Berneński pies pasterski: charakter, zdrowie, pielęgnacja i cena

Berneński pies pasterski to duży, trójkolorowy pies ze Szwajcarii, łagodny, cierpliwy i bardzo przywiązany do rodziny. Świetnie sprawdza się jako pies rodzinny, ale potrzebuje bliskości ludzi, regularnej pielęgnacji gęstej sierści i świadomego opiekuna, który wie, że to rasa o krótszym życiu i skłonności do chorób stawów.

• Historia i pochodzenie
• Wygląd i wzorzec
• Charakter i temperament
• Dla kogo jest berneńczyk
• Wychowanie i szkolenie
• Pielęgnacja
• Żywienie
• Zdrowie i choroby
• Ile kosztuje szczeniak

Historia i pochodzenie

Berneńczyk jest jedną z czterech ras szwajcarskich psów do bydła, obok dużego szwajcarskiego psa pasterskiego, appenzellera i entlebuchera. Psy w podobnym typie żyły na terenie dzisiejszej Szwajcarii od bardzo dawna. Często powtarza się, że ich przodkami były molosy przybyłe z rzymskimi legionami, które krzyżowały się z miejscowymi psami pasterskimi. Znaleziska archeologiczne z okolic Jeziora Zuryskiego wskazują, że duże psy hodowano tam już w pierwszym tysiącleciu przed naszą erą.

Udokumentowana historia rasy zaczyna się w XIX wieku w okolicach Berna, Schwarzenburga, Burgdorfu i doliny Emmental. Psy pilnowały gospodarstw, pomagały przy bydle, a w rejonach serowarskich ciągnęły wózki z mlekiem i serami. Najbardziej ceniono psy czarne, bo wierzono, że odpędzają złe duchy. Od gospody w miejscowości Dürrbach, gdzie sprzedawano takie psy, pochodzi pierwsza nazwa rasy: Dürrbachler.

W 1899 roku powstało pierwsze stowarzyszenie miłośników tych psów, a hodowlę uporządkował m.in. Fritz Probst. Psy pokazano na wystawie w Bernie w 1904 roku, a profesor Albert Heim i Franz Schertenleib zebrali najlepsze osobniki z wiejskich gospodarstw. W 1907 roku założono klub rasy i opublikowano pierwszy wzorzec, a nazwę zmieniono na Berner Sennenhund. Do Polski berneńczyki trafiły z Czechosłowacji pod koniec lat 70., a pierwszy polski miot urodził się na początku lat 80. Pozostałe rasy z tej grupy opisujemy w artykule rasy szwajcarskich psów pasterskich.

Wygląd i wzorzec rasy

Według wzorca FCI nr 45 berneńczyk należy do grupy II, sekcji 3 (szwajcarskie psy do bydła). To pies duży, mocny i ruchliwy, ale nie ociężały. Stosunek wysokości w kłębie do długości tułowia wynosi około 9 do 10, a głębokość klatki piersiowej to mniej więcej połowa wysokości w kłębie.

Głowa i budowa

Głowa mocna, proporcjonalna, z wyraźnym stopem i prostą kufą średniej długości. Nos czarny, zgryz nożycowy. Oczy migdałowate, ciemnobrązowe, uszy trójkątne, osadzone wysoko, przylegające do głowy. Grzbiet prosty i mocny, klatka piersiowa szeroka i głęboka, sięgająca łokci. Ogon puszysty, sięga co najmniej do stawu skokowego i w spoczynku jest noszony nisko.

Umaszczenie

Szata jest długa, lśniąca, prosta lub lekko falista, z podszerstkiem. Umaszczenie trójkolorowe: kruczoczarna maść podstawowa, brązowo-rude podpalanie na policzkach, nad oczami, na kończynach i piersi oraz białe znaczenia. Pożądana jest symetryczna biała strzałka na głowie, biały krzyż lub pas na piersi, białe łapy i biały koniec ogona. Wymiary i szczegóły wzorca omawiamy w artykule wzorzec berneńskiego psa pasterskiego.

Charakter i temperament

Berneńczyk to łagodny olbrzym. Jest spokojny, opanowany, przyjazny i bardzo przywiązany do swoich ludzi. Nie lubi samotności: najlepiej czuje się, gdy może leżeć blisko domowników. Wobec obcych bywa początkowo zdystansowany i czujny, więc dobrze pilnuje domu, ale nie jest agresywny. Szczeka rzadko i raczej ostrzegawczo.

Rasa jest wrażliwa. Krzyk i surowe metody sprawiają, że pies się wycofuje i traci zaufanie. Niedostatecznie socjalizowane berneńczyki mogą stać się lękliwe, dlatego kontakt z ludźmi, dziećmi, innymi psami i nowymi miejscami jest u szczeniaka bardzo ważny. Więcej o temperamencie przeczytasz w tekście jaki charakter ma berneńczyk.

Dla kogo jest berneński pies pasterski

To pies dla rodziny, która spędza dużo czasu w domu i lubi spacery. Świetnie sprawdza się z dziećmi, jest cierpliwy i tolerancyjny, choć ze względu na masę może niechcący przewrócić malucha. Najlepiej mieszka w domu z ogrodem, ale ogród nie zastąpi spacerów i kontaktu z ludźmi. Trzymanie berneńczyka w kojcu lub na łańcuchu jest sprzeczne z jego naturą.

Berneńczyk źle znosi upał. Latem spaceruj wcześnie rano i wieczorem, zapewnij cień i wodę. Lubi natomiast zimę i śnieg. Nie jest to rasa do sportów wymagających szybkości i skoków, ale dobrze odnajduje się w obedience, tropieniu, dogoterapii i draftingu, czyli ciągnięciu wózka.

Wychowanie i szkolenie

Berneńczyk uczy się chętnie i chce współpracować, ale dojrzewa powoli i bywa nieco uparty. Szkolenie opieraj na nagrodach, krótkich sesjach i cierpliwości. Najważniejsze komendy to przywołanie, chodzenie na luźnej smyczy i spokojne witanie ludzi bez skakania, bo dorosły pies waży tyle co nastolatek.

Dobrze działa nauka w grupie szczeniąt, a później kurs posłuszeństwa. Dzięki temu pies uczy się kontaktu z innymi psami i skupienia na opiekunie w rozpraszającym otoczeniu.

Pielęgnacja berneńczyka

Gęsta sierść z podszerstkiem linieje przez cały rok, a wiosną i jesienią bardzo intensywnie. Czesz psa 2 do 3 razy w tygodniu, w okresie linienia codziennie, szczotką pudlówką i grzebieniem lub zgrzebłem do podszerstka. Szczególnie dbaj o miejsca za uszami, pod pachami i na portkach, gdzie łatwo tworzą się kołtuny. Kąp psa tylko w razie potrzeby, kilka razy w roku, i dokładnie go susz, bo wilgotny podszerstek sprzyja zapaleniom skóry.

Regularnie skracaj pazury i włosy między opuszkami, sprawdzaj uszy oraz myj zęby. Golenie berneńczyka na lato nie jest dobrym pomysłem: szata chroni skórę przed słońcem i przegrzaniem. Szczegółowy poradnik znajdziesz w artykule pielęgnacja berneńczyka.

Żywienie

Szczenię berneńczyka karm pełnoporcjową karmą dla dużych ras, która ma kontrolowaną ilość wapnia i energii. Zbyt szybki wzrost i nadwaga u młodego psa zwiększają ryzyko dysplazji. Nie dodawaj suplementów wapnia na własną rękę. Dorosłego psa karm dwa razy dziennie, a po posiłku zapewnij mu odpoczynek przez 1 do 2 godzin, co zmniejsza ryzyko skrętu żołądka.

Ilość dostosuj do aktywności i kondycji psa: żebra powinny być wyczuwalne pod niewielką warstwą tłuszczu. Więcej o diecie tej rasy znajdziesz w tekście żywienie berneńskiego psa pasterskiego.

Zdrowie i choroby berneńskiego psa pasterskiego

Największym problemem rasy jest krótka długość życia, przeciętnie około 7 do 10 lat. Odpowiedzialni hodowcy pracują nad jej wydłużeniem, wybierając do hodowli psy z długowiecznych linii.

• Nowotwory, zwłaszcza mięsak histiocytarny, chłoniak i kostniakomięsak. To najczęstsza przyczyna śmierci berneńczyków.
• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych: kulawizna, sztywność po odpoczynku, niechęć do wstawania.
• Skręt żołądka: stan nagły, typowy dla dużych ras o głębokiej klatce piersiowej.
• Mielopatia zwyrodnieniowa: postępujący niedowład tylnych kończyn u starszych psów, dostępny jest test genetyczny.
• Choroby oczu i powiek, np. podwinięcie lub wywinięcie powiek oraz postępujący zanik siatkówki.

Ile kosztuje szczeniak berneńczyka i jak wybrać hodowlę

Szczenię z rodowodem z hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce kosztuje zwykle kilka tysięcy złotych. Na cenę wpływają badania rodziców, renoma linii, wystawowe sukcesy i opieka nad miotem. Przy tej rasie oszczędzanie na hodowli jest szczególnie ryzykowne, bo zdrowie zależy w dużej mierze od genetyki.

• Poproś o wyniki prześwietleń bioder i łokci rodziców.
• Zapytaj o testy genetyczne (np. mielopatia zwyrodnieniowa) i wiek, w jakim odchodziły psy z tej linii.
• Zobacz matkę szczeniąt i warunki, w jakich wychowuje się miot.
• Szczenię powinno mieć metrykę, książeczkę zdrowia, szczepienia, odrobaczenie i chip.

Podsumowanie

Berneński pies pasterski to spokojny, czuły i rodzinny pies, który odwdzięcza się ogromnym przywiązaniem. Wymaga jednak miejsca, czasu na pielęgnację, rozsądnego żywienia w okresie wzrostu i opiekuna świadomego ryzyka chorób. Jeśli te warunki spełniasz, berneńczyk będzie wspaniałym członkiem rodziny.