Puli (owczarek węgierski): charakter, dredy, wymiary i cena
Puli, czyli owczarek węgierski ze sznurowatą szatą, to średniej wielkości, bardzo bystry i żywiołowy pies pasterski. Waży 10 do 15 kg, prawie nie linieje, ale jego dredy wymagają regularnej pracy, a temperament: dużo zajęć i konsekwencji. Poznaj charakter, wymiary, pielęgnację i zdrowie tej niezwykłej rasy.
W skrócie:
- Wysokość: psy 39 do 45 cm, suki 36 do 42 cm; masa: psy 13 do 15 kg, suki 10 do 13 kg.
- Szata tworzy sznury (dredy), które rozdziela się ręcznie; pies prawie nie linieje.
- Inteligentny, czujny, szybko się uczy, ale bywa bardzo szczekliwy.
- Umaszczenie: czarne, płowe z czarną maską lub perłowobiałe.
- Żyje zwykle 12 do 16 lat, to rasa ogólnie zdrowa.
Cechy rasy: puli (owczarek węgierski)
- Kraj pochodzenia
- Węgry
- Grupa FCI
- I, sekcja 1
- Wielkość
- średni
- Wysokość w kłębie
- 36 do 45 cm
- Masa ciała
- 10 do 15 kg
- Długość życia
- 12 do 16 lat
- Szata
- sznurowata, z podszerstkiem
- Umaszczenie
- czarne, płowe, białe
- Energia i potrzeba ruchu
- Łatwość szkolenia
- Stosunek do dzieci
- Stosunek do innych psów
- Pielęgnacja sierści
- Linienie
- Szczekliwość
- Do mieszkania w bloku
- Historia i pochodzenie
- Wygląd, wymiary i umaszczenie
- Charakter i temperament
- Dla kogo jest puli
- Wychowanie i szkolenie
- Pielęgnacja dredów
- Zdrowie i żywienie
- Ile kosztuje szczeniak

Historia i pochodzenie owczarka węgierskiego puli
Przodkowie puli najpewniej przybyli do Kotliny Karpackiej razem z koczowniczymi plemionami węgierskimi pod koniec IX wieku. Przez stulecia mały, szybki pies pomagał pasterzom zaganiać i pilnować owiec na pusztach, często razem z dużym komondorem, który bronił stad przed drapieżnikami. Dlatego pasterze cenili w nim nieustępliwość, spryt i niezwykłą czujność. Ponadto spotyka się teorie o znacznie starszych, azjatyckich i mezopotamskich korzeniach rasy, ale opierają się one na luźnych podobieństwach, a nie na twardych dowodach.
Na początku XX wieku na Węgrzech zaczęto rasę porządkować, bo na wystawach pokazywano psy o bardzo różnym typie. Następnie pierwszy wzorzec spisano w 1915 roku, a w poprawionej wersji uznano go w latach 20. W okresie międzywojennym puli trafiły do innych krajów Europy i do USA. Natomiast w Polsce rasa pozostaje rzadka. Dziś puli należy do grupy I FCI (psy pasterskie), sekcji 1 (owczarki), wzorzec nr 55.

Wygląd, wymiary i umaszczenie puli
Puli jest średniej wielkości, suchy i dobrze umięśniony, o kwadratowej sylwetce. Jednak pod obfitą szatą trudno ocenić szczegóły budowy: głowa wydaje się okrągła, a ogon zakręcony na grzbiecie zlewa się z linią zadu. Oczy są ciemnobrązowe, nos czarny, uszy wiszące w kształcie litery V. Ponadto skóra jest mocno pigmentowana, czarna lub łupkowoszara bez względu na maść. Pełny tekst wzorca rasy publikuje Międzynarodowa Federacja Kynologiczna FCI.
| Cecha | Pies | Suka |
|---|---|---|
| Wysokość w kłębie | 39 do 45 cm (idealnie 41 do 43) | 36 do 42 cm (idealnie 38 do 40) |
| Masa ciała | 13 do 15 kg | 10 do 13 kg |
Szata
Szczenięta mają gęsty, falisty lub kędzierzawy włos. Mniej więcej od 8 do 9 miesiąca życia szorstki włos okrywowy splata się z miękkim podszerstkiem w płaty, a z nich powstają sznury. Co więcej, włos rośnie przez całe życie, więc u starszego psa sznury mogą sięgać ziemi. Dzięki temu szata chroni puli przed deszczem, zimnem i upałem.
Umaszczenie
Wzorzec dopuszcza umaszczenie czarne (także czarne z rdzawym lub szarym nalotem), płowe (fakó) z wyraźną czarną maską oraz perłowobiałe bez żółtych nalotów. Ponadto dozwolona jest mała biała plamka na piersi, do około 3 cm średnicy, i białe włosy między palcami.


Charakter i temperament puli
Puli jest wesoły, żywiołowy, ciekawski i bardzo inteligentny. Mocno przywiązuje się do rodziny i chce brać udział we wszystkim, co dzieje się w domu. Natomiast wobec obcych jest nieufny i zdystansowany, ale przy dobrej socjalizacji nie agresywny. Jako dawny pies pasterski jest bardzo czujny i głośno informuje o wszystkim, co uzna za podejrzane; nadmierna szczekliwość to jego najczęstsza wada w życiu codziennym.
Mimo niewielkich rozmiarów jest pewny siebie i odważny. Może próbować „zaganiać” biegające dzieci, rowerzystów albo inne zwierzęta, podszczypując je za kostki. Jednak to naturalne zachowanie rasy, które trzeba łagodnie przekierować na zabawę i zadania.

Dla kogo jest puli
Puli pasuje do aktywnej rodziny lub osoby, która lubi szkolić psa i ma czas na pielęgnację szaty. Doskonale sprawdza się w psich sportach: agility, obedience, frisbee, a nawet w pasieniu. Ponadto lubi dzieci i chętnie się z nimi bawi, o ile dzieci szanują psa. W mieszkaniu da sobie radę, jeśli codziennie dostanie około 1,5 godziny ruchu i zadań, a sąsiedzi wytrzymają jego czujność.
Puli nie jest dobrym wyborem dla kogoś, kto szuka psa, którego można zostawić samego na cały dzień, ani dla osoby, która nie chce poświęcać czasu na sierść. Ponieważ znudzony puli szczeka, niszczy albo staje się apatyczny i wycofany.

Wychowanie i szkolenie
Puli uczy się błyskawicznie, ale równie szybko uczy się rzeczy niechcianych. Potrzebuje konsekwencji, jasnych zasad i szkolenia opartego na nagrodach. Natomiast wrażliwy pies źle reaguje na krzyk i przymus, dlatego lepiej sprawdzają się krótkie, urozmaicone ćwiczenia i zabawy węchowe.
- Socjalizacja od pierwszych dni w nowym domu: goście, dzieci, inne psy, dźwięki miasta. Pomoże Ci w tym artykuł etapy w życiu psa oraz socjalizacja.
- Praca nad szczekaniem: nagradzaj ciszę, ucz komendy „dość”, nie krzycz na psa.
- Przekierowanie instynktu zaganiania na zabawy z piłką i sport.
- Nauka zostawania samemu i spokojnego odpoczynku.
Przyzwyczajaj szczeniaka do dotykania całego ciała, łap i uszu oraz do suszarki. Dzięki temu dorosły puli z dredami spędzi przy pielęgnacji wiele godzin w życiu, więc lepiej, żeby kojarzyła mu się ze spokojem i nagrodą.

Pielęgnacja dredów puli
Pielęgnacja to największe wyzwanie tej rasy. Przede wszystkim sznury nie powstają same w ładnej formie: gdy szczeniak ma około 8 do 9 miesięcy, zaczynają tworzyć się płaty, które trzeba palcami rozdzielać na mniejsze pasma, aż do skóry. Potem kontroluje się je regularnie, zwykle raz na 1 do 2 tygodni, żeby nie zrosły się z powrotem. Dorosłego puli ze sznurami nie czesze się szczotką.
- Kąpiel rzadko, bo sucha szata ma właściwości samooczyszczające. Natomiast częściej myje się tylko pysk, łapy i okolice zadu.
- Po kąpieli suszenie trwa wiele godzin, najlepiej suszarką dla psów. Jednak wilgotne dredy mogą pleśnieć i nieprzyjemnie pachnieć.
- Oczy i uszy: kontroluj co kilka dni, bo długi włos na głowie sprzyja podrażnieniom i infekcjom.
- Włos między opuszkami i wokół odbytu warto przycinać.
Puli niewystawowe można strzyc na krótko, co bardzo ułatwia życie. Więcej o tym typie szaty przeczytasz w artykule psy z dredami.


Zdrowie i żywienie
Puli to rasa długowieczna i odporna na warunki pogodowe, ale jak każda rasa ma swoje słabsze punkty:
- Dysplazja stawów biodrowych, dlatego rodzice powinni mieć wyniki RTG.
- Choroby oczu, m.in. postępujący zanik siatkówki (PRA), badane u psów hodowlanych.
- Zwichnięcie rzepki.
- Problemy skórne, gdy szata jest zaniedbana lub długo wilgotna.
- Zapalenia uszu i spojówek związane z włosem na głowie.
Idź do weterynarza, gdy pies drapie się i potrząsa głową, z ucha czuć nieprzyjemny zapach, oko łzawi lub jest zaczerwienione, pies kuleje albo w nocy gorzej widzi i potyka się o przedmioty. Raz na jakiś czas rozchyl sznury i obejrzyj skórę: pod gęstą szatą łatwo przeoczyć kleszcze, rany i stany zapalne.
Puli nie potrzebuje specjalnej diety. Wystarczy pełnoporcjowa karma dobrej jakości dla psów średnich, a ilość dobierasz do masy i aktywności, orientacyjnie 170 do 230 g suchej karmy dziennie dla psa 13 kg. Jednak pod sznurami łatwo przeoczyć tycie, więc regularnie sprawdzaj żebra dotykiem.
Ile kosztuje szczeniak puli i jak wybrać hodowlę
Puli jest w Polsce rzadki, więc na szczeniaka często trzeba poczekać albo szukać go w hodowlach za granicą, zwłaszcza na Węgrzech. Szczenię z rodowodem FCI kosztuje zwykle kilka tysięcy złotych. Wybierając hodowlę, sprawdź badania stawów i oczu rodziców, warunki odchowu oraz to, czy hodowca nauczy Cię pielęgnacji sznurów i będzie wspierać po zakupie.
Jeśli zastanawiasz się nad większym kuzynem puli, przeczytaj profil rasy owczarek węgierski komondor.


Najczęściej zadawane pytania
Puli praktycznie nie linieje w klasyczny sposób. Martwy podszerstek zostaje wpleciony w sznury, dlatego w domu jest bardzo mało sierści. Natomiast w zamian sznury trzeba regularnie rozdzielać palcami, żeby nie zrosły się w jeden filc.
Pies ma 39 do 45 cm w kłębie (idealnie 41 do 43 cm) i waży 13 do 15 kg. Suka mierzy 36 do 42 cm (idealnie 38 do 40 cm) i waży 10 do 13 kg. Zatem to pies średniej wielkości, który przez obfitą szatę wydaje się większy.
Dorosłego puli ze sznurami się nie czesze, tylko ręcznie rozdziela płaty włosa aż do skóry. Szczeniaka do około 8 miesiąca można delikatnie szczotkować. Można też utrzymywać psa w krótkiej, strzyżonej szacie, co znacznie ułatwia pielęgnację.
Tak, jeśli dostaje codziennie około 1,5 godziny ruchu i zajęć dla głowy. Trzeba jednak pamiętać o jego czujności i skłonności do szczekania, nad którą warto pracować od szczenięcia.
Oba to węgierskie psy pasterskie ze sznurowatą szatą, ale komondor jest olbrzymim, zawsze białym stróżem stad, a puli jest średniej wielkości, zwinnym psem do zaganiania owiec. Puli najczęściej jest czarny, rzadziej płowy z maską lub biały.
Puli żyje zwykle 12 do 16 lat. Ponadto to długowieczna i ogólnie zdrowa rasa, ale warto kupować szczeniaka od rodziców przebadanych w kierunku dysplazji i chorób oczu.
Podsumowanie
Puli to bystry, wesoły i oddany pies dla aktywnych ludzi, którzy lubią szkolenie i nie boją się pracy przy wyjątkowej szacie. W zamian dostajesz długowiecznego towarzysza, który prawie nie gubi sierści w domu. Inne rasy pasterskie i nie tylko znajdziesz w dziale rasy psów.
Czytaj także
Porady rasPsy o maści białej
Rasy psówLista ras psów agresywnych w Polsce: 11 ras i wymagane zezwolenie
Płochacze, psy aportujące i psy dowodneRasy spanieli
Alfabetyczna lista rasSzpic miniaturowy (pomeranian): charakter, waga, pielęgnacja, cena
Rasy psówNajmniejsze psy świata: 10 małych ras, wymiary i porady
Rasy psówMałe rasy psów: przegląd popularnych ras i jak wybrać
Alfabetyczna lista rasCocker spaniel angielski: charakter, pielęgnacja i zdrowie
Alfabetyczna lista rasOwczarek niemiecki krótkowłosy: charakter, wzorzec, zdrowie i cena

