Choroby serca u psów: objawy, rodzaje, diagnostyka i leczenie

Choroby serca u psów rozwijają się często po cichu, a pierwsze objawy, jak szybsze męczenie się, kaszel czy przyspieszony oddech we śnie, łatwo zrzucić na wiek. Przy tym najczęstsze są zwyrodnienie zastawki mitralnej u małych ras i kardiomiopatia rozstrzeniowa u dużych, a u szczeniąt wrodzone wady serca. Dlatego wczesne wykrycie i leczenie pozwala psu przez lata żyć komfortowo.

Jakie są objawy choroby serca u psa?

We wczesnym stadium pies może nie mieć żadnych objawów, a jedynym sygnałem jest szmer serca usłyszany przez lekarza. Następnie, z czasem, pojawiają się:

• Szybsze męczenie się na spacerze, niechęć do zabawy, więcej snu.
• Kaszel, zwłaszcza po wysiłku, w nocy lub nad ranem.
• Przyspieszony, płytki oddech w spoczynku lub podczas snu.
• Duszność, oddychanie z otwartym pyskiem, niepokój w nocy, trudność z ułożeniem się.
• Spadek apetytu i chudnięcie, utrata masy mięśniowej.
• Omdlenia lub nagłe osłabienie, chwianie się.
• Powiększony brzuch (płyn w jamie brzusznej).
• Blade lub sinawe dziąsła.

Choroba zastawki mitralnej (endokardioza)

To najczęstsza nabyta choroba serca u psów. W praktyce płatki zastawki między lewym przedsionkiem a lewą komorą stopniowo grubieją i przestają się szczelnie zamykać, przez co krew cofa się do przedsionka. W efekcie serce się powiększa, a w zaawansowanym stadium dochodzi do zastoju krwi i obrzęku płuc. Ponadto podobne zmiany mogą dotyczyć zastawki trójdzielnej.

Choroba dotyka głównie psy małych i średnich ras w średnim i starszym wieku, częściej samce. Przede wszystkim predysponowane są cavalier king charles spaniele, u których zmiany pojawiają się wcześnie, a także jamniki, yorki, maltańczyki, pudle miniaturowe, chihuahua czy shih tzu. Więcej o problemie u cavalierów przeczytasz w artykule MVD u cavalierów.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa (DCM)

W tej chorobie mięsień sercowy słabnie i rozciąga się, przez co serce gorzej pompuje krew. Przede wszystkim typowa jest dla ras dużych i olbrzymich: doberman, dog niemiecki, wilczarz irlandzki, bernardyn, nowofundland, bokser, cocker spaniel. Ponadto często ma podłoże genetyczne. Niektóre przypadki wiązano z niedoborem tauryny lub dietą, dlatego dietę psa z podejrzeniem DCM warto omówić z lekarzem. Co więcej, choroba może długo przebiegać bezobjawowo, a potem objawić się nagłą niewydolnością lub groźnymi zaburzeniami rytmu, nawet nagłą śmiercią. Dlatego u ras predysponowanych zaleca się regularne badania echo serca i Holter, np. corocznie od kilku lat życia.

Wrodzone wady serca

Takie wady powstają w okresie rozwoju płodowego, nie zawsze są dziedziczne. Najczęstsze to:

• Przetrwały przewód tętniczy (PDA): naczynie, które powinno się zamknąć po urodzeniu, pozostaje otwarte. Na szczęście często można je skutecznie zamknąć zabiegowo.
• Zwężenie zastawki aorty lub tętnicy płucnej: występuje m.in. u bokserów, golden retrieverów, buldogów, bullterierów.
• Ubytek w przegrodzie międzykomorowej (VSD).

Dlatego lekarz powinien osłuchać serce szczenięcia przy pierwszych wizytach. Ponadto każdy szmer u młodego psa wymaga dalszej diagnostyki kardiologicznej.

Inne choroby serca

• Zaburzenia rytmu serca, np. arytmie u bokserów (kardiomiopatia arytmogenna).
• Choroby osierdzia i płyn w worku osierdziowym, czasem związany z nowotworami.
• Dirofilarioza, czyli nicienie sercowe przenoszone przez komary, coraz częściej notowane także w Polsce. Aktualne komunikaty o chorobach zwierząt publikuje Inspekcja Weterynaryjna, a więcej przeczytasz w artykule dirofilarioza u psów.

Jak diagnozuje się choroby serca u psa?

• Osłuchiwanie serca i płuc: wykrywa szmery i zaburzenia rytmu.
• Echokardiografia (USG serca): ocena zastawek, wielkości jam serca i siły skurczu. Podstawowe badanie w kardiologii.
• RTG klatki piersiowej: wielkość serca, obecność obrzęku płuc.
• EKG i Holter (całodobowe EKG): zaburzenia rytmu.
• Pomiar ciśnienia tętniczego i badania krwi, m.in. NT-proBNP.

Leczenie i życie z chorobą serca

Większości chorób serca nie da się wyleczyć, ale nowoczesne leki pozwalają spowolnić ich postęp, odciążyć serce i znacznie przedłużyć życie psa w dobrej formie. Natomiast leki dobiera kardiolog do stadium choroby, a dawki ustala wyłącznie lekarz weterynarii. Z kolei w przypadku niektórych wad wrodzonych możliwe jest leczenie zabiegowe.

• Podawaj leki regularnie i o stałych porach, nie przerywaj ich bez konsultacji.
• Kontroluj oddechy psa podczas snu i masę ciała.
• Dostosuj ruch: regularne, spokojne spacery zamiast intensywnych biegów, zwłaszcza w upał.
• Dbaj o prawidłową masę ciała i dietę zaleconą przez lekarza, często z ograniczeniem soli.
• Chodź na kontrole kardiologiczne zgodnie z zaleceniami.

Podsumowanie

Choroby serca u psów to głównie choroba zastawki mitralnej u małych ras, kardiomiopatia rozstrzeniowa u dużych i wady wrodzone u szczeniąt. Dlatego obserwuj męczliwość, kaszel i liczbę oddechów we śnie, regularnie badaj psa, a u ras predysponowanych rób badania kardiologiczne. Więcej zaś o zdrowiu starszych psów przeczytasz w tekście objawy chorób u starego psa i w kategorii choroby psów.