Czy pies może płakać? Łzy, ból i emocje u psa

Czy pies może płakać z żalu albo smutku tak jak człowiek? Nie, ale łzawienie, skomlenie i mimika pyska potrafią o wiele powiedzieć. Wyjaśniamy, skąd biorą się łzy w psich oczach i jak pies okazuje ból, radość i smutek.

Łzawienie u psa: skąd łzy w oczach?

Ludzie płaczą w chwilach największego smutku, po stracie bliskich albo z bólu. Dodatkowo, to normalna zdolność fizjologiczna, związana z mocniej rozwiniętą aktywnością kory mózgowej. U zwierząt płacz jako reakcja emocjonalna nie występuje. Psy mają jednak gruczoły łzowe, które nawilżają i chronią rogówkę, oraz trzy powieki: górną, dolną i trzecią, zwaną migawkową.

Nie ma natomiast wątpliwości, że psy odczuwają emocje. U psa mówimy więc raczej o łzawieniu niż o płaczu. Może je wywołać zadrapanie lub podrażnienie rogówki albo zatkany przewód nosowo-łzowy. Wtedy łzy zbierają się pod powiekami i wypływają na zewnątrz, zamiast spływać do nosa.

Choroby oczu, które wyglądają jak płacz psa

Jeśli widzisz łzy u psa, najczęściej stoi za tym choroba oka. Częstą przyczyną jest zapalenie spojówek, które zwiększa wydzielanie łez i powoduje zaczerwienienie. Dotyka szczególnie psy ras krótkoczaszkowych, takich jak rottweilery, buldogi, boksery i mopsy, ale spotyka się je także u dogów, bernardynów, nowofunlandów i dobermanów.

Kolejny problem to grudkowe zapalenie trzeciej powieki. Polega na powstawaniu ropnych zmian w gruczołach po wewnętrznej stronie powieki, a przy ich przeroście pojawia się tak zwane wiśniowe oko. Ponadto przyczyną łzawienia bywa entropia, czyli wadliwe ustawienie powiek. Brzeg powieki z rzęsami drażni wtedy rogówkę i może doprowadzić do stanu zapalnego, a nawet wrzodu. Entropia najczęściej występuje u sharpei oraz u dogów, bokserów, rottweilerów i bernardynów.

Wreszcie łzawienie może zapowiadać jaskrę, czyli zaburzenie krążenia płynu wewnątrzgałkowego. Przyczyny są więc bardzo różne: od banalnych, które łagodzą krople do oczu, po poważne, jak entropia wymagająca operacji albo jaskra, którą leczy się długo farmakologicznie. Więcej o tym znajdziesz w tekście choroby oczu u psów i w artykule dlaczego pies łzawi.

Ból u psa: jak pies okazuje smutek?

Do dziś można spotkać zwolenników filozofii kartezjańskiej, według której zwierzęta nie mają świadomości, a pies jest tylko mechanizmem. Teorię rozwinął później Nicolas Malebranche. Niestety przez wiele stuleci ludzie szukali w niej usprawiedliwienia dla okrutnych praktyk wobec zwierząt.

Tymczasem neurologiczny mechanizm odczuwania bólu jest u psa niemal taki sam jak u człowieka. Pierwsze sygnały pochodzą z wolnych zakończeń nerwowych w skórze i biegną do mózgu. Wątpliwości biorą się stąd, że psy okazują ból inaczej. Człowiek pokazuje cierpienie, by uzyskać pomoc. Natomiast pies to drapieżnik, a okazanie słabości w stadzie jest zaproszeniem do ataku. Dlatego skomlenie i piszczenie oznaczają, że ból jest już bardzo silny.

Częściej zobaczysz inne objawy: ziajanie, przyspieszony oddech, drżenie i dreszcze. Poza tym, czasem pies leży nieruchomo, niechętnie zmienia pozycję, odsuwa się albo reaguje agresją na dotyk. Silniejsze oznaki to rozszerzone źrenice, przyspieszona akcja serca i podwyższona temperatura. Środki przeciwbólowe przyspieszają powrót do zdrowia po operacji, a silny i długotrwały ból stresuje organizm i może uszkadzać narządy wewnętrzne.

Warto też zachować rozwagę, bo jeśli lek całkowicie uśmierzy ból, pies może wrócić do zwykłej aktywności i otworzyć świeżo zasklepione rany pooperacyjne. Dawkę i rodzaj leku zawsze ustala lekarz weterynarii, a organizacje kynologiczne, takie jak Związek Kynologiczny w Polsce, nie zastępują porady lekarskiej.

Mimika psa: czy pies wyraża emocje twarzą?

Nowe badania pokazują, że psy wyrażają emocje ruchami pyska. Japońscy naukowcy z Uniwersytetu Azabu w Sagamihara zbadali ich mimikę. Emocje ujawniają się przez podnoszenie brwi i stawianie uszu. Obserwując uszy, brwi i oczy, możesz odczytać, co czuje twój pies.

Eksperyment: mimika psa za kurtyną

Badacze zamknęli 12 psów w pokoju podzielonym kurtynami, które krótko odsłaniano. Szybkie kamery rejestrowały mimikę dzięki kolorowym naklejkom na głowach zwierząt. Po drugiej stronie pojawiali się właściciel, obca osoba, zabawka albo przedmiot, którego pies nie lubił.

Psy podnosiły brwi na widok człowieka, ale wyraźniej, zwłaszcza po lewej stronie, gdy był to właściciel. Według naukowców różne strony pyska odzwierciedlają aktywność różnych partii mózgu odpowiedzialnych za emocje. Z kolei psycholodzy ze Stanów Zjednoczonych, w tym doktor Tina Bloom z Uniwersytetu Walden w Minneapolis, twierdzili wcześniej, że właściciele odczytują z pyska szczęście, smutek, zaskoczenie i strach.

Psi śmiech: czy pies potrafi się śmiać?

Psy inaczej niż ludzie manifestują uczucia. Uśmiech psa łatwo rozpoznać, a smutek sygnalizuje on nie łzami, tylko opuszczonym lub podkulonym ogonem, nieszczęśliwą mimiką i skuloną sylwetką. Psi śmiech jest niemal bezgłośny. Składa się z mimicznego uśmiechu i wesołego sapania, a przy dużym podekscytowaniu także radosnego skomlenia.

Smutek psów widać dobrze w schroniskach. Co więcej, psy narażone są tam na pogryzienia, choroby i nudę, a brak zajęcia może u wrażliwych zwierząt prowadzić do zaburzeń zachowania. Etolog Patricia Simonet nagrała psi śmiech i odtwarzała go w schroniskach. Psy mniej szczekały, przestały nerwowo krążyć po boksach, były spokojniejsze i częściej zaczynały zabawę, nawet bez obecności innego psa czy człowieka.

Co więcej, według tych obserwacji ludzie mogą sprowokować psa do zabawy, naśladując psi śmiech. Imitacja pomaga w socjalizacji i szkoleniu, bo przełamuje opór psa wobec człowieka, rozładowuje napięcie między psami i poprawia nastrój. Na razie takie nagrania nie są standardem w schroniskach. Więcej o tym, jak psy postrzegają siebie, przeczytasz w tekście samoświadomość u psów.

Podsumowanie

Pies nie płacze z emocji, ale odczuwa smutek, radość i ból, a pokazuje je ciałem. Łzawienie traktuj jak sygnał choroby oka i nie zwlekaj z wizytą u weterynarza. Szukasz więcej ciekawostek? Zajrzyj do kategorii ciekawostki.