Owczarek szkocki długowłosy (collie): charakter, pielęgnacja i zdrowie

Owczarek szkocki długowłosy, czyli collie rough, to elegancki, łagodny i bardzo inteligentny pies pasterski, którego cały świat zna z filmów o Lassie. Przy tym jest wyjątkowo przywiązany do rodziny, świetnie dogaduje się z dziećmi i chętnie się uczy. Jednak potrzebuje codziennego ruchu, kontaktu z człowiekiem i regularnej pielęgnacji bujnej szaty.

• Historia i pochodzenie
• Wygląd i wzorzec
• Charakter i temperament
• Dla kogo jest collie
• Wychowanie i szkolenie
• Pielęgnacja
• Żywienie
• Zdrowie i choroby rasy
• Ile kosztuje szczeniak

Historia i pochodzenie owczarka szkockiego

Dokładne pochodzenie rasy nie jest znane. Jednak najczęściej przyjmuje się, że przodkami collie były psy pasterskie przywiezione na Wyspy Brytyjskie przez Rzymian, które krzyżowano z miejscowymi, odpornymi na chłód psami pilnującymi bydła. Z czasem powstało wiele lokalnych typów owczarków, a z nich wyodrębniły się m.in. collie długowłosy (rough), krótkowłosy (smooth), border collie i bearded collie.

Praca w szkockich górach wymagała psów samodzielnych, inteligentnych, odpornych na deszcz i wiatr, a także świetnie orientujących się w terenie. Natomiast dawne collie były niższe od współczesnych, miały krótszą i szerszą kufę oraz wyraźniejszy stop.

Od pastwiska do ekranu

Rasę pokazano na wystawie w Birmingham w 1860 roku. Jednak ogromną popularność zawdzięcza królowej Wiktorii, która pokochała te psy podczas pobytów w Szkocji. Następnie collie trafiły do Stanów Zjednoczonych, a w XX wieku na cały świat, głównie dzięki filmowi „Lassie, wróć!”. Co ciekawe, suczkę Lassie w filmach grały psy, a nie suki, bo samce są większe i mają bujniejszą szatę.

W Polsce pierwsze collie pojawiły się w okresie międzywojennym, ale hodowla na większą skalę rozwinęła się dopiero kilkadziesiąt lat później, m.in. dzięki importom z Czechosłowacji.

Wygląd i wzorzec owczarka szkockiego długowłosego

Owczarek szkocki długowłosy to pies elegancki i dobrze wyważony, nigdy ciężki ani krępy. Przy tym sylwetka jest lekko prostokątna. Ponadto we wzorcu ogromne znaczenie ma wyraz pyska, wynikający z proporcji czaszki i kufy, kształtu i koloru oczu oraz noszenia uszu. Pełny tekst wzorca rasy publikuje Międzynarodowa Federacja Kynologiczna FCI.

Głowa

Głowa ma kształt tępego klina z czystym obrysem, zwężającego się od uszu do czarnego nosa. Przy tym górne linie czaszki i kufy są równoległe i równej długości, a stop jest delikatnie zaznaczony. Zgryz nożycowy. Z kolei oczy średniej wielkości, migdałowe, ustawione lekko skośnie, ciemne. Natomiast u psów blue merle jedno lub oba oczy mogą być w całości lub częściowo niebieskie. Ponadto uszy są małe, w spoczynku odłożone do tyłu, przy czujności postawione na dwie trzecie z opadającymi do przodu końcami.

Tułów, ruch i ogon

Przede wszystkim szyja jest mocna i łukowato wysklepiona, grzbiet mocny, klatka piersiowa głęboka. Z kolei kończyny proste, łapy owalne z wysklepionymi palcami. Natomiast ogon długi, sięgający co najmniej stawu skokowego, noszony nisko z lekko podgiętym końcem. Dzięki temu ruch jest lekki, swobodny i sprawia wrażenie zupełnie niewymagającego wysiłku.

Szata i umaszczenie

Szata jest bardzo gęsta. Przy tym włos okrywowy prosty i szorstki w dotyku, podszerstek miękki i tak gęsty, że trudno dojrzeć skórę. Ponadto collie ma obfitą grzywę i kryzę, frędzle na przednich łapach, „portki” na tylnych i bogato owłosiony ogon. Natomiast na pysku włos jest krótki i gładki.

• Sobolowe (śniade) z białym: od jasnozłotego po mahoniowe.
• Trójbarwne: czarne z rudym podpalaniem na głowie i łapach oraz białymi znaczeniami.
• Blue merle: srebrzystoniebieskie tło z czarnymi plamkami.

Przy każdym umaszczeniu pożądane są białe znaczenia: kołnierz, skarpetki, koniec ogona, czasem strzałka na głowie. Ponadto więcej o tej odmianie barwnej przeczytasz w artykule o owczarku szkockim blue merle.

Owczarek szkocki długowłosy: charakter i temperament

Collie jest z natury łagodny, wesoły i bardzo związany z rodziną. Dlatego uwielbia spędzać czas z opiekunem, chętnie współpracuje i szybko się uczy. Natomiast wobec obcych bywa zdystansowany, ale nie powinien być agresywny. Przy tym dobrze adaptuje się do nowych warunków i może żyć zarówno na wsi, jak i w mieście.

To pies wrażliwy: źle reaguje na krzyk, napięcie w domu i długą samotność. Dlatego zostawiany sam na wiele godzin może szczekać, niszczyć lub popadać w stany lękowe. Ponadto jako dawny pies pasterski bywa też skłonny do zaganiania domowników, np. podszczypywania kostek biegających dzieci. Jednak to zachowanie da się łatwo przekierować odpowiednim szkoleniem i zabawą.

Dla kogo jest collie

• Dla rodzin z dziećmi: to jedna z najbardziej cierpliwych i łagodnych ras.
• Dla aktywnych: lubi długie spacery, aport, frisbee i psie sporty.
• Dla początkujących: tak, o ile opiekun zapewni ruch i konsekwentne, łagodne szkolenie.
• Nie dla osób rzadko bywających w domu, nielubiących sierści w mieszkaniu lub szukających cichego psa, bo collie chętnie szczeka.

Wychowanie i szkolenie collie

Collie należy do najłatwiej szkolących się ras. Przede wszystkim ważna jest wczesna socjalizacja: od szczenięcia zabieraj psa w różne miejsca, pokazuj ludzi, dźwięki, inne zwierzęta i środki transportu. Ponieważ pies, który ma za mało bodźców w okresie szczenięcym, może później być lękliwy i nerwowy.

Ze względu na wrażliwość stosuj wyłącznie metody oparte na nagrodach. Dlatego podniesiony głos i kary szybko zniechęcają collie do pracy. Natomiast dobrze sprawdzają się agility, obedience, rally-o, sztuczki i zabawy węchowe. Natomiast przegląd dyscyplin znajdziesz w tekście jakie są psie sporty.

Pielęgnacja collie: czesanie szaty

Jednak wbrew pozorom szata collie nie wymaga skomplikowanych zabiegów. Dlatego poza okresem linienia wystarczy dokładne czesanie raz lub dwa razy w tygodniu, z rozczesaniem miejsc skłonnych do kołtunów: za uszami, pod pachami i na portkach. Ponadto przed czesaniem warto zwilżyć włos spryskiwaczem z wodą lub odżywką, aby się nie elektryzował i nie łamał.

Wiosną i jesienią collie gubi duże ilości podszerstka. Dlatego wtedy czesz psa codziennie lub co drugi dzień, aby usunąć martwy włos. Natomiast collie nie strzyże się, można jedynie podciąć włos między opuszkami i wyrównać łapy. Ponadto szczegółowy poradnik, krok po kroku, znajdziesz w artykule o pielęgnacji owczarka szkockiego collie, a o samym zrzucaniu sierści w tekście linienie u psa.

Żywienie

Collie zwykle nie ma wygórowanych wymagań żywieniowych. Dlatego wybieraj pełnoporcjową karmę z dobrym źródłem białka, dopasowaną do wieku i aktywności. Z kolei dorosłego psa karm dwa razy dziennie, mniejszymi porcjami, i nie pozwalaj na intensywny ruch tuż po jedzeniu, co u psów o głębokiej klatce piersiowej zmniejsza ryzyko skrętu żołądka.

Pod gęstą sierścią łatwo przeoczyć nadwagę, dlatego regularnie sprawdzaj żebra dotykiem, a nie tylko wzrokiem.

Zdrowie i choroby collie

Collie to rasa ogólnie zdrowa i długowieczna, ale ma kilka znanych predyspozycji:

• Mutacja MDR1: nadwrażliwość na iwermektynę i niektóre inne leki. Niestety dotyczy dużej części populacji. Na szczęście test genetyczny z wymazu lub krwi pozwala bezpiecznie dobierać leczenie.
• CEA (anomalia oka collie): wrodzona wada rozwojowa oka o różnym nasileniu.
• PRA: postępujący zanik siatkówki prowadzący do utraty wzroku.
• Dysplazja stawów biodrowych: występuje rzadziej niż u wielu dużych ras, ale warto pytać o wyniki badań rodziców.
• Problemy skórne: m.in. stany zapalne skóry i dermatomyositis.

Owczarek szkocki długowłosy: cena szczeniaka i wybór hodowli

Szczeniak z rodowodem z hodowli zrzeszonej w ZKwP kosztuje zwykle kilka tysięcy złotych. Przy tym na cenę wpływają linie hodowlane, wyniki badań i osiągnięcia rodziców oraz przeznaczenie psa. Natomiast oferty dużo tańsze od średniej najczęściej pochodzą z pseudohodowli, gdzie rodzice nie są badani.

• Zapytaj o test MDR1 rodziców i wyniki badań oczu.
• Zobacz matkę szczeniąt i warunki, w jakich dorastają.
• Wybierz szczeniaka ciekawego, ale nie lękliwego.
• Szczeniak powinien mieć metrykę, książeczkę zdrowia, szczepienia i chip.

Podsumowanie

Owczarek szkocki długowłosy to rodzinny pies dla osób, które mają czas na spacery, szkolenie i czesanie. Za to w zamian dostajesz mądrego, łagodnego i niezwykle oddanego przyjaciela. Natomiast jeśli wolisz mniej pielęgnacji przy tym samym charakterze, przeczytaj o jego krewnym, owczarku szkockim krótkowłosym, albo przejrzyj inne rasy psów.