Grupy FCI: podział ras psów na 10 grup z przykładami
Grupy FCI to podział ras psów na 10 grup przyjęty przez Międzynarodową Federację Kynologiczną, według którego rasy oceniane są na wystawach i opisywane we wzorcach. Każda grupa skupia psy o podobnym pierwotnym przeznaczeniu, na przykład pasterskie, myśliwskie czy do towarzystwa. Poniżej znajdziesz pełne zestawienie grup i sekcji z przykładami ras.
W skrócie:
- FCI (Fédération Cynologique Internationale) z siedzibą w Thuin w Belgii uznaje ponad 350 ras psów.
- Rasy podzielono na 10 grup, a grupy na sekcje, głównie według pierwotnej funkcji psa.
- Polska należy do FCI przez Związek Kynologiczny w Polsce (ZKwP).
- Amerykański AKC i brytyjski Kennel Club mają własne klasyfikacje, inne niż FCI.
- Czym jest FCI
- Czym jest wzorzec rasy
- Grupy FCI w tabeli
- Grupy FCI od I do V
- Grupy FCI od VI do X
- Polskie rasy w grupach FCI
- Do czego przyda Ci się podział na grupy
Czym jest FCI
Fédération Cynologique Internationale, w skrócie FCI, to największa międzynarodowa federacja kynologiczna. Powstała w 1911 roku, a jej siedziba mieści się w Thuin w Belgii. Zrzesza krajowe związki kynologiczne z Europy, Azji, Afryki, Ameryki Łacińskiej i Oceanii, w sumie blisko sto organizacji członkowskich i partnerskich. Każdy kraj reprezentuje tylko jedna organizacja, w Polsce jest to Związek Kynologiczny w Polsce.
FCI nie prowadzi własnej księgi rodowodowej. Jej rolą jest uznawanie rodowodów i tytułów wydanych przez członków, zatwierdzanie wzorców ras, nadzór nad międzynarodowymi wystawami oraz zawodami w posłuszeństwie, agility czy pracy węchowej. Do FCI nie należą natomiast między innymi American Kennel Club (USA), United Kennel Club i The Kennel Club w Wielkiej Brytanii. Mają one własne listy ras i inny podział na grupy, dlatego ta sama rasa bywa w różnych krajach klasyfikowana inaczej.

Czym jest wzorzec rasy
Wzorzec, nazywany też standardem, to oficjalny opis idealnego przedstawiciela rasy. Określa wygląd ogólny, proporcje, budowę głowy i ciała, ruch, szatę, umaszczenie, wielkość, pożądany temperament oraz wady dyskwalifikujące. Każdy wzorzec ma w FCI swój numer, na przykład chow chow ma numer 205. Wzorzec przygotowuje kraj pochodzenia rasy (lub kraj, który sprawuje nad nią patronat), a zatwierdza go Komisja Standardów FCI.
Rasy mogą być uznane definitywnie lub tymczasowo. Rasa tymczasowo uznana może brać udział w wystawach, ale nie zdobywa jeszcze tytułów międzynarodowych. Istnieje też wiele ras nieuznawanych przez FCI, które mają wzorce innych organizacji albo klubów rasy. Psy takich ras nie otrzymają rodowodu ZKwP. Więcej o tym, dlaczego rodowód ma znaczenie, przeczytasz w artykule rodowód psa: do czego służy.
Grupy FCI w tabeli
| Grupa | Nazwa | Przykładowe rasy |
|---|---|---|
| I | Psy pasterskie i zaganiające (z wyjątkiem szwajcarskich psów pasterskich) | owczarek niemiecki, border collie, owczarek podhalański |
| II | Pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie | doberman, bokser, rottweiler, berneński pies pasterski |
| III | Teriery | yorkshire terrier, west highland white terrier, bulterier |
| IV | Jamniki | jamnik standardowy, miniaturowy, króliczy |
| V | Szpice i psy w typie pierwotnym | siberian husky, akita, szpic miniaturowy, basenji |
| VI | Psy gończe, posokowce i rasy pokrewne | beagle, ogar polski, dalmatyńczyk |
| VII | Wyżły | wyżeł weimarski, seter irlandzki, pointer |
| VIII | Aportery, płochacze i psy wodne | labrador, golden retriever, cocker spaniel |
| IX | Psy ozdobne i do towarzystwa | pudel, maltańczyk, mops, chihuahua |
| X | Charty | chart polski, greyhound, whippet |
Grupy FCI od I do V
Grupa I: psy pasterskie i zaganiające
Grupa I ma dwie sekcje: owczarki (sekcja 1) oraz psy zaganiające bydło (sekcja 2), na przykład australijski pies pasterski bydła czy owczarek flandryjski. Wyjątkiem są szwajcarskie psy pasterskie, które trafiły do grupy II. Psy z tej grupy były tworzone do kierowania stadem i współpracy z pasterzem, dlatego zwykle są bardzo pojętne, aktywne i wrażliwe na człowieka. Dziś świetnie sprawdzają się w sportach kynologicznych, w pracy węchowej i jako psy terapeutyczne. Szczegółową listę znajdziesz we wpisie grupa I FCI: lista ras psów.
Grupa II: pinczery, sznaucery, molosy i szwajcarskie psy pasterskie
To jedna z najbardziej zróżnicowanych grup. Sekcja 1 obejmuje pinczery i sznaucery, a także dobermana i czarnego teriera rosyjskiego. Sekcja 2 to molosy, czyli masywne psy obronne i stróżujące: bokser, rottweiler, bernardyn, dog niemiecki, mastif, cane corso, shar pei, nowofundland, a także duże psy stróżujące stad, takie jak owczarek kaukaski i środkowoazjatycki. Sekcja 3 to szwajcarskie psy pasterskie i do bydła: berneński, duży szwajcarski, appenzeller i entlebucher.




Grupa III: teriery
Teriery to psy pierwotnie wykorzystywane do tępienia gryzoni i polowania na zwierzynę w norach. Grupa ma cztery sekcje: teriery duże i średnie (airedale, foksteriery, terier irlandzki), teriery małe (west highland white terrier, terier szkocki, cairn terrier), teriery w typie bull (bulterier, staffordshire bull terrier, american staffordshire terrier) oraz teriery miniaturowe (yorkshire terrier, english toy terrier). Łączy je odwaga, energia i spory upór.

Grupa IV: jamniki
To jedyna grupa złożona z jednej rasy. Jamnik występuje w trzech wielkościach (standardowej, miniaturowej i króliczej) oraz trzech odmianach szaty (krótkowłosej, długowłosej i szorstkowłosej), co daje dziewięć odmian. Różnice między nimi opisujemy w tekście odmiany jamników.
Grupa V: szpice i psy w typie pierwotnym
Grupa V ma osiem sekcji: północne psy zaprzęgowe (alaskan malamute, siberian husky, samojed), północne psy myśliwskie (łajki, elkhund, szpic fiński), północne psy stróżujące i pasterskie (islandzki pies pasterski, lapinporokoira), szpice europejskie (szpice niemieckie, w tym miniaturowy, czyli pomeranian), szpice azjatyckie i rasy pokrewne (akita, shiba, chow chow, eurasier), rasy pierwotne (basenji, pies faraona, nagi pies meksykański), pierwotne rasy myśliwskie (podenco) oraz pierwotny pies myśliwski z pręgą na grzbiecie (thai ridgeback).



Grupy FCI od VI do X
Grupa VI: psy gończe, posokowce i rasy pokrewne
Psy gończe tropią zwierzynę węchem i głośno ją gonią, tradycyjnie w sforze. Sekcja 1 to psy gończe (beagle, basset, ogar polski, gończy polski), sekcja 2 to posokowce, które szukają postrzałków po śladzie krwi (posokowiec bawarski i hanowerski), a sekcja 3 to rasy pokrewne: dalmatyńczyk i rhodesian ridgeback. Psy gończe są zwykle towarzyskie wobec innych psów, ale na spacerze potrafią podążyć za tropem i zapomnieć o opiekunie.
Grupa VII: wyżły
Wyżły wystawiają zwierzynę, czyli po jej zlokalizowaniu zastygają w charakterystycznej pozie. Sekcja 1 obejmuje wyżły kontynentalne (wyżeł weimarski, niemiecki, węgierski, bretończyk), a sekcja 2 wyżły brytyjskie i irlandzkie (pointer, setery). To psy bardzo aktywne, które potrzebują dużo ruchu i zajęć dla nosa.

Grupa VIII: aportery, płochacze i psy wodne
Sekcja 1 to aportery, czyli retrievery (labrador, golden, flat coated), które przynoszą upolowaną zwierzynę. Sekcja 2 to płochacze, głównie spaniele, które wypłaszają ptactwo. Sekcja 3 to psy wodne, na przykład hiszpański i portugalski pies dowodny. Psy tej grupy są zwykle przyjazne i chętne do współpracy, dlatego często wybierają je rodziny.

Grupa IX: psy ozdobne i do towarzystwa
Grupa IX ma jedenaście sekcji, m.in. bichony i rasy pokrewne (maltańczyk, bichon frise, hawańczyk), pudle, gryfoniki, psy bezwłose (grzywacz chiński), rasy tybetańskie (shih tzu, lhasa apso), chihuahua, spaniele angielskie miniaturowe, chin japoński i pekińczyk, spaniele kontynentalne miniaturowe (papillon), kromfohrländer oraz małe molosy, takie jak mops, buldog francuski i boston terrier. Szczegóły znajdziesz we wpisie grupa IX FCI.

Grupa X: charty
Charty polują wzrokiem i dogonią zwierzynę dzięki ogromnej szybkości. Sekcja 1 to charty długowłose (chart afgański, borzoj, saluki), sekcja 2 charty szorstkowłose (irish wolfhound, deerhound), a sekcja 3 charty krótkowłose (greyhound, whippet, chart polski, chart węgierski).
Polskie rasy w grupach FCI
FCI uznaje kilka ras, dla których Polska jest krajem pochodzenia. Są to: polski owczarek nizinny i polski owczarek podhalański w grupie I, ogar polski i gończy polski w grupie VI oraz chart polski w grupie X. Więcej o ich historii i charakterze przeczytasz w artykule polskie rasy psów.
Do czego przyda Ci się podział na grupy FCI
- Przy wyborze rasy: grupa podpowiada, do czego pies był tworzony, a to mocno wpływa na jego potrzeby. Pies pasterski będzie szukał pracy, gończy pójdzie za tropem, a chart będzie gonił wszystko, co szybko ucieka.
- Na wystawach: psy rywalizują najpierw w obrębie rasy, potem zwycięzcy ras w swojej grupie, a najlepsze psy grup walczą o tytuł Best in Show.
- Przy zakupie szczeniaka: hodowla zarejestrowana w ZKwP wyda rodowód tylko dla rasy uznanej przez FCI. To sygnał, że szczenię ma udokumentowane pochodzenie.
Nie traktuj grupy jak wyroczni. W obrębie jednej grupy znajdziesz psy o bardzo różnym temperamencie, na przykład w grupie II jest zarówno spokojny nowofundland, jak i energiczny sznaucer. Zawsze czytaj opis konkretnej rasy.
Najczęściej zadawane pytania
FCI dzieli rasy psów na 10 grup, a większość grup ma dodatkowo sekcje. Podział opiera się głównie na pierwotnym użytkowaniu psa, a częściowo na wyglądzie i pochodzeniu.
FCI uznaje obecnie ponad 350 ras, część definitywnie, a część tymczasowo. Lista zmienia się, bo co pewien czas dochodzą nowe rasy, a niektóre przechodzą z uznania tymczasowego do pełnego.
Psy do towarzystwa i ozdobne należą do grupy IX FCI. Znajdziesz tam między innymi pudle, maltańczyki, shih tzu, chihuahua, mopsy i buldogi francuskie.
Tak, Związek Kynologiczny w Polsce jest członkiem FCI, dlatego polskie rodowody i tytuły wystawowe są uznawane w innych krajach federacji. Rasy w Polsce klasyfikuje się według tych samych 10 grup.
Grupa I obejmuje psy pasterskie, które zaganiają stado. Owczarek kaukaski i inne duże psy stróżujące stad należą do molosów w grupie II, bo ich zadaniem była obrona, a nie kierowanie stadem.
Podsumowanie
Podział ras na 10 grup FCI porządkuje świat psów rasowych według ich pierwotnego przeznaczenia: od psów pasterskich, przez myśliwskie, po psy do towarzystwa. Znajomość grup ułatwia zrozumienie potrzeb rasy, wybór psa i śledzenie wystaw. Opisy poszczególnych ras znajdziesz w spisie rasy psów od A do Z.
Czytaj także
Płochacze, psy aportujące i psy dowodneRasy spanieli
Owczarki psy pasterskieGaleria owczarków – zdjęcia najpiękniejszych psów cz.1
JamnikiOdmiany jamników
WyżłyRasy wyżłów
Pinczery sznaucery molosyWaga berneńskiego psa pasterskiego
Psy ozdobne i do towarzystwaGaleria psów z 9 Grupy FCI
Owczarki psy pasterskiePsy pasterskie rasy i zdjęcia
Psy ozdobne i do towarzystwaZdjęcia Cavalier king Charles spanieli

