Starożytne rasy psów: 14 najstarszych ras i ich historia

Wszystkie psy pochodzą od wilka, ale starożytne rasy psów są szczególnie bliskie przodkom pod względem wyglądu i charakteru. W tym zestawieniu poznasz 14 takich ras, od saluki i basenji po akitę, shiba inu i teriera tybetańskiego, wraz z krótką historią każdej z nich.

Skąd pochodzą starożytne rasy psów i co je wyróżnia?

Psy pochodzą od wilka, jednak niektóre rasy są od innych znacznie starsze. Ponadto zachowały wygląd i temperament zbliżone do swoich przodków. Dzięki temu często są wytrzymałe, samodzielne i mało wymagające. Szerszy kontekst znajdziesz w artykułach starożytne i dzikie rasy psów oraz psy pierwotne.

Starożytne rasy psów z Bliskiego Wschodu i Afryki: chart afgański, saluki i basenji

Chart afgański ma bardzo długą historię. Według legendy psy uratowano od Potopu i zabrano na Arkę Noego. Ponadto najstarsze szczątki psów o podobnym wyglądzie pochodzą sprzed około 6 tysięcy lat. Jednak badacze nie są zgodni, czy należały do Afganów, czy do saluki, bo rasy są blisko spokrewnione. Co więcej, przodek charta afgańskiego mógł przybyć na tereny dzisiejszego Afganistanu z Afryki Północnej lub Persji.

Saluki należy do chartów polujących wzrokiem, a nie węchem. Rasa ukształtowała się na Bliskim Wschodzie, na terenach dzisiejszej Syrii, Mezopotamii, Persji i Egiptu. Pierwsze sumeryjskie wizerunki psów podobnych do saluki liczą sobie 7000 lat, więc naukowcy uważają je za jedne z pierwszych psów udomowionych przez człowieka. Więcej przeczytasz w tekście o historii i pochodzeniu saluki.

Pierwsze wzmianki o psach podobnych do basenji pochodzą z 2700 roku p.n.e., z czasów IV dynastii. Ponadto najstarszy wizerunek takich psów odnaleziono w grobowcu faraona Khufu. Początkowo pełniły rolę psów do towarzystwa, stróżujących i myśliwskich. Natomiast do dziś nie ustalono, czy trafiły do Egiptu ze środkowej Afryki, czy wędrowały w dół Nilu, ale pierwsza wersja wydaje się bardziej prawdopodobna.

Najstarsze rasy psów z Chin i Tybetu: chow chow, lhasa apso, pekińczyk i shar pei

Chow chow trafił do Chin prawdopodobnie z Tybetu. Pierwsze wzmianki o psie z niebieskim językiem pojawiły się już w XI wieku p.n.e. Według przekazów cesarz Tang miał w pałacu 2000 chowów, które pomagały w polowaniach jako płochacze i gończe. Co więcej, trzymano je w klasztorach, gdzie mnisi czcili je i używali do pilnowania świątyń.

Historia lhasa apso nie jest do końca znana, ponieważ psy przez stulecia żyły w izolacji, a do Europy trafiły dopiero w XIX wieku. Ponieważ żyły w surowym klimacie, musiały znosić trudne warunki. Dlatego mają długi, twardy włos i obfity podszerstek, który chroni przed zimnem.

Pekińczyk został wyhodowany w Mandżurii i długo nie był znany poza Chinami. Pierwotnie strzegł świątyń, a według chińskich wierzeń drobna budowa pozwalała mu przechwytywać demony. Legenda głosi, że pierwszy pekińczyk był owocem miłości lwa do małpki, którą pobłogosławił sam Budda. Dodatkowo rasa jest blisko spokrewniona z shih tzu, mopsem, długowłosym chihuahua i papillonem.

Shar pei to rasa licząca ponad 2000 lat, hodowana niegdyś do polowania na dziki i jako pies pasterski. W południowych Chinach pilnowała też świątyń. Dawniej istniały prawdopodobnie dwa typy: mocny, krótkowłosy shar pei z południa oraz niższy, krępy pies pasterski z centralnych prowincji.

Pierwotne rasy psów z Chin i Tybetu: shih tzu i terier tybetański

Historia shih tzu nie jest do końca znana. Wiadomo jednak, że psy przybyły do Chin w 1643 roku podczas inwazji Mandżurów. W początkowym okresie dynastii Ch’ing Dalajlama obdarowywał wasali małym psem, który był przodkiem dzisiejszej rasy. Od początku traktowano je jako psy salonowe i ozdobę królewskiego dworu.

Historia teriera tybetańskiego sięga początków nowej ery. Według źródeł rasa pochodzi z Tybetu zwanego Zaginioną Doliną, który na początku XIII wieku odciął się od świata po silnym trzęsieniu ziemi. Dlatego psy rozwijały się w izolacji i zachowały czystość rasy. Dzięki temu przez stulecia były psami świątynnymi i uchodziły za święte, a wierzono, że zmarli kapłani wracają na świat w ich postaci.

Starożytne rasy psów z Japonii: akita i shiba inu

Akita japońska powstała ze skrzyżowania psów dingo z północnymi szpicami. Psy przybywały do Japonii z kolejnymi falami osadników, od 15 000 do 300 roku p.n.e. Psy w typie akit mogły istnieć już 5000 lat temu. Pierwotnie towarzyszyły samurajom, więc zajęły stałe miejsce w japońskiej mitologii, a ubodzy właściciele zadowalali się drewnianymi figurkami.

Shiba inu powstała prawdopodobnie w III wieku p.n.e. Psy pochodzą z górzystych terenów Japonii nad brzegiem Morza Japońskiego. Niegdyś powszechnie polowano z nimi na drobną zwierzynę i ptaki, a dziś pełnią rolę psów do towarzystwa. Zobacz też, jak wygląda shiba inu.

Najstarsze rasy psów z północy: malamut, husky i samojed

Alaskan malamute zawdzięcza istnienie Inuitom, którzy zamieszkiwali tereny od Cieśniny Beringa po fiordy wschodniej Grenlandii. Krzyżowali oni psy w typie szakala z arktycznymi wilkami. Powstałe psy miały szorstkie, kudłate futro, spiczaste pyski i ogon zakręcony nad grzbietem. Co ciekawe, przez setki lat prawie nie zmieniły wyglądu ani charakteru.

Siberian husky wywodzi się od pierwotnych ras i przez kilkaset lat niewiele zmienił wygląd oraz temperament. Z powodu charakteru pracy musiał być odporny na zimno, wilgoć, wiatr i choroby oraz mało wymagający. Jego dieta była uboga, a psy żywiły się nawet korzonkami i roślinami. To niezwykle wytrzymałe zwierzęta.

Nazwa rasy samojed pochodzi od plemienia, które zamieszkiwało północną Rosję i Syberię. W południowych rejonach psy pilnowały stad reniferów. Natomiast na północy miały białe umaszczenie i były psami zaprzęgowymi oraz myśliwskimi. Pierwsze osobniki trafiły do Europy pod koniec XIX wieku.

Co warto wiedzieć, wybierając pierwotną rasę psa?

Pierwotne rasy zwykle są bardzo wytrzymałe, dlatego potrzebują dużo ruchu i konsekwentnego prowadzenia. Z kolei niektóre, jak shih tzu czy pekińczyk, od wieków pełnią rolę psów do towarzystwa. Przed wyborem sprawdź wzorzec rasy w bazie Międzynarodowej Federacji Kynologicznej i zastanów się, czy dasz psu to, czego potrzebuje. Więcej rzadkich ras opisujemy w artykule pierwotne rasy psów.

Podsumowanie

Starożytne rasy psów pokazują, jak długo człowiek żyje u boku zwierząt. Choć część historii opiera się na legendach, ich wspólną cechą jest wytrzymałość i silny charakter. Dlatego jeżeli planujesz taką rasę, poznaj jej dawną rolę, bo właśnie ona tłumaczy zachowanie psa dzisiaj.