Otyłość u psów: przyczyny, skutki, zapobieganie

6 min czytania

Otyłość u psów to nadmiar tkanki tłuszczowej, który skraca życie psa i zwiększa ryzyko chorób stawów, serca, cukrzycy czy nowotworów. Przy tym najczęstsze przyczyny to zbyt duże porcje, smakołyki i za mało ruchu, ale znaczenie mają też kastracja, leki, rasa i wiek. Dlatego wyjaśniamy, skąd bierze się nadmiar kilogramów, czym grozi i jak mu zapobiegać.

W skrócie:

Nadwaga to masa wyższa o ok. 10 do 20 procent od idealnej, otyłość powyżej 20 procent.
Problem dotyczy dużej części psów domowych, w wielu krajach co trzeciego psa lub więcej.
Główne przyczyny: przekarmianie, resztki ze stołu, zbyt mało ruchu.
Ryzyko rośnie po kastracji, z wiekiem i u ras o dużym apetycie.
Szczupły pies żyje dłużej i zdrowiej, co potwierdzają badania.

Otyłość u psów: pies z nadwagą — Nadwaga u psa często rozwija się powoli i niezauważalnie.

Spis treści

Czym jest otyłość u psów?

To choroba przewlekła, w której organizm psa magazynuje tyle tłuszczu, że zaczyna on szkodzić zdrowiu. Co więcej, tkanka tłuszczowa nie jest tylko magazynem energii: wydziela substancje podtrzymujące przewlekły stan zapalny, obciąża stawy, serce i układ oddechowy.

W praktyce weterynaryjnej stosuje się skalę kondycji ciała (BCS), zwykle 9-punktową. Przy tym wynik 4 do 5 oznacza sylwetkę idealną, 6 do 7 nadwagę, a 8 do 9 otyłość. Natomiast szczegółowo, krok po kroku, ocenę kondycji opisujemy w poradniku jak rozpoznać otyłość u psa.

Kondycja	Żebra	Talia i brzuch
Idealna	łatwo wyczuwalne pod cienką warstwą tłuszczu	talia widoczna z góry, brzuch podkasany z boku
Nadwaga	wyczuwalne z trudem	talia słabo zaznaczona
Otyłość	niewyczuwalne pod grubą warstwą tłuszczu	brak talii, obwisły brzuch, fałdy tłuszczu na karku i u nasady ogona

Jak często psy mają nadwagę?

Ten problem jest dziś jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych psów w krajach rozwiniętych. Na przykład badania i raporty lekarzy weterynarii z Wielkiej Brytanii, USA i innych krajów wskazują, że nadwagę lub otyłość może mieć od około jednej trzeciej do ponad połowy psów domowych. Co ważne, wielu opiekunów nie dostrzega problemu i uważa swojego psa za „w sam raz”.

Badania z udziałem otyłych psów, prowadzone m.in. przez naukowców z Uniwersytetu w Liverpoolu, pokazały, że po skutecznej redukcji masy ciała poprawia się jakość życia psów: są bardziej aktywne, chętniej się bawią i lepiej się poruszają. Zatem to dobra wiadomość: odchudzanie przynosi efekty, które opiekun widzi gołym okiem.

Jakie są przyczyny otyłości u psów?

Zbyt duże porcje i smakołyki

Najczęstsza przyczyna jest prosta: pies dostaje więcej kalorii, niż spala. Na przykład porcje odmierzane „na oko”, dokładki, gryzaki, smakołyki treningowe i resztki ze stołu szybko się sumują. Ponadto ludzkie jedzenie jest bogate w tłuszcz, sól i przyprawy, które psu szkodzą.

Za mało ruchu

Krótkie wyjścia „na siku” nie zaspokajają potrzeb ruchowych większości psów. Przede wszystkim dotyczy to ras myśliwskich i pracujących, które mają duży apetyt, ale w mieście dostają niewielką część aktywności, do jakiej je stworzono.

Kastracja i sterylizacja

Zabieg nie powoduje otyłości sam w sobie, ale zmniejsza zapotrzebowanie na energię i często zwiększa apetyt. Dlatego jeśli po zabiegu pies je tyle samo co wcześniej, szybko przybiera na wadze. W takiej sytuacji pomaga zmniejszenie porcji i karma dla psów kastrowanych. Więcej o tym przeczytasz w artykule kastracja psa przed i po zabiegu.

Rasa, wiek i choroby

Rasy o skłonności do tycia: labrador retriever, beagle, jamnik, cocker spaniel, mops, buldog, basset.
Wiek: starsze psy mniej się ruszają i mają wolniejszy metabolizm.
Choroby hormonalne: niedoczynność tarczycy i zespół Cushinga.
Leki zwiększające apetyt, np. sterydy, stosowane według zaleceń lekarza weterynarii. Jednak nie odstawiaj ich samodzielnie, tylko porozmawiaj z lekarzem o diecie na czas leczenia.

Pies z nadwagą na spacerze — Zbyt mało ruchu i zbyt duże porcje to najczęstsze przyczyny otyłości.

Czym grozi otyłość u psa?

Nadwaga to nie tylko kwestia wyglądu. Przede wszystkim otyłe psy częściej chorują i żyją krócej. Do najczęstszych konsekwencji należą więc:

Choroba zwyrodnieniowa stawów, dysplazja, zerwanie więzadła krzyżowego.
Cukrzyca i insulinooporność.
Problemy z oddychaniem, szczególnie u ras krótkopyskich, oraz gorsza tolerancja upałów.
Choroby serca i nadciśnienie.
Choroby skóry, zwłaszcza w fałdach.
Większe ryzyko powikłań przy znieczuleniu i operacjach.
Krótsze życie: w długoterminowym badaniu labradorów psy utrzymywane w szczupłej sylwetce żyły średnio około dwóch lat dłużej.

Do lekarza weterynarii zgłoś się, gdy pies tyje mimo niezmienionej diety, jest ospały, łatwo marznie, dużo pije i często oddaje mocz albo ma problemy z oddychaniem i męczy się po krótkim spacerze. Dzieje się tak, ponieważ to mogą być objawy chorób hormonalnych, które trzeba leczyć, zanim zaczniesz odchudzanie.

Jak zapobiegać otyłości u psa?

Odmierzaj karmę wagą kuchenną, a nie „na oko”. Pomoże kalkulator ile karmy dla psa.
Wliczaj smakołyki w dzienną dawkę, nie powinny przekraczać około 10 procent kalorii.
Nie dawaj resztek ze stołu, a do nagród używaj części dziennej porcji karmy lub warzyw dozwolonych dla psów.
Zapewnij codzienną aktywność dopasowaną do rasy, wieku i zdrowia.
Waż psa co miesiąc i zapisuj wynik.
Po kastracji od razu zmniejsz porcję lub zmień karmę.
Wybieraj karmę pełnoporcjową dobrej jakości, z czytelnym składem.

Jeśli Twój pies już ma nadwagę, nie zaczynaj od drastycznej głodówki ani od intensywnego biegania, bo to obciąża stawy i serce. Natomiast bezpieczny plan opisujemy w artykułach dieta dla psa z nadwagą i jak zwalczać otyłość u psa.

Najczęściej zadawane pytania

Ile psów ma nadwagę?

Badania z różnych krajów, m.in. z Wielkiej Brytanii, wskazują, że nadwagę lub otyłość ma znaczna część psów domowych, w wielu szacunkach od około jednej trzeciej do ponad połowy. Dlatego to dziś jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych psów.

Kiedy pies jest otyły?

Za nadwagę uznaje się zwykle masę ciała wyższą o około 10 do 20 procent od idealnej, a za otyłość powyżej 20 procent. Natomiast w praktyce lekarz weterynarii ocenia psa w skali kondycji ciała: u psa w dobrej formie żebra są łatwo wyczuwalne, a talia widoczna z góry.

Czy kastracja powoduje otyłość u psa?

Kastracja nie powoduje otyłości sama w sobie, ale obniża zapotrzebowanie energetyczne i często zwiększa apetyt. Jeśli po zabiegu nie zmniejszysz dawki karmy, pies łatwo przytyje. Dlatego pomaga karma dla psów kastrowanych i kontrola masy ciała.

Jakie rasy są najbardziej narażone na otyłość?

Skłonność do tycia mają m.in. labradory, beagle, jamniki, cocker spaniele, mopsy i buldogi. Co ciekawe, u labradorów opisano nawet wariant genu zwiększający apetyt. Dlatego psy tych ras wymagają szczególnie starannego odmierzania porcji.

Czy otyłość skraca życie psa?

Tak. Badania na labradorach wykazały, że psy utrzymywane w szczupłej sylwetce żyły średnio około dwóch lat dłużej i później zapadały na choroby przewlekłe niż ich rodzeństwo karmione bez ograniczeń.

Podsumowanie

Nadwaga u psa to częsta, ale możliwa do uniknięcia choroba. Odmierzanie porcji, kontrola smakołyków, codzienny ruch i regularne ważenie to najprostsze sposoby, by pies żył dłużej i zdrowiej. Ogólne zasady dobrostanu i zdrowia zwierząt domowych znajdziesz też na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii. Dlatego jeśli podejrzewasz nadwagę, skonsultuj się z lekarzem weterynarii i zaplanuj bezpieczne odchudzanie. Więcej o zdrowiu psa przeczytasz w dziale Zdrowie.