Choroby setera irlandzkiego czerwono-białego: objawy i badania
Choroby setera irlandzkiego czerwono-białego dotyczą głównie stawów, odporności, oczu, krzepnięcia krwi i żołądka. Ponadto rasa uchodzi za zdrową, a przeciętny pies żyje zwykle 11 do 15 lat. Mimo to przed zakupem szczeniaka warto znać zagrożenia i wiedzieć, o jakie badania pytać hodowcę.
W skrócie:
- Najczęściej wymienia się dysplazję stawów, CLAD, PRA, chorobę von Willebranda i skręt żołądka.
- Część schorzeń wykrywają testy genetyczne, więc rodzice szczeniaka powinni być przebadani.
- Skręt żołądka to stan zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej wizyty w klinice.
- Dysplazja zależy też od diety, wagi i wysiłku w okresie wzrostu.
- Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u weterynarza.
Choroby setera irlandzkiego: dysplazja stawów
Dysplazja stawów biodrowych to schorzenie dziedziczne, w którym głowa kości udowej nieprawidłowo pasuje do panewki miednicy. W badaniu zdjęciowym widać spłaszczenie panewki i zniekształcenie głowy kości. Na pocieszenie liczba seterów czerwono-białych z dysplazją jest niewielka w porównaniu z innymi rasami seterów.

Dodatkowo przed zakupem szczenięcia poproś hodowcę o rodowód i wyniki badań rodziców. Należy jednak pamiętać, że dysplazja może pojawić się także u psa zdrowych rodziców, którzy nosili wadliwe geny. Ponadto na jej rozwój wpływają czynniki środowiskowe, takie jak nadwaga, nadmierne skakanie, zbyt intensywny wysiłek, błędna dieta i częste chodzenie po schodach.
Co więcej, wyniki badania dzieli się na kategorie. A oznacza stawy zdrowe, B prawie prawidłowe, C dysplazję nieznaczną, D częściową, a E ciężką. W hodowli zwykle dopuszcza się psy z wynikami A, B i C, ale konkretne zasady określa związek kynologiczny.
Dysplazja stawów łokciowych
Dotyka głównie duże rasy i prowadzi do zwyrodnienia stawu oraz kulawizny kończyn przednich. Poza tym lekarze wyróżniają trzy formy: osteochondrozę stawu łokciowego, izolowany wyrostek dziobaty kości łokciowej oraz nieprzyrośnięty wyrostek łokciowy dodatkowy. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle przed szóstym miesiącem życia.
Z kolei charakterystyczne sygnały to trudności z poruszaniem się, kłopot z wygodnym położeniem, trzeszczenie w stawie i unoszenie chorej kończyny. Leczenie może być zachowawcze lub operacyjne, a zabieg wykonuje się zwykle przed ukończeniem przez psa drugiego roku życia. Również plan terapii ustala wyłącznie weterynarz. Szerzej temat opisujemy w artykule o dysplazji stawu biodrowego u psa.
Choroby setera irlandzkiego: CLAD, PRA i von Willebrand
CLAD, czyli defekt adhezji leukocytów
Natomiast to dziedziczny niedobór odporności, który zaburza gojenie skóry i naprawę tkanek. Szczenięta łatwo łapią ciężkie zakażenia skóry, dziąseł, a nawet szpiku. Przy tym umieralność jest wysoka i wiele chorych szczeniąt nie dożywa szóstego miesiąca. Choroba dziedziczy się autosomalnie recesywnie, więc nosiciel genu sam zwykle nie choruje, ale może przekazać go potomstwu. Dlatego tak ważne są testy genetyczne rodziców.
PPC i PRA, czyli kłopoty z oczami
PPC, czyli zaćma biegunowa tylna, to niewielkie punktowe zmętnienie soczewki. Zatem nie ma jeszcze testu, który wskazałby psy predysponowane, dlatego hodowcy powinni badać psy okulistycznie co roku. Z kolei PRA, czyli postępujący zanik siatkówki, jest nieuleczalny. Pies traci najpierw wzrok o zmierzchu, a potem całkowicie. U seterów dziedziczy się go autosomalnie recesywnie, a testy genetyczne są bardzo skuteczne. Dlatego więcej o chorobach narządu wzroku przeczytasz w tekście o chorobach oczu u psów.
Choroba von Willebranda
Objawia się skłonnością do krwawień samoistnych oraz po urazach i operacjach. Ponadto krwi brakuje czynnika, który odpowiada za łączenie płytek i ochronę czynnika krzepnięcia. Również w tym przypadku dziedziczenie jest autosomalnie recesywne, a testy genetyczne wykrywają nosicielstwo.
Choroby setera irlandzkiego: skręt żołądka i tarczyca
Skręt żołądka to nagły stan, w którym żołądek wypełnia się gazami, rozciąga i obraca wokół własnej osi. Dodatkowo gazy nie mogą uciec, żołądek uciska inne narządy, zaburza krążenie i prowadzi do niewydolności organów. Pierwsze objawy są gwałtowne: powiększający się brzuch, trudności z oddychaniem, odbijanie, niepokój i problemy z chodzeniem. Zatem nie czekaj ani chwili i jedź do kliniki, bo bez pomocy pies może zginąć. Co więcej, szczegóły znajdziesz w tekście o skręcie żołądka u psa.
Uwaga: wzdęty brzuch, bezskuteczne próby wymiotów i silny niepokój to wskazanie do natychmiastowej wizyty u weterynarza.
Kolejnym problemem bywa niedoczynność tarczycy. Poza tym wynika z niedoboru hormonów tarczycy i spowalnia przemianę materii. U psa może objawiać się przyrostem wagi, ospałością, wypadaniem sierści i skłonnością do infekcji skóry. Rozpoznanie wymaga badań krwi, a leczenie prowadzi lekarz.
Jak wybrać zdrowego setera irlandzkiego?
- Poproś o rodowód i wyniki badań rodziców w kierunku dysplazji.
- Zapytaj o testy genetyczne na CLAD, PRA i chorobę von Willebranda.
- Sprawdź badania okulistyczne psów hodowlanych.
- Wybieraj hodowlę zarejestrowaną w związku kynologicznym.
- Zadbaj o szczupłą sylwetkę psa i kontrolowany wysiłek w okresie wzrostu.
Pełny opis rasy znajdziesz w artykule seter irlandzki czerwono-biały, a listę hodowli prowadzi Związek Kynologiczny w Polsce. Karmy i akcesoria dla aktywnych psów kupisz w sklepie sklepzoologiczny.org.
Najczęściej zadawane pytania
Tak, uchodzi za zdrową, a pies żyje zwykle 11 do 15 lat. Istnieje jednak kilka chorób dziedzicznych, które warto wykluczyć testami.
Rodzice szczeniaka powinni mieć badane stawy oraz oczy, a także testy genetyczne na CLAD, PRA i chorobę von Willebranda.
Brzuch szybko się powiększa, pies jest niespokojny, ma trudności z oddychaniem i nieskutecznie próbuje wymiotować. To stan zagrożenia życia.
Nie zawsze, ale pomaga wybór szczeniaka od przebadanych rodziców, kontrola wagi i unikanie przeciążeń w okresie wzrostu.
Nie, to choroba nieuleczalna. Można jednak sprawdzić nosicielstwo testem genetycznym i nie łączyć w pary nosicieli.
Podsumowanie
Seter irlandzki czerwono-biały to na ogół zdrowy i wytrzymały pies, ale dziedziczne schorzenia zdarzają się także u tej rasy. Najlepszą ochroną jest wybór przebadanej hodowli, zdrowa dieta i regularne wizyty u lekarza. Pamiętaj, że ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u weterynarza.
Czytaj także
Choroby rasoweChoroby yorków: 7 problemów zdrowotnych i ich objawy
Choroby rasoweChoroby owczarków niemieckich: objawy, ryzyko i profilaktyka
Choroby rasoweChoroby białych bokserów: głuchota, skóra i choroby rasy
Choroby rasoweChoroby Jack Russell Terriera
Choroby rasoweProblemy z poruszaniem się u psów: przyczyny, rasy i leczenie
Choroby rasoweChore uszy u goldena: objawy, przyczyny, leczenie i profilaktyka
Choroby rasoweChoroby owczarka podhalańskiego: dysplazja, skręt żołądka i oczy
Choroby rasoweChoroby pomeranianów

