Choroby skóry u psów: objawy, przyczyny i leczenie

7 min czytania

Choroby skóry u psów to jeden z najczęstszych powodów wizyt u lekarza weterynarii. Zazwyczaj objawiają się świądem, zaczerwienieniem, krostkami, strupami, łupieżem, nieprzyjemnym zapachem i wypadaniem sierści. Natomiast najczęstsze przyczyny to alergie, pasożyty (pchły, świerzbowce, nużeńce), infekcje bakteryjne i grzybicze oraz zaburzenia hormonalne. Dlatego skuteczne leczenie zaczyna się od właściwej diagnozy, a nie od domowych sposobów.

W skrócie:

Najczęstsze objawy: drapanie, wylizywanie, zaczerwienienie, krostki, strupy, łysienie, łupież.
Alergie (pchla, pokarmowa, atopowa) są jedną z najczęstszych przyczyn problemów skórnych.
Świerzb i grzybica mogą zarażać ludzi, dlatego listę chorób odzwierzęcych warto sprawdzić na stronie Inspekcji Weterynaryjnej.
Diagnostyka to m.in. zeskrobiny, badanie cytologiczne, posiew, test na grzybicę, badania krwi.
Leczenie bywa długie i trzeba je kontynuować do końca, nawet gdy objawy znikną.

Spis treści

Jakie są objawy chorób skóry u psa?

Świąd: drapanie, gryzienie i wylizywanie łap, boków, okolic ogona.
Zaczerwienienie, wysypka, krostki, grudki.
Strupy, sączące się zmiany, rany od drapania.
Łupież i łuszczenie się naskórka.
Wypadanie sierści: placki łysienia lub przerzedzenie symetryczne na bokach.
Przebarwienia (ciemnienie skóry) i pogrubienie skóry przy przewlekłych stanach.
Nieprzyjemny zapach skóry lub uszu, tłusta sierść.
Guzki i narośla na skórze lub pod nią.

Wiele chorób skóry wygląda podobnie, dlatego samo zdjęcie zmian rzadko pozwala na rozpoznanie. Dlatego ważna jest lokalizacja zmian, ich początek, sezonowość, dieta psa i to, czy inni domownicy (ludzie i zwierzęta) mają objawy.

Alergiczne choroby skóry

Alergiczne pchle zapalenie skóry (APZS)

To jedna z najczęstszych chorób skóry u psów. Co więcej, u uczulonego psa nawet pojedyncze ukąszenia pcheł wywołują silny świąd, zwłaszcza na grzbiecie przy nasadzie ogona, na udach i brzuchu. Jednak pcheł często nie widać, bo pies je wygryza. Dlatego podstawą jest regularna ochrona przeciwpchelna wszystkich zwierząt w domu przez cały rok oraz walka z pchłami w otoczeniu. Więcej przeczytasz w artykule pchły u psa: objawy i zwalczanie.

Atopowe zapalenie skóry

Atopia to genetycznie uwarunkowana skłonność do alergii na alergeny środowiskowe: roztocza kurzu, pyłki, pleśnie. Zazwyczaj pierwsze objawy pojawiają się zwykle między 6 miesiącem a 3 rokiem życia. W praktyce pies drapie się i wylizuje łapy, pachy, pachwiny, pysk i uszy, często ma nawracające zapalenia uszu. Niestety atopii nie da się wyleczyć, ale można ją dobrze kontrolować lekami, immunoterapią, pielęgnacją skóry i dietą wspierającą barierę skórną.

Alergia pokarmowa

Przede wszystkim wywołują ją najczęściej białka, np. wołowina, kurczak, nabiał, pszenica. Ponadto objawy skórne (świąd całoroczny, zapalenia uszu) mogą łączyć się z problemami trawiennymi. Natomiast rozpoznanie opiera się na diecie eliminacyjnej prowadzonej przez 6 do 8 tygodni na karmie z nowym lub hydrolizowanym białkiem. Szczegóły w artykule jak karmić psa z alergią pokarmową.

Alergia kontaktowa

Rzadsza, wywołana kontaktem z detergentami, nawozami, niektórymi roślinami czy materiałami. Zazwyczaj zmiany pojawiają się w miejscach słabo owłosionych: na brzuchu, między palcami, na mosznie.

Więcej o rodzajach alergii przeczytasz w tekście choroby alergiczne u psów.

Pasożytnicze choroby skóry

Świerzb (świerzbowiec drążący): bardzo silny świąd, zmiany na brzegach uszu, łokciach i stawach skokowych. Co ważne, choroba jest zaraźliwa także dla ludzi. Więcej w artykule świerzb u psa.
Nużyca (demodekoza): roztocza Demodex żyją w mieszkach włosowych; choroba rozwija się głównie przy obniżonej odporności, często u szczeniąt. Z kolei typowe są placki łysienia wokół oczu i pyska, a postać uogólniona wymaga intensywnego leczenia. Zob. nużyca u psa.
Pchły i wszoły: świąd, łupież, niepokój psa.
Kleszcze: miejscowe stany zapalne, a przede wszystkim ryzyko chorób odkleszczowych.

Infekcje bakteryjne i grzybicze

Ropne zapalenie skóry (piodermia)

Zakażenie bakteryjne, najczęściej gronkowcami, zwykle wtórne do alergii, pasożytów lub chorób hormonalnych. Zazwyczaj objawia się krostkami, okrągłymi strupami, kołnierzykami złuszczającego się naskórka i świądem. Dlatego leczy się je środkami miejscowymi (szampony, preparaty z chlorheksydyną), a w cięższych przypadkach antybiotykiem dobranym najlepiej na podstawie posiewu.

Hot spot, czyli ostre sączące zapalenie skóry

Szybko powiększająca się, wilgotna, bolesna zmiana, często wywołana intensywnym drapaniem i lizaniem jednego miejsca, np. po ukąszeniu pchły. Ponadto jest częsta u psów z gęstym podszerstkiem, latem i po kąpielach. Więcej w artykule hot spot u psa.

Grzybice

Dermatofitoza powoduje okrągłe ogniska łysienia z łuszczeniem się skóry, zwykle bez silnego świądu. Co więcej, jest zaraźliwa dla ludzi, zwłaszcza dzieci, i dla innych zwierząt. Drożdżaki Malassezia dają natomiast tłustą, cuchnącą skórę, zaczerwienienie i świąd, zwykle jako powikłanie alergii. Więcej w tekście grzybica u psa: objawy i leczenie.

Choroby hormonalne i inne przyczyny

Niedoczynność tarczycy: symetryczne przerzedzenie sierści na bokach i ogonie („szczurzy ogon”), sucha skóra, nawracające infekcje, tycie, apatia.
Zespół Cushinga: cienka skóra, łysienie, powiększony brzuch, wzmożone pragnienie.
Zaburzenia hormonów płciowych: łysienie i przebarwienia, np. przy guzach jąder.
Choroby autoimmunologiczne, np. pęcherzyca.
Nowotwory skóry, np. guzy z komórek tucznych, czerniaki. Dlatego każdy nowy lub szybko rosnący guzek warto zbadać.

Objaw	Najczęstsze przyczyny
Silny świąd, zmiany na uszach i łokciach	Świerzb
Świąd przy nasadzie ogona	Alergia na pchły
Wylizywanie łap, zapalenia uszu	Atopia, alergia pokarmowa
Okrągłe łyse placki bez świądu	Grzybica, nużyca
Symetryczne łysienie bez świądu	Choroby hormonalne
Krostki i okrągłe strupki	Ropne zapalenie skóry
Wilgotna, bolesna zmiana	Hot spot

Jak lekarz diagnozuje choroby skóry?

Wywiad i dokładne badanie skóry.
Zeskrobiny skóry pod kątem świerzbowców i nużeńców.
Badanie cytologiczne (np. odcisk taśmą) na bakterie i drożdżaki.
Badanie włosa (trichogram), lampa Wooda, posiew w kierunku grzybicy.
Posiew bakteriologiczny z antybiogramem.
Badania krwi, w tym hormony tarczycy.
Dieta eliminacyjna, testy alergiczne, biopsja skóry.

Jak leczyć choroby skóry u psa?

Leczenie zależy od przyczyny i często łączy kilka metod: leki przeciwpasożytnicze, przeciwbakteryjne lub przeciwgrzybicze, leki zmniejszające świąd, szampony lecznicze, zmianę diety, suplementację kwasów tłuszczowych omega-3. Ponadto choroby skóry leczy się zwykle tygodniami, a przy alergiach przez całe życie. Dlatego bardzo ważne jest, by nie przerywać terapii po ustąpieniu objawów, tylko kontynuować ją tak długo, jak zaleci lekarz, bo inaczej choroba wraca.

Nie stosuj u psa leków ani maści, które „pomogły psu sąsiadki”, ani preparatów dla ludzi. Ponieważ ten sam objaw może mieć zupełnie różne przyczyny, a źle dobrany lek, np. steryd przy grzybicy lub nużycy, potrafi znacznie pogorszyć stan psa.

Jak zapobiegać chorobom skóry?

Całoroczna ochrona przed pchłami i kleszczami wszystkich zwierząt w domu.
Pełnowartościowa karma, w razie potrzeby z dodatkiem kwasów omega-3.
Regularne czesanie i kąpiele łagodnymi szamponami dla psów, z dokładnym suszeniem.
Kontrola skóry przy każdym czesaniu: zaczerwienienia, guzki, pasożyty.
Higiena legowisk, misek i akcesoriów.

Więcej o pielęgnacji sierści przeczytasz w artykule jak dbać o sierść psa.

Zgłoś się do lekarza weterynarii, jeśli pies intensywnie się drapie lub wylizuje, ma łyse placki, sączące się rany, krostki, nieprzyjemny zapach skóry albo nowy guzek. Natomiast pilna wizyta jest potrzebna, gdy zmiany szybko się powiększają, pies ma gorączkę, jest osowiały, albo gdy podobne zmiany pojawiły się u domowników.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są najczęstsze choroby skóry u psów?

Najczęściej występują alergie (pchla, atopowa, pokarmowa), pasożyty skórne jak świerzb i nużyca, ropne zapalenie skóry, grzybice oraz hot spot. Ponadto częste są zmiany skórne związane z chorobami tarczycy.

Dlaczego pies ciągle się drapie?

Najczęstsze przyczyny to pchły, alergie, świerzb i infekcje skóry, ale świąd może też wynikać z suchej skóry lub stresu. Dlatego, jeśli drapanie trwa dłużej niż kilka dni albo pojawiają się rany, potrzebna jest wizyta u lekarza.

Czy choroby skóry psa są zaraźliwe dla ludzi?

Niektóre tak. Przede wszystkim ludzie mogą zarazić się grzybicą skóry i świerzbem od psa. Natomiast nużyca i alergie nie są zaraźliwe dla ludzi.

Ile trwa leczenie chorób skóry u psa?

Zwykle kilka tygodni, a przy alergiach i chorobach hormonalnych leczenie bywa stałe. Dlatego trzeba je kontynuować tak długo, jak zaleci lekarz, nawet gdy objawy szybko ustąpią.

Czy można leczyć zmiany skórne u psa domowymi sposobami?

Nie zaleca się tego bez diagnozy. Podobne objawy bowiem mogą mieć bardzo różne przyczyny, a źle dobrany preparat może pogorszyć chorobę. Dlatego najpierw trzeba ustalić przyczynę u lekarza weterynarii.

Podsumowanie

Choroby skóry u psów mają wiele przyczyn: alergie, pasożyty, infekcje bakteryjne i grzybicze, zaburzenia hormonalne i nowotwory. Ponieważ objawy są do siebie podobne, najważniejsza jest diagnostyka u lekarza weterynarii i konsekwentne, często długie leczenie. Z kolei profilaktyka przeciwpasożytnicza i dobra pielęgnacja pozwalają uniknąć wielu problemów. Więcej o zdrowiu psów przeczytasz w kategorii choroby psów.