Owczarek kaukaski: charakter, waga i wymagania

9 min czytania

Owczarek kaukaski to potężny pies stróżujący z gór Kaukazu, stworzony do samodzielnej obrony stad i obejść przed wilkami i ludźmi. Jest lojalny wobec rodziny, ale nieufny wobec obcych i bardzo terytorialny, dlatego wymaga doświadczonego opiekuna, dużej posesji, a w Polsce także zezwolenia gminy. Sprawdź, jaki ma charakter, ile waży, jak go pielęgnować i dla kogo naprawdę jest ta rasa.

W skrócie:

Owczarek kaukaski to molos górski z Kaukazu, uznany przez FCI w grupie II, sekcja 2.2.
Psy mierzą zwykle 72 do 75 cm w kłębie i ważą minimum 50 kg, suki 67 do 70 cm i minimum 45 kg.
Ma silny instynkt obronny i terytorialny, jest nieufny wobec obcych, często szczeka w nocy.
W Polsce figuruje na liście ras uznawanych za agresywne, jego utrzymanie wymaga zezwolenia.
Nie nadaje się dla początkujących, do bloku ani do domu z małymi dziećmi.

Cechy rasy: owczarek kaukaski

Kraj pochodzenia: Rosja (Kaukaz)
Grupa FCI: II, sekcja 2.2
Wielkość: olbrzymi
Wysokość w kłębie: 64 do 75 cm
Masa ciała: od 45 kg
Długość życia: 10 do 12 lat
Szata: gęsta, z obfitym podszerstkiem
Umaszczenie: szare, płowe, pręgowane, łaciate

Energia i potrzeba ruchu
Łatwość szkolenia
Stosunek do dzieci
Stosunek do innych psów
Pielęgnacja sierści
Linienie
Szczekliwość
Do mieszkania w bloku

Historia i pochodzenie
Wygląd i wzorzec
Charakter i temperament
Dla kogo jest owczarek kaukaski
Owczarek kaukaski a przepisy
Wychowanie i szkolenie
Pielęgnacja i żywienie
Zdrowie i choroby rasy
Szczeniak i wybór hodowli

Spis treści

Historia i pochodzenie

Owczarek kaukaski wywodzi się od dużych psów pasterskich, które od stuleci żyły na terenach od gór Kaukazu po stepy południowej Rosji. Według przekazów duże psy molosowate towarzyszyły już w I wieku przed naszą erą armii króla Armenii Tigranesa II. Przez wieki rasę kształtowała przede wszystkim surowa selekcja naturalna i praktyka pasterzy: przetrwały psy silne, odporne na mróz i upał, samodzielne i odważne w starciu z wilkiem.

Współczesna, planowa hodowla zaczęła się w latach 20. XX wieku w ZSRR. Hodowcy wybierali osobniki pewne siebie, z doskonałym słuchem i wzrokiem oraz grubą okrywą chroniącą przed złą pogodą. Kaukazy pilnowały stad, gospodarstw, a później także obiektów wojskowych i więziennych. Rasę uznała FCI, a jej obecny wzorzec ma numer 328. Pełny opis znajdziesz w artykule wzorzec owczarka kaukaskiego FCI nr 328.

Owczarek kaukaski stojący na podwórku, potężny pies stróżujący — Owczarek kaukaski, stróż z gór Kaukazu

Owczarek kaukaski w górskim krajobrazie Kaukazu — Rasa ukształtowała się w surowym klimacie gór

Wygląd i wzorzec

Kaukaz to pies o harmonijnej, masywnej budowie, mocnym kośćcu i silnym umięśnieniu. Sylwetka jest lekko prostokątna. Dymorfizm płciowy jest wyraźny: samce są większe, masywniejsze, mają większą głowę i bujniejszą kryzę na szyi.

Wymiary według wzorca

	Pies	Suka
Wysokość w kłębie (pożądana)	72 do 75 cm	67 do 70 cm
Wysokość minimalna	68 cm	64 cm
Masa minimalna	50 kg	45 kg

Głowa i budowa

Głowa jest duża i szeroka w policzkach, z góry przypomina klin o szerokiej podstawie. Kufa jest szeroka i głęboka, nos duży i najlepiej czarny. Oczy średniej wielkości, owalne, w odcieniach brązu, z poważnym i czujnym wyrazem. Uszy są trójkątne, wiszące i wysoko osadzone. W krajach, gdzie jest to zakazane, w tym w Polsce, uszu się nie kopiuje. Grzbiet jest prosty i szeroki, klatka piersiowa głęboka, a ogon wysoko osadzony, szablasty lub zakręcony.

Kufa owczarka kaukaskiego, szeroka głowa w kształcie klina — Szeroka, masywna głowa to znak rozpoznawczy rasy

Szata i umaszczenie

Sierść jest prosta, gruba i odstająca, z obfitym podszerstkiem. Włos okrywowy i podszerstek mają co najmniej 5 cm długości. Psy o dłuższej szacie mają wyraźną kryzę na szyi, pióra na uszach i portki na tylnych łapach. Dopuszczalne są różne umaszczenia jednolite, łaciate i pręgowane, najczęściej w odcieniach szarości, płowym i rudym. Niedopuszczalne są umaszczenia czarne (jednolite lub z innymi kolorami), rozjaśnione czarne, genetycznie niebieskie i czekoladowe.

Owczarek kaukaski o długiej, gęstej szacie z kryzą — Długowłose samce mają bujną kryzę

Charakter i temperament

Owczarek kaukaski to pies pewny siebie, zrównoważony, ale zdecydowany i bardzo samodzielny. Przez wieki pracował bez stałego nadzoru człowieka, dlatego sam ocenia sytuację i podejmuje decyzje. Ma silnie rozwinięty instynkt terytorialny i obronny. Wobec swojej rodziny jest lojalny i oddany, często szczególnie przywiązuje się do jednej osoby.

Wobec obcych jest nieufny i zdystansowany. Na swoim terenie reaguje na intruzów szybko i stanowczo, a doskonały słuch sprawia, że alarmuje szczekaniem nawet przy dalekich odgłosach, zwłaszcza nocą. Dla sąsiadów może to być uciążliwe. Na co dzień, poza pracą stróża, kaukaz bywa spokojny, a nawet leniwy, i nie ma potrzeby ciągłego biegania.

Czujny owczarek kaukaski pilnujący posesji — Kaukaz pilnuje terenu z dużą czujnością

Stosunek do innych zwierząt

Kaukazy, zwłaszcza samce, często nie tolerują obcych psów tej samej płci. Ze zwierzętami, z którymi dorastają, mogą żyć zgodnie, ale wymaga to starannej socjalizacji i nadzoru. Na spacerach w miejscach publicznych pies powinien być prowadzony na smyczy, a często także w kagańcu.

Dla kogo jest owczarek kaukaski

To rasa dla wąskiej grupy opiekunów. Sprawdzi się u osoby, która:

Ma doświadczenie w prowadzeniu dużych, niezależnych psów stróżujących.
Mieszka w domu z dużą, solidnie ogrodzoną działką, najlepiej poza gęstą zabudową.
Ma fizyczną siłę i spokój, by panować nad psem ważącym 60 kg lub więcej.
Rozumie, że kaukaz nie będzie przyjacielem wszystkich gości i nie powinien być.

Nie polecamy go początkującym, rodzinom z małymi dziećmi, osobom mieszkającym w bloku ani tym, którzy często przyjmują gości. Jeśli zastanawiasz się nad podobną rasą, porównaj go z owczarkiem środkowoazjatyckim, który ma zbliżone pochodzenie i charakter: owczarek środkowoazjatycki (ałabaj).

Rodzina owczarków kaukaskich, suka ze szczeniętami — Kaukazy są bardzo oddane swojej rodzinie

Owczarek kaukaski a przepisy

W Polsce owczarek kaukaski znajduje się w wykazie ras psów uznawanych za agresywne, ustalonym rozporządzeniem ministra właściwego do spraw administracji. Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt prowadzenie hodowli lub utrzymywanie psa takiej rasy wymaga zezwolenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, właściwego dla miejsca, w którym pies ma przebywać. Zezwolenie dotyczy także mieszańców tej rasy.

Zanim kupisz szczeniaka, zapytaj w urzędzie gminy, jakie dokumenty są potrzebne. Zwykle trzeba opisać warunki utrzymania psa, czyli ogrodzenie, kojec i sposób zabezpieczenia posesji. Dobry hodowca przypomni Ci o tym obowiązku.

Więcej o tym, dlaczego psy molosowate budzą obawy i jak jest naprawdę, przeczytasz w artykule czy molosy to niebezpieczne psy.

Wychowanie i szkolenie

Szkolenie owczarka kaukaskiego wymaga cierpliwości, konsekwencji i dużego doświadczenia. Pies tej rasy nie wykonuje komend dla samej przyjemności współpracy, jak np. owczarek niemiecki. Musi rozumieć sens polecenia i ufać opiekunowi. Siła i przemoc są tu nie tylko niewłaściwe, ale wręcz niebezpieczne, bo podważają zaufanie i mogą wywołać agresję skierowaną na człowieka.

Zacznij socjalizację od pierwszych dni: różne osoby, dźwięki, jazda samochodem, wizyty w lecznicy.
Ucz podstaw: przywołania, chodzenia na luźnej smyczy, spokojnego zachowania przy gościach, akceptacji kagańca.
Ustal jasne zasady domowe i przestrzegaj ich bez wyjątków.
Rozważ zajęcia z trenerem, który zna rasy pasterskie i pracuje metodami pozytywnymi.

Szczeniak owczarka kaukaskiego podczas socjalizacji — Socjalizację trzeba zacząć jak najwcześniej

Pielęgnacja i żywienie

Gruba szata kaukaza chroni go przed mrozem i upałem, ale tylko wtedy, gdy jest czysta i niesklejona. Szczotkuj psa co najmniej dwa razy w tygodniu, a w okresie intensywnego linienia, zwykle wiosną i jesienią, codziennie. Psy długowłose wymagają szczególnej uwagi za uszami, na kryzie i na portkach, gdzie łatwo tworzą się kołtuny. Kąpiel tylko w razie potrzeby, bo wysuszenie gęstego podszerstka trwa bardzo długo.

Kaukaz najlepiej czuje się w domu z ogrodem. Jeśli część czasu spędza na zewnątrz, potrzebuje dobrze ocieplonej budy, zadaszenia chroniącego przed słońcem i stałego dostępu do wody. Zasady opieki nad psem przebywającym głównie na dworze opisujemy w tekście jak dbać o psa podwórkowego.

W żywieniu najważniejsza jest karma dla ras olbrzymich, szczególnie w okresie wzrostu. Szczeniak nie powinien rosnąć zbyt szybko, dlatego nie przekarmiaj go i nie dodawaj suplementów wapnia bez zalecenia lekarza weterynarii. Dorosły kaukaz ma umiarkowane potrzeby ruchowe i łatwo tyje, więc dawki dopasuj do kondycji. Posiłek dziel na dwie porcje i daj psu odpocząć po jedzeniu, co zmniejsza ryzyko skrętu żołądka.

Owczarek kaukaski odpoczywający na trawie — Dorosły kaukaz jest raczej spokojny i oszczędza energię

Zdrowie i choroby rasy

Owczarek kaukaski jest rasą odporną i żyje zwykle 10 do 12 lat. Jak u wszystkich psów olbrzymich, najważniejsze problemy dotyczą układu ruchu i przewodu pokarmowego:

Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych. Dlatego wybieraj szczeniaka od rodziców z badaniami stawów. Więcej w artykule dysplazja stawu biodrowego u psa.
Skręt żołądka, zagrażający życiu stan typowy dla dużych psów o głębokiej klatce piersiowej.
Otyłość, która dodatkowo obciąża stawy.
Choroby oczu, na przykład podwinięcie lub wywinięcie powiek.

Natychmiast jedź do lekarza weterynarii, jeśli pies ma powiększony, twardy brzuch, próbuje wymiotować bez efektu, ślini się i jest niespokojny. To mogą być objawy skrętu żołądka, w którym liczy się każda godzina. Pilnej konsultacji wymaga też nagłe kulenie lub niechęć do wstawania.

Duży pies rasy owczarek kaukaski w pełnej kondycji — Szczupła sylwetka chroni stawy dużego psa

Ile kosztuje szczeniak i jak wybrać hodowlę

Cena szczeniaka owczarka kaukaskiego z rodowodem zależy od hodowli, osiągnięć rodziców, badań zdrowotnych i regionu. Szczenięta z udokumentowanym pochodzeniem są wyraźnie droższe niż psy z ogłoszeń bez rodowodu, ale to właśnie rodowód i badania dają największą szansę na zdrowego psa o przewidywalnym charakterze. Do ceny zakupu doliczaj koszty wyżywienia psa olbrzymiego, ogrodzenia i opieki weterynaryjnej.

Wybieraj hodowlę zarejestrowaną w organizacji należącej do FCI, w Polsce w Związku Kynologicznym w Polsce.
Poproś o wyniki badań stawów rodziców i poznaj matkę szczeniąt, jej charakter wiele mówi.
Zwróć uwagę, czy szczenięta są socjalizowane: mają kontakt z ludźmi, dźwiękami, różnymi podłożami.
Dobry hodowca zapyta Cię o warunki i przypomni o zezwoleniu na utrzymanie psa.

Sprawdzone hodowle znajdziesz w naszym katalogu hodowli.

Owczarki kaukaskie, suka z podrośniętymi szczeniętami w hodowli — Poznaj rodziców szczeniąt przed zakupem

Pies rasy owczarek kaukaski w pozycji wystawowej — Typowa sylwetka owczarka kaukaskiego

Owczarek kaukaski o płowym umaszczeniu — Umaszczenie płowe jest jednym z częstszych

Dwa owczarki kaukaskie razem na śniegu — Kaukazy doskonale znoszą mróz

Najczęściej zadawane pytania

Czy na owczarka kaukaskiego trzeba mieć zezwolenie?

Tak. Owczarek kaukaski znajduje się w Polsce na liście ras uznawanych za agresywne, dlatego jego utrzymanie wymaga zezwolenia wydawanego przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego dla miejsca, w którym pies będzie trzymany. Wniosek trzeba złożyć przed sprowadzeniem psa do domu.

Ile waży owczarek kaukaski?

Według wzorca FCI pies powinien ważyć co najmniej 50 kg, a suka co najmniej 45 kg. W praktyce dorosłe samce często ważą 60 do 80 kg, przy czym ważna jest dobra kondycja, a nie jak największa masa.

Czy owczarek kaukaski nadaje się do rodziny z dziećmi?

Kaukaz jest oddany swojej rodzinie, ale ze względu na siłę, masę i silny instynkt obronny nie jest polecany do domów z małymi dziećmi. Może źle reagować na hałaśliwe zabawy obcych dzieci, które uzna za zagrożenie dla swoich. W domu ze starszymi dziećmi i doświadczonym opiekunem bywa świetnym towarzyszem.

Czy owczarek kaukaski może mieszkać w bloku?

Nie jest to dobry wybór. Kaukaz potrzebuje dużej, solidnie ogrodzonej posesji, którą może pilnować, i źle znosi ciasne mieszkanie, ruchliwą klatkę schodową i obcych za drzwiami. Najlepiej czuje się w domu z ogrodem, z dostępem do domu i ocieplonym schronieniem na zewnątrz.

Ile żyje owczarek kaukaski?

Owczarek kaukaski żyje zwykle 10 do 12 lat. Na długość i jakość życia wpływa przede wszystkim pochodzenie z hodowli badającej stawy, prawidłowe żywienie w okresie wzrostu i utrzymanie szczupłej sylwetki.

Podsumowanie

Owczarek kaukaski to wspaniały, odważny stróż, ale też jedna z najbardziej wymagających ras. Daje rodzinie ogromne poczucie bezpieczeństwa, pod warunkiem że trafi do doświadczonego opiekuna, na dużą posesję i zostanie starannie zsocjalizowany. Inne rasy pasterskie i stróżujące znajdziesz na naszej alfabetycznej liście ras.