Wpływ psa i kota na zdrowie człowieka: fakty i mity

6 min czytania

Wpływ psa i kota na zdrowie człowieka jest realny: zwierzęta domowe pomagają lepiej radzić sobie ze stresem, motywują do ruchu, zmniejszają poczucie samotności, a psy potrafią wręcz ratować życie jako psy asystujące czy ratownicze. Wiele popularnych twierdzeń na ten temat jest jednak przesadzonych. Sprawdź, co naprawdę wiadomo o korzyściach z posiadania psa i kota, a co jest tylko mitem.

W skrócie:

Badania wiążą posiadanie psa z większą aktywnością fizyczną i lepszym zdrowiem serca.
Kontakt ze zwierzęciem może obniżać poziom stresu i poczucie samotności.
Psy wyszkolone do konkretnych zadań ostrzegają przed napadami, pomagają niewidomym i ratują ludzi z gruzów.
Zwierzę nie zastępuje leczenia: to wsparcie, a nie terapia sama w sobie.

Spis treści

Wpływ psa i kota na zdrowie: co mówią badania?

Właściciele zwierząt od dawna mówią, że pies czy kot wnosi do domu radość, spokój i poczucie bliskości. Nauka coraz częściej to potwierdza, ale ostrożnie. Większość badań pokazuje związek między posiadaniem zwierzęcia a lepszym zdrowiem, a nie prosty dowód, że to zwierzę jest przyczyną. Osoby, które decydują się na psa, często już wcześniej są bardziej aktywne lub zdrowsze. Mimo to wyniki są na tyle spójne, że organizacje kardiologiczne uznały posiadanie psa za czynnik, który może być korzystny dla serca, szczególnie przez zwiększenie aktywności fizycznej.

Korzyści z posiadania psa: motywacja do ruchu

Najlepiej udokumentowana korzyść z posiadania psa to więcej ruchu. Pies potrzebuje codziennych spacerów niezależnie od pogody, więc jego opiekun chodzi więcej niż osoby bez psa. Regularny, umiarkowany wysiłek sprzyja kontroli masy ciała, ciśnienia tętniczego i poziomu cukru we krwi, a to ważne przy otyłości, nadciśnieniu, cukrzycy typu 2 i chorobach serca. Wielu ludzi właśnie dzięki psu zmienia styl życia: zaczyna biegać, chodzić na długie wycieczki czy uprawiać psie sporty.

W dużych badaniach obserwacyjnych, między innymi przeprowadzonych w Szwecji, posiadanie psa wiązało się z niższym ryzykiem zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie u osób mieszkających samotnie. Nie oznacza to, że pies zastąpi leczenie, ale może być realnym wsparciem zdrowego trybu życia. Pomysły na wspólną aktywność znajdziesz w tekstach jazda na rowerze z psem i pomysły na zabawę z psem.

Wpływ psa na zdrowie: jogging z psem rasy alabai — Pies mobilizuje do codziennego ruchu

Jeśli chcesz zacząć biegać z psem, zacznij od krótkich dystansów, wybieraj miękkie podłoże i używaj szelek z amortyzowaną smyczą. Szczeniąt i psów ras olbrzymich nie zabieraj na długie biegi, dopóki nie zakończą wzrostu. Szelki, smycze do biegania i akcesoria znajdziesz w sklepach sklepzoologiczny.org i sklepinternetowypl.com.

Pies a stres: czy zwierzęta go zmniejszają?

Wiele badań pokazuje, że głaskanie zwierzęcia i spokojny kontakt z nim mogą obniżać napięcie, a u części osób także tętno i ciśnienie. Zwierzę daje poczucie bliskości bez oceniania, a codzienna opieka nad nim porządkuje dzień i daje poczucie sensu. Ma to szczególne znaczenie dla osób starszych, samotnych i przewlekle chorych.

Kot w domu a zdrowie człowieka

Właściciele kotów często opisują ich obecność jako kojącą: mruczenie, spokojne leżenie na kolanach i przewidywalna rutyna pomagają się wyciszyć. Można spotkać twierdzenie, że koci mruk przyspiesza gojenie kości albo że sierść kota wydziela ujemne jony uspokajające nerwy. To hipotezy lub mity, których nie potwierdzono badaniami u ludzi, dlatego warto podchodzić do nich z dystansem. Pewne jest natomiast, że dobra relacja z kotem może poprawiać samopoczucie i zmniejszać poczucie samotności.

Kot na kolanach opiekuna działający uspokajająco — Spokojny kontakt z kotem pomaga się wyciszyć

Pies a zdrowie psychiczne

Pies pomaga wyjść z domu, nawiązywać kontakty z innymi ludźmi i zachować rutynę dnia. Opiekunowie psów częściej rozmawiają z sąsiadami na spacerach i rzadziej skarżą się na samotność. Dlatego psy wykorzystuje się w terapii: odpowiednio wyszkolone psy i ich przewodnicy pracują z dziećmi, seniorami, osobami z niepełnosprawnością, w hospicjach, a nawet w zakładach karnych. Więcej o tym przeczytasz w tekście dogoterapia: na czym polega.

Zwierzę a rozwój i odporność dziecka

Opieka nad zwierzęciem uczy dzieci empatii, odpowiedzialności i odczytywania emocji innych. Badania sugerują też, że kontakt z psem lub kotem od niemowlęctwa może wiązać się z nieco mniejszym ryzykiem niektórych alergii, choć wyniki nie są jednoznaczne i zależą od wielu czynników. Jeśli w rodzinie są alergicy, decyzję o zwierzęciu warto skonsultować z lekarzem. Więcej w tekście jak pies wpływa na rozwój dziecka.

Jak psy dosłownie ratują ludzkie życie?

Psy wyszkolone do konkretnych zadań potrafią realnie chronić zdrowie i życie:

Psy ratownicze szukają zaginionych w lesie, pod lawinami i w gruzach zawalonych budynków.
Psy przewodnicy prowadzą osoby niewidome, a psy sygnalizujące pomagają osobom niesłyszącym.
Psy alertujące są szkolone, by sygnalizować spadki cukru u osób z cukrzycą lub zbliżający się napad u niektórych osób z padaczką; więcej w tekście pies sygnalizujący atak epilepsji.
Psy asystujące pomagają osobom z niepełnosprawnością ruchową w codziennych czynnościach.

Takie psy przechodzą długie, specjalistyczne szkolenie. Zwykły pies domowy nie zastąpi psa asystującego ani glukometru. O rodzajach tych psów przeczytasz w artykule psy asystujące.

Czy posiadanie zwierzęcia ma też minusy dla zdrowia?

Tak, i warto o nich pamiętać. Zwierzęta mogą przenosić pasożyty i niektóre choroby odzwierzęce, dlatego ważne są regularne odrobaczanie, ochrona przed kleszczami, szczepienia i higiena rąk. Ponadto zasady szczepień psów przeciw wściekliźnie opisuje Główny Inspektorat Weterynarii. Zdarzają się też upadki na spacerach, szczególnie u seniorów z dużym, ciągnącym psem, oraz pogryzienia, najczęściej przez psy znane rodzinie. Alergia na sierść, ślinę czy naskórek może utrudnić życie. Dobre wychowanie psa, profilaktyka weterynaryjna i dobór zwierzęcia do możliwości opiekuna wyraźnie zmniejszają te ryzyka.

Pamiętaj o zdrowiu samego zwierzęcia: regularne wizyty kontrolne, szczepienia i odrobaczanie chronią także Twoją rodzinę. Skontaktuj się z lekarzem weterynarii, gdy pies lub kot ma biegunkę, świąd, zmiany skórne czy utrzymujący się kaszel, a z lekarzem rodzinnym, gdy po kontakcie ze zwierzęciem pojawią się u Ciebie wysypka, gorączka lub objawy alergii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy posiadanie psa jest zdrowe?

Badania wiążą posiadanie psa z większą aktywnością fizyczną, mniejszym poczuciem samotności i lepszym zdrowiem serca. Wiele zależy jednak od tego, czy opiekun rzeczywiście regularnie spaceruje z psem.

Czy kot obniża ciśnienie krwi?

Spokojny kontakt z kotem może pomagać się wyciszyć, a część badań wskazuje na korzystny wpływ zwierząt na stres. Kot nie jest jednak lekiem na nadciśnienie i nie zastąpi leczenia.

Czy pies może wyczuć chorobę?

Wyszkolone psy potrafią sygnalizować na przykład spadki cukru czy zbliżający się napad u niektórych osób. To efekt specjalistycznego szkolenia, a nie umiejętność każdego psa.

Czy zwierzę w domu chroni dzieci przed alergią?

Niektóre badania sugerują, że wczesny kontakt ze zwierzętami może wiązać się z mniejszym ryzykiem alergii, ale wyniki nie są jednoznaczne. W rodzinach alergików warto skonsultować decyzję z lekarzem.

Czy zwierzę pomaga przy depresji?

Pies lub kot może wspierać, porządkować dzień i dawać poczucie bliskości. Nie zastępuje jednak leczenia, a opieka nad zwierzęciem wymaga sił, które w ciężkiej depresji bywają ograniczone.

Podsumowanie

Pies i kot mogą realnie wspierać zdrowie fizyczne i psychiczne: motywują do ruchu, pomagają radzić sobie ze stresem i samotnością, a wyszkolone psy ratują życie. Warto jednak oddzielać rzetelną wiedzę od mitów i pamiętać, że zwierzę to także obowiązki i zobowiązanie na lata. Jeśli zastanawiasz się, które zwierzę wybrać, przeczytaj tekst pies czy kot: co wybrać, a więcej o roli psów w życiu ludzi znajdziesz w dziale nasz pies.