Karelski pies na niedźwiedzie: charakter, polowanie i wymagania

Karelski pies na niedźwiedzie (karelczyk) to fiński szpic myśliwski o czarno-białej szacie, wyhodowany do osaczania i oszczekiwania grubej zwierzyny, od łosia po niedźwiedzia. Wobec ludzi jest zwykle spokojny i przyjazny, wobec dzikich zwierząt nieustraszony, a wobec obcych psów bywa zadziorny. To rasa dla myśliwych i bardzo aktywnych, doświadczonych opiekunów.

Historia i pochodzenie karelskiego psa na niedźwiedzie

Nazwa rasy pochodzi od Karelii, krainy leżącej na pograniczu Finlandii i Rosji, gdzie od wieków polowano z psami w typie łajki na grubą zwierzynę. Dlatego rasa jest blisko spokrewniony z łajką rosyjsko-europejską, ale jako rasa ukształtował się w Finlandii. Natomiast planową hodowlę rozpoczęto tam w 1936 roku, a pierwsze psy pokazano na wystawie w Helsinkach w tym samym okresie.

II wojna światowa niemal unicestwiła rasę: według przekazów w Finlandii przetrwało zaledwie kilkadziesiąt psów, z których odbudowano populację i ustalono wzorzec. Obecnie karelczyk jest w Finlandii jedną z popularniejszych ras myśliwskich, cenioną przy polowaniach na łosie. Ponadto zyskał popularność w Szwecji, a w Ameryce Północnej bywa używany do odstraszania niedźwiedzi z terenów zamieszkanych przez ludzi.

Jak poluje karelski pies na niedźwiedzie?

Karelczyk to typowy szpic myśliwski. Najpierw samodzielnie szuka zwierzyny, a gdy ją znajdzie, osacza ją i głośno oszczekuje, przytrzymując w miejscu do przybycia myśliwego. Jednak przy dzikach jest ostrożny: nie atakuje od strony głowy, tylko krąży i oszczekuje. Co więcej, ma doskonałą orientację w terenie i wytrzymałość, a w razie potrzeby wytrwale tropi postrzałka.

W Finlandii pracuje głównie przy łosiach, w Polsce najczęściej przy polowaniach na dziki, o czym przeczytasz w tekście psy na dziki. Ponadto niektórzy myśliwi używają go też przy ptactwie i drapieżnikach futerkowych. Więcej o szpicach myśliwskich i innych typach psów przeczytasz w artykule grupy psów myśliwskich.

Wygląd i wzorzec karelczyka

To średniej wielkości, krzepki pies o mocnym kośćcu i lekko prostokątnej sylwetce. Przy tym idealna wysokość psa to 57 cm, suki 52 cm, z tolerancją 3 cm. Z kolei psy ważą zwykle 25 do 28 kg, suki 17 do 20 kg.

Głowa i budowa

Głowa widziana z przodu ma kształt trójkąta, czaszka jest szeroka i lekko wypukła, kufa głęboka, nos duży i czarny. Natomiast oczy dość małe, owalne, w odcieniach brązu. Także uszy są stojące, średniej wielkości, z lekko zaokrąglonymi końcami. Ponadto szyja umięśniona, grzbiet prosty, zad szeroki. Z kolei ogon wysoko osadzony, zawinięty nad grzbietem, czasem naturalnie krótki.

Szata i umaszczenie

Włos okrywowy jest twardy i prosty, dłuższy na szyi, grzbiecie i tylnej części ud, podszerstek miękki i gęsty. Natomiast umaszczenie jest czarne, matowe lub z brązowawym odcieniem, zwykle z wyraźnymi białymi znaczeniami na głowie, szyi, piersi, brzuchu i łapach.

Karelski pies: charakter i temperament

Karelczyk jest odważny, pewny siebie i bardzo samodzielny. Natomiast wobec ludzi zwykle jest spokojny i przyjazny, a wobec swojej rodziny wierny i oddany. Jednak nie jest psem obronnym ani stróżem w klasycznym rozumieniu, choć głośno ogłasza przybycie obcych. Co ważne, agresja wobec ludzi jest w rasie niepożądana.

Wyzwaniem bywa jego stosunek do innych psów, zwłaszcza tej samej płci: karelczyki potrafią być zadziorne i nie unikają konfliktów. Ponadto silny instynkt łowiecki sprawia, że koty i małe zwierzęta domowe bywają traktowane jak zwierzyna, chyba że pies wychowywał się z nimi od szczenięcia. Ponadto karelczyk źle znosi samotność i bezczynność.

Karelczyk a dzieci

Wobec dzieci z rodziny jest zwykle przyjazny i towarzyski, ale nie toleruje długiego dokuczania. Dlatego ucz dzieci szacunku dla psa i nadzoruj ich wspólne zabawy.

Dla kogo jest karelski pies na niedźwiedzie?

Przede wszystkim dla myśliwych, którzy chcą pracować z psem w łowisku, oraz dla doświadczonych, bardzo aktywnych opiekunów, którzy zapewnią mu codziennie wiele godzin ruchu w terenie. Dlatego najlepiej czuje się w domu z dużym, dobrze ogrodzonym ogrodem, najlepiej poza miastem; więcej w tekście rasy psów do domów z ogrodem. Natomiast nie nadaje się do mieszkania w bloku, na pierwszego psa ani do domu z kilkoma psami tej samej płci.

Wychowanie i szkolenie

Karelczyk jest pojętny, ale niezależny i podejmuje decyzje sam, tak jak wymaga tego praca w lesie. Przy tym nie znosi ciężkiej ręki i przymusu, które tylko zniechęcają go do współpracy. Dlatego najlepiej działają nagrody, krótkie sesje i jasne zasady. Zatem opiekun powinien być spokojny i konsekwentny, ale nie chodzi o walkę o pozycję w stadzie, tylko o to, żeby pies wiedział, czego się od niego oczekuje.

Najtrudniejsze jest przywołanie, bo pies na tropie potrafi zapomnieć o całym świecie. Dlatego ćwicz je od szczenięcia, a w terenie używaj długiej linki lub obroży z lokalizatorem. Również bardzo ważna jest socjalizacja z innymi psami. Natomiast szkolenie myśliwskie warto prowadzić z doświadczonym przewodnikiem; ogólne zasady opisuje tekst cała prawda o szkoleniu psów myśliwskich.

Pielęgnacja

Szata karelczyka jest odporna na deszcz i brud i nie wymaga wiele pracy. W praktyce wystarczy przeczesać psa raz w tygodniu lub co dwa tygodnie. Jednak dwa razy w roku pies intensywnie linieje i wtedy trzeba go czesać codziennie, najlepiej grzebieniem i zgrzebłem do podszerstka. Natomiast kąpiel tylko w razie potrzeby. Ponadto po każdym polowaniu sprawdź łapy, uszy i skórę pod kątem ran i kleszczy.

Żywienie

Karelczyk jest zwykle niewybredny. Przykładowo dorosły pies o masie około 25 kg zjada przeciętnie 280 do 380 g karmy suchej dziennie, a w sezonie łowieckim więcej. Jednak nie karm go tuż przed polowaniem ani intensywnym wysiłkiem. Orientacyjną porcję obliczysz w kalkulatorze ile karmy dla psa.

Zdrowie i choroby rasy

To rasa zdrowa i wytrzymała, żyjąca zwykle 11 do 14 lat. W rasie zdarzają się:

• Dysplazja stawów biodrowych, dlatego hodowcy badają rodziców.
• Choroby oczu, rzadko.
• Urazy związane z polowaniem: rany od dzika, skaleczenia łap, urazy po pogryzieniach.

Ile kosztuje szczeniak karelczyka i jak wybrać hodowlę?

Szczenięta z rodowodem kosztowały kilka lat temu zwykle 1800 do 3700 zł, dziś bywają droższe. Natomiast w Polsce hodowli jest niewiele, często współpracują z myśliwymi. Wybierz hodowcę, którego psy pracują w łowisku i są badane w kierunku dysplazji. Ponadto zapytaj o charakter rodziców, szczególnie o ich stosunek do innych psów. Hodowle zrzeszone w Związku Kynologicznym w Polsce wydają rodowody uznawane przez FCI, a zarejestrowane hodowle znajdziesz w katalogu hodowli.

Podsumowanie

Karelski pies na niedźwiedzie to odważny, samodzielny i wytrzymały szpic myśliwski, który najlepiej czuje się w lesie u boku myśliwego lub bardzo aktywnego opiekuna. Ponadto pokrewne rasy poznasz w opisach szpica fińskiego i łajki zachodniosyberyjskiej, a inne psy północy w tekście psy ras północnych. Pozostałe profile znajdziesz w dziale rasy psów.