Choroby wątroby u psa: objawy, przyczyny i leczenie

7 min czytania

Choroby wątroby u psa dają na początku niecharakterystyczne objawy, takie jak osłabienie, brak apetytu, wymioty czy większe pragnienie, a żółtaczka pojawia się dopiero później. Z tego powodu są często wykrywane z opóźnieniem. Na szczęście wczesna diagnoza i właściwe leczenie pozwalają wielu psom wrócić do formy lub długo żyć z chorobą.

W skrócie:

Ten narząd odtruwa organizm, magazynuje energię, wytwarza białka i czynniki krzepnięcia.
Pierwsze objawy są ogólne, a żółte dziąsła i białka oczu to objaw późny.
Najczęstsze przyczyny to zatrucia, infekcje, choroby wrodzone, zapalenia przewlekłe i nowotwory.
Diagnoza opiera się na badaniach krwi i USG.
Leczenie zależy od przyczyny, a dieta wątrobowa jest jego ważną częścią.

Do lekarza weterynarii jedź od razu, gdy pies ma żółte dziąsła lub białka oczu, wymiotuje wielokrotnie, ma czarny kał, krwawi z dziąseł, jest bardzo osłabiony, chwieje się, ma drgawki albo zjadł coś potencjalnie trującego (leki, ksylitol, grzyby). To może być ostra niewydolność wątroby.

Za co odpowiada wątroba u psa?

To największy gruczoł w organizmie i prawdziwe laboratorium. Przede wszystkim neutralizuje toksyny i leki, przetwarza składniki pokarmowe, magazynuje glikogen i witaminy, wytwarza żółć potrzebną do trawienia tłuszczów, białka osocza (np. albuminy) oraz czynniki krzepnięcia krwi. Co więcej, ma dużą zdolność do regeneracji, dlatego objawy pojawiają się często dopiero wtedy, gdy uszkodzona jest spora część narządu.

Choroby wątroby u psa: objawy

Objawy wczesne i niespecyficzne

Osłabienie, apatia, mniejsza chęć do spacerów.
Gorszy apetyt i chudnięcie.
Wymioty i biegunka, czasem odbarwiony lub bardzo ciemny kał.
Wzmożone pragnienie i częstsze oddawanie moczu.

Objawy zaawansowane

Żółtaczka: żółte zabarwienie dziąseł, białek oczu i skóry, ciemny, pomarańczowy mocz.
Powiększony brzuch z powodu płynu w jamie brzusznej (wodobrzusze).
Skłonność do krwawień, siniaki, krwawienie z dziąseł.
Zaburzenia neurologiczne: dezorientacja, chodzenie w kółko, opieranie głowy o ścianę, drgawki. To objawy encefalopatii, w której nieusunięte toksyny działają na mózg.

Wiele z tych objawów występuje też przy innych chorobach, dlatego nie da się postawić diagnozy w domu. Ogólne sygnały alarmowe opisujemy w artykule objawy choroby u psa.

Najczęstsze schorzenia wątroby u psów

Zatrucia i polekowe uszkodzenie wątroby

Do najczęstszych przyczyn ostrego uszkodzenia należą leki dla ludzi podane bez konsultacji, zwłaszcza paracetamol, a także ksylitol (słodzik w gumach i słodyczach), trujące grzyby, aflatoksyny z zapleśniałej karmy, niektóre rośliny i środki chemiczne. Dlatego nigdy nie podawaj psu leków z domowej apteczki bez zalecenia lekarza weterynarii.

Choroby zakaźne

Zakaźne zapalenie wątroby psów (choroba Rubartha) wywołuje adenowirus. Przy tym chorują głównie młode, nieszczepione psy. Typowe objawy to gorączka, apatia, bóle brzucha, wymioty i biegunka, czasem zmętnienie rogówki. Niestety nie ma leku na samego wirusa, leczenie polega na wspieraniu organizmu: płynoterapii, lekach osłonowych i ewentualnie antybiotykach przeciw zakażeniom wtórnym. Dlatego najlepszą ochroną jest szczepienie.

Leptospiroza to choroba bakteryjna przenoszona m.in. przez mocz gryzoni i stojącą wodę. W efekcie uszkadza ten narząd i nerki, powoduje żółtaczkę, wymioty, osłabienie. Zwykle leczy się ją antybiotykami i intensywnym leczeniem wspomagającym, a im wcześniej, tym lepiej. Co więcej, jest groźna także dla ludzi. Na szczęście szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania.

Przewlekłe zapalenie wątroby

To długotrwały stan zapalny, który stopniowo niszczy komórki narządu i może prowadzić do marskości. Przy tym predyspozycje mają m.in. dobermany, labradory, cocker spaniele i bedlington teriery (ta rasa jest znana z gromadzenia miedzi). Niestety choroby zwykle nie da się wyleczyć całkowicie, ale leczenie farmakologiczne i dieta pozwalają psu żyć latami w dobrej formie.

Przetoka wrotno-oboczna (shunt)

To wada wrodzona, w której krew z jelit omija ten narząd. Przy tym dotyczy głównie szczeniąt, częściej małych ras, np. yorkshire terrierów i maltańczyków. Zwykle objawia się słabym wzrostem, objawami neurologicznymi po jedzeniu, wymiotami. Natomiast leczenie jest zwykle chirurgiczne (zamknięcie naczynia), a do czasu operacji lub gdy jest ona niemożliwa, stosuje się dietę i leki.

Marskość wątroby

To końcowy etap wielu przewlekłych chorób, w którym zdrowa tkanka zostaje zastąpiona tkanką bliznowatą. Niestety zmian nie da się cofnąć, ale można spowolnić postęp choroby i łagodzić objawy.

Nowotwory wątroby

Najczęściej dotyczą starszych psów. Przy tym mogą to być guzy pierwotne lub przerzuty z innych narządów. Jednak część pojedynczych guzów da się usunąć chirurgicznie z dobrym rokowaniem, dlatego regularnie rób starszemu psu USG jamy brzusznej.

Wątroba wtórnie obciążona

Narząd uszkadzają też inne choroby: cukrzyca, choroba Cushinga, niedoczynność tarczycy, zapalenie trzustki czy otyłość. W takiej sytuacji leczenie zaczyna się od choroby podstawowej.

Jak lekarz rozpoznaje schorzenia wątroby? Próby wątrobowe i USG

Lekarz zaczyna od wywiadu i badania klinicznego. Przy tym ważne, żebyś powiedział o lekach, suplementach, możliwych zatruciach, zmianach apetytu i pragnienia. Następnie zleca:

Badania krwi: morfologię i biochemię, w tym enzymy wątrobowe (ALT, ALP, GGT), bilirubinę, albuminy, glukozę, mocznik.
Badanie moczu.
USG jamy brzusznej, które pokazuje wielkość i strukturę narządu oraz pęcherzyka żółciowego.
W razie potrzeby test kwasów żółciowych, badanie krzepliwości, tomografię lub biopsję.

Leczenie schorzeń wątroby u psa

Leczenie zawsze dobiera lekarz weterynarii do przyczyny i stanu psa. Na przykład może obejmować płynoterapię, leki przeciwwymiotne, osłonowe, antybiotyki przy zakażeniach, leki zmniejszające stan zapalny, leczenie encefalopatii, a przy wadach i guzach zabieg chirurgiczny. Przy tym dawki leków i suplementów ustala wyłącznie lekarz.

Dieta wątrobowa: co jeść przy problemach z wątrobą

Dieta wątrobowa to jeden z filarów leczenia. Dlatego zwykle zaleca się karmę weterynaryjną typu hepatic, lekkostrawną, z białkiem wysokiej jakości w umiarkowanej ilości, kontrolowaną zawartością miedzi i sodu, podawaną w kilku mniejszych posiłkach. Jednak nie odcinaj psu białka na własną rękę, bo jego niedobór szkodzi regeneracji. Więcej szczegółów znajdziesz w artykule dieta wątrobowa u psa.

Przechowuj karmę w szczelnym pojemniku, w suchym miejscu, i nie podawaj psu zapleśniałego jedzenia ani resztek z kompostu. Toksyny pleśni mogą bowiem poważnie uszkodzić ten narząd.

Jak chronić wątrobę psa?

Szczep psa zgodnie z zaleceniami, także przeciw leptospirozie.
Nie podawaj leków dla ludzi bez konsultacji z lekarzem weterynarii.
Trzymaj ksylitol, słodycze, grzyby i chemię poza zasięgiem psa.
Pilnuj prawidłowej masy ciała i unikaj tłustych resztek ze stołu.
U psów po 7. roku życia rób co najmniej raz w roku badania krwi.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są pierwsze objawy problemów z wątrobą u psa?

Zwykle na początku objawy są mało charakterystyczne: osłabienie, gorszy apetyt, chudnięcie, wymioty, biegunka i większe pragnienie. Natomiast dopiero w zaawansowanej chorobie pojawia się żółtaczka, powiększony brzuch czy zaburzenia zachowania.

Czy problemy z wątrobą u psa da się wyleczyć?

Zależy od przyczyny. Ostre zapalenie po zatruciu lub infekcji często udaje się wyleczyć, ponieważ ten narząd ma duże zdolności regeneracji. Choroby przewlekłe, marskość czy niektóre nowotwory zwykle się kontroluje, a nie wyleczy, ale pies może żyć z nimi długo w dobrej formie.

Jakie badania wykonuje się przy podejrzeniu problemów z wątrobą?

Podstawą są badania krwi (morfologia i biochemia z enzymami wątrobowymi, bilirubiną, albuminami), badanie moczu i USG jamy brzusznej. Ponadto czasem lekarz zleca badanie kwasów żółciowych, krzepliwości, RTG, tomografię lub biopsję.

Co może zaszkodzić wątrobie psa?

Najczęściej leki dla ludzi podane bez konsultacji (szczególnie paracetamol), ksylitol, trujące grzyby, toksyny pleśni, niektóre rośliny i środki chemiczne. Ponadto narząd obciąża otyłość i bardzo tłusta dieta.

Czy szczepienie chroni wątrobę psa?

Szczepienia chronią przed zakaźnym zapaleniem wątroby (chorobą Rubartha) i leptospirozą, które mogą uszkadzać ten narząd. Jednak nie chronią przed zatruciami, chorobami wrodzonymi ani nowotworami.

Podsumowanie

Problemy z wątrobą u psa łatwo przeoczyć, bo na początku dają ogólne objawy. Dlatego nie lekceważ osłabienia, braku apetytu, wymiotów i wzmożonego pragnienia, a żółte dziąsła czy objawy neurologiczne traktuj jako sygnał do pilnej wizyty. W efekcie wczesna diagnostyka, leczenie przyczyny i odpowiednia dieta dają psu dużą szansę na dobre życie. Więcej o zdrowiu psa przeczytasz w dziale choroby psów, a ogólne zasady profilaktyki opisuje Główny Inspektorat Weterynarii.