Starożytne i dzikie rasy psów

Pariasy, starożytne i dzikie rasy psów, żyją głównie w południowo-zachodniej Azji i północnej Afryce. Posiadają wiele cech prymitywnych, niemniej często nawiązują kontakty z człowiekiem, a nawet w pewnym stopniu się z nim zaprzyjaźniają. W niniejszej galerii zaprezentujemy Państwu kilka znanych i mniej znanych ras psów uznawanych za dzikie i starożytne. Zapraszamy do lektury.

Alopekis

Alopekis to starożytna rasa psów, której historia sięga tysięcy lat przed naszą erą. Pierwsze wzmianki o Alo możemy znaleźć już u Arystotelesa; wizerunki psów zdobią także ceramiki, rzeźby i wyroby z dobrze oczyszczonej i wypalonej gliny pochodzące sprzed 3000 r. p.n.e. W odróżnieniu od innych współczesnych ras Alopekis nie są podatne na problemy zdrowotne i deformacje – ich niewielki wzrost nie został bowiem wymuszony przez selektywną hodowlę. Psy są proporcjonalnie zbudowane; w rasie nie występują problemy z nadmiernym kątowaniem kończyn i zbyt długim grzbietem.
W czasach starożytnych czworonogi były wykorzystywane jako poławiacze szczurów i psy obronne dla drobiu. Dzięki niewielkim „lisim” rozmiarom dobrze spełniały swoje funkcje.
Niestety, w ostatnich dziesięcioleciach popularność rasy wyraźnie spadła w jej rodzinnych stronach na rzecz modnych zagranicznych ras. Obecnie liczebność populacji pozostaje na dość niskim poziomie.

fot. S. Chleiounakis

Canaan Dog

Canaan Dog to starożytna rasa psów wyhodowana w Izraelu na skutek skrzyżowania półdzikich psów zamieszkujących rejony Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu. Selektywny rozród psów rozpoczął się w latach 30. XX wieku; Canaan były wówczas wykorzystywane przez wojsko do dostarczania korespondencji.
Psy Canaan dog są bardzo odporną i mało wymagającą rasą. Uwielbiają spędzać czas z właścicielem i są bardzo czułe w obejściu z dziećmi. Łatwo poddają się tresurze i nie sprawiają problemów wychowawczych. Posiadają fenomenalną zdolność uczenia się, dlatego istnieje spora szansa, że w przyszłości rozszerzą zakres pełnionych funkcji.

suczka Canaan dog Jorja fot. Sorcha Oneill

Śpiewający pies z Nowej Gwinei

Śpiewający pies z Nowej Gwinei to dziki pies pochodzący z Nowej Gwinei, blisko spokrewniony z Dingo. Rasa nie została zmieniona przez człowieka i po dziś dzień zachowuje wiele cech pierwotnych, które odróżniają ją od psa domowego. Czworonogi są z natury nieufne, nieobliczalne i nie lubią dotykania.
Śpiewające psy zostały odkryte przez Ellisa Troughtona w 1957 r. i nazwane canis hallstromi na cześć Edwarda Hallstroma, australijskiego filantropa i dyrektora ogrodu zoologicznego Taronga w Sydney. W tymże ogrodzie znalazła się pierwsza para psów przesłana przez samego odkrywcę. Wszystkie psy rozmnożone w niewoli pochodzą od tej pary; na wolności praktycznie nie występują. Jeszcze do niedawna rasa cieszyła się ogromną popularnością wśród naukowców i zoologów, którzy uznawali ja za osobny gatunek. Po uznaniu Śpiewających psów jedynie za rasę ich popularność znacznie zmalała.

Indyjskie psy pariasy

Indyjskie psy pariasy są jedną z pierwotnych ras, które wyewoluowały, żyjąc blisko człowieka, chociaż bez jego ingerencji. Na skutek naturalnej selekcji powstały osobniki, które stanowią swoisty model psa domowego w formie naturalnej. Psy w podobnym typie spotkamy w różnych zakątkach świata, niektóre spośród nich zostały uznane nawet przez federacje kynologiczne. Nazwę „pariasy” nadali indyjskim psom Anglicy. Zarówno w dawnych czasach, jak i teraz, nazwa była uznawana za uwłaczającą, bowiem asocjowała z najniższą kastą społeczeństwa hinduskiego. Z tego powodu wiele osób postuluje jej zmianę. W literaturze naukowej używa się obecnie nazwy INDog.

Native American Indian Dog

Niektórzy hodowcy są zdania, że Native American Indian Dog to psy selektywnie hodowane w celu odtworzenia wyglądu i uniwersalności oryginalnych psów rdzennych Amerykanów. Inni uważają, że rasa pochodzi od starożytnego rodu. Wydaje się jednak, że słuszność mają ci pierwsi.
W dawnych czasach czworonogi były wykorzystywane do ciągnięcia wozów (zanim Hiszpanie wprowadzili konia pociągowego w połowie XVI wieku).
Współczesne psy są bardzo inteligentne i wszechstronne; sprawdzają się w roli psów do towarzystwa oraz psów terapeutycznych. To wierni i lojalni towarzysze rodziny.

4 letni Zakai Ashkii Elu rasy American Indian Dog, fot.Indian Valley Kennels

Nagi pies peruwiański

Historia rasy sięga I tysiąclecia p.n.e. Psy rozwijały się w kulturach Mochica (I w. p.n.e – VIII w .n.e) i Chimu (IX – XI w.n.e). Przodkowie współczesnych psów byli wykorzystywani do pilnowania plantacji orchidei; po dziś dzień zachowały się posążki z wizerunkiem osoby w koronie, u której stóp spoczywał nagi pies peruwiański. Inkowie traktowali nagie czworonogi z wyjątkowym szacunkiem; kiedy umierał władca lub ważny członek społeczności, chowali go wraz z nagim psem peruwiańskim. Inkowie głęboko wierzyli, że psy są wcieleniem bóstw.

Nagi pies meksykański

Nagie psy meksykańskie cieszyły się takim samym poważaniem co ich peruwiańskie odpowiedniki. Hodowane były w Meksyku, aby ogrzewać stopy właściciela w czasie snu. Kiedy właściciel udawał się na wieczną wędrówkę, ciało psa było składane wraz z nim do grobu.
Współcześnie Nagie psy meksykańskie cieszą się umiarkowaną popularnością. Hodowcy wyróżniają trzy odmiany w obrębie rasy: małą, średnią i dużą. Istnieje nawet odmiana posiadająca włos okrywowy.

Basenji

Basenji należy do pierwotnych ras psów trzymanych w domach przez ludzi zamieszkujących strefę równikową. Rasa została odkryta po raz pierwszy przez Europejczyków eksplorujących Kotlinę Konga. Przodkowie psów żyli prawdopodobnie w starożytnym Egipcie. Czworonogi trafiły po raz pierwszy do Europy w latach 30. XX wieku; wtedy też zostały rozmnożone i w 1941 roku wysłane do Stanów Zjednoczonych. Do Polski pierwsze egzemplarze trafiły w latach 90. XX wieku.

Carolina Dog

Carolina Dog to rasa odkryta w 1970 roku Dra I. Lehr Brisbin Juniora. Czworonogi osiągają średnią wielkość w kłębie i występują w różnych typach umaszczeń: wszystkich odcieniach czerwieni, imbirze, płowościach, czernie, czarnym podpalanym oraz łaciatym. Małe znaczenia mogą występować na palcach nóg, klatce piersiowej, końcówce ogona i kagańcu.
Niektóre starożytne malowidła i sztuka naskalna przedstawiają psy, które mają cechy fizyczne podobne do tych występujących u Carolina Dog. Ponadto, skamieniałości psów rdzennych Amerykanów wykazują podobne struktury kości do psa Carolina Dog. Brisbin znalazł podobieństwa między 2000-letnimi czaszkami psów i współczesnymi Carolina Dog, niemniej uznał, że różnica uniemożliwia udowodnienie związku między nimi. Badania DNA wykazują jednak pewien stopień pokrewieństwa.