami i brodą

Głowa jest mocna i dość długa, pokryta włosem, który tworzy wąsy, brodę i brwi lekko zasłaniające oczy. Natomiast nos jest raczej kanciasty, zawsze czarny. Ponadto oczy są duże, ciemne, o spokojnym, inteligentnym wyrazie; u psów szarych dopuszcza się jaśniejsze. Uszy wysoko osadzone. W Polsce przycinanie uszu jest jednak zakazane, więc psy mają uszy naturalne, krótkie, zwisające i dobrze owłosione.

Podwójne ostrogi i ogon

Podobnie jak beauceron, ma on obowiązkowe podwójne ostrogi, czyli wilcze pazury, na obu tylnych łapach. Z kolei ogon jest długi, dobrze owłosiony, noszony nisko i zakończony charakterystycznym haczykiem w kształcie litery J.

Szata i umaszczenie

Szata jest długa (co najmniej 7 cm na tułowiu), falista, sucha w dotyku, czyli kozia, z lekkim podszerstkiem. Natomiast dopuszczalne są umaszczenia jednolite: czarne, płowe (także z ciemniejszymi końcówkami włosa) i szare, z preferencją dla ciemnych, nasyconych odcieni. Jednak białe i mahoniowe umaszczenie jest niedopuszczalne.

Charakter i temperament briarda

To pies bardzo towarzyski, który potrzebuje bliskości ludzi. Przede wszystkim jest wesoły, ciekawski, inteligentny i przywiązany do całej rodziny, a dzieci, z którymi się wychowuje, zwykle uwielbia i chętnie się nimi opiekuje. Jednocześnie ma silny instynkt stróżujący i pasterski: pilnuje domu, wobec obcych jest powściągliwy, a czasem próbuje zaganiać dzieci czy inne zwierzęta. Dlatego wzorzec wymaga psychiki zrównoważonej: pies nie może być ani agresywny, ani lękliwy.

Ponadto bywa szczekliwy, a niektóre psy charakterystycznie przeciągle zawodzą, co właściciele nazywają jodłowaniem. Jeśli to dla Ciebie problem, przeczytaj tekst o najbardziej szczekliwych rasach psów. Co ważne, nie powinien on być izolowany od rodziny, a życie w kojcu jest dla niego nieodpowiednie.

Dla kogo jest briard?

Ten owczarek sprawdzi się w aktywnej rodzinie, także z dziećmi, która ma czas na codzienne długie spacery, szkolenie i pielęgnację sierści. Najlepiej zaś czuje się w domu z ogrodem, ale może mieszkać w bloku, jeśli dostaje 1,5 do 2 godzin ruchu dziennie. Poza tym lubi sporty kynologiczne, aportowanie, także z wody, oraz pracę węchową. Natomiast nie jest psem dla osób, które większość dnia spędzają poza domem, ani dla tych, którzy szukają psa niewymagającego. Przegląd aktywności znajdziesz w tekście jakie są psie sporty.

Wychowanie i szkolenie

Pies jest inteligentny i szybko się uczy, ale ma też własne zdanie. Dlatego najlepiej sprawdza się szkolenie oparte na nagrodach, w którym nauka jest zabawą, a nie przymusem. Opiekun musi być spokojny i konsekwentny, ale nie chodzi o pokazywanie psu, kto jest samcem alfa: współczesna wiedza o psach odchodzi od teorii walki o dominację na rzecz jasnych zasad i budowania współpracy. W praktyce źle reaguje na krzyk i siłę.

Socjalizacja jest bardzo ważna: od szczenięcia poznawaj go z ludźmi, psami, dziećmi i różnymi miejscami. Następnie ucz spokoju przy gościach i kontroluj skłonność do zaganiania. Co więcej, briardy pracują w wielu krajach jako psy ratownicze i śledcze, więc praca węchowa to świetny sposób na zmęczenie ich głowy. Więcej zaś o tym w tekście pies ratowniczy gruzowy.

Pielęgnacja sierści briarda

Prawidłowa kozia sierść jest dość odporna na kołtunienie i nie gubi dużo włosa. Zazwyczaj wystarczy dokładne rozczesanie aż do skóry raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie, szczotką z długimi szpilkami i grzebieniem. Problem pojawia się jednak u psów o zbyt miękkim włosie i obfitym podszerstku: one filcują się szybko i wymagają czesania nawet kilka razy w tygodniu. Z kolei starszym psom, których nie da się regularnie czesać, można sierść skrócić.

Po spacerach usuwaj z sierści rzepy i igliwie, regularnie przycinaj włos między opuszkami, kontroluj uszy i oczy ukryte pod włosem oraz podwójne ostrogi. Ponadto kąp psa kilka razy w roku dobrym szamponem dla psów długowłosych. Szczegóły znajdziesz w tekście pielęgnacja briarda.

Żywienie

Szczeniaka karm karmą dla ras dużych, aby rósł równomiernie. Na przykład dorosły pies o masie około 35 kg zjada przeciętnie 350 do 500 g dobrej karmy suchej dziennie, zależnie od aktywności. Ponadto ze względu na ryzyko skrętu żołądka podawaj jedzenie w dwóch porcjach i nie karm psa tuż przed ani po intensywnym wysiłku. Orientacyjną porcję obliczysz w kalkulatorze ile karmy dla psa.

Zdrowie i choroby rasy

To rasa ogólnie zdrowa, żyjąca zwykle 10 do 12 lat. Najważniejsze problemy zdrowotne to:

• Dysplazja stawów biodrowych.
• Skręt żołądka, opisany w tekście skręt żołądka u psa.
• Postępujący zanik siatkówki (PRA).
• Wrodzona stacjonarna ślepota nocna (CSNB): dziedziczna choroba siatkówki, na którą istnieje test DNA.
• Zapalenia uszu i oczu ukrytych pod długim włosem.

Ile kosztuje szczeniak briarda i jak wybrać hodowlę?

Szczenięta z rodowodem Związku Kynologicznego w Polsce (FCI) kosztowały kilka lat temu zwykle 5000 do 7000 zł, dziś ceny są często wyższe. Dlatego wybierz hodowcę, który bada rodziców w kierunku dysplazji oraz wykonuje testy DNA na PRA i CSNB, pokaże Ci matkę szczeniąt i opowie o charakterze rodziców. Zarejestrowane hodowle znajdziesz w katalogu hodowli.

Podsumowanie

To kochający rodzinę, inteligentny i energiczny owczarek, który potrzebuje bliskości ludzi, ruchu i regularnej pielęgnacji sierści. Jego krótkowłosego krewnego poznasz w opisie beaucerona, inne kudłate psy w tekście psy z dredami, a pozostałe profile w dziale rasy psów.