Pies Balto: prawdziwa historia husky, który dowiózł lek do Nome

Pies Balto to husky syberyjski, który w 1925 roku poprowadził ostatni odcinek sztafety psich zaprzęgów wiozących antytoksynę przeciw błonicy do miasta Nome na Alasce. Dzięki tej akcji udało się powstrzymać epidemię zagrażającą dzieciom. Balto stał się symbolem odwagi psów zaprzęgowych, choć historia całej wyprawy jest bardziej złożona, niż pokazują filmy.

Jaka jest historia psa Balto?

Zimą 1925 roku w Nome, odizolowanym mieście na zachodnim wybrzeżu Alaski, zaczęły chorować dzieci. Wkrótce lekarz rozpoznał błonicę, groźną chorobę zakaźną, która bez leczenia często kończyła się śmiercią. Jednak zapasy antytoksyny w miejscowym szpitalu były jednak przeterminowane i niewystarczające, a najbliższy zapas znajdował się w Anchorage.

Co gorsza, morze było skute lodem, a samoloty w tamtych warunkach i w środku arktycznej zimy nie mogły bezpiecznie latać. Dlatego zdecydowano, że lek dotrze pociągiem do miejscowości Nenana, a dalej, przez prawie tysiąc kilometrów, przewiozą go psie zaprzęgi w sztafecie.

Wyścig z czasem: sztafeta do Nome

W akcji wzięło udział około dwudziestu maszerów i ponad sto psów. Następnie zespoły przekazywały sobie paczkę z antytoksyną na kolejnych stacjach, pokonując zamiecie, mróz i zamarznięte odcinki morza. W efekcie trasę, którą zwykle pokonywano w około dwa tygodnie, sztafeta przebyła w niecałe sześć dni.

Balto biegł jako pies prowadzący w zaprzęgu maszera Gunnara Kaasena, który przejął przesyłkę na ostatnim etapie. Mimo fatalnej pogody, przy ograniczonej widoczności, Balto utrzymał zaprzęg na szlaku i doprowadził go do Nome. Dzięki temu lek dotarł na miejsce, a epidemię udało się opanować. To właśnie Balto jako pierwszy wbiegł do miasta, dlatego prasa uczyniła go bohaterem.

A co z psem Togo?

Z dzisiejszej perspektywy wiadomo, że najtrudniejszy i najdłuższy odcinek sztafety przebiegł zaprzęg Leonharda Seppali, prowadzony przez psa Togo. Ponadto zespół ten przeprawił się między innymi przez niebezpieczny, pękający lód zatoki. Przez dziesięciolecia Togo pozostawał w cieniu Balto, choć wielu historyków i miłośników psów zaprzęgowych uważa go za prawdziwego bohatera wyprawy. W praktyce sukces był zasługą wszystkich psów i ludzi, którzy wzięli udział w sztafecie.

Jakiej rasy był Balto?

Często w opowieściach Balto przedstawiany jest jako pół wilk, pół husky. Jest to jednak legenda spopularyzowana przez filmy. W rzeczywistości był to husky syberyjski, czarny z białymi znaczeniami, pochodzący z hodowli psów zaprzęgowych z Alaski.

Husky syberyjski to rasa wyhodowana do długiego biegu w zaprzęgu w ekstremalnie niskich temperaturach. Dlatego ma gęstą, podwójną szatę, wytrzymałe łapy i ogromną potrzebę ruchu. Co więcej, jest towarzyski i przyjazny ludziom, dlatego słabo sprawdza się jako stróż. O charakterze i potrzebach rasy przeczytasz w profilu siberian husky. Wzorzec rasy i jej klasyfikację znajdziesz na stronie Międzynarodowej Federacji Kynologicznej FCI.

Jak upamiętniono psa Balto?

Historia ta szybko obiegła świat, ponieważ prasa nagłośniła ją w całych Stanach Zjednoczonych. Jeszcze w 1925 roku w nowojorskim Central Parku odsłonięto pomnik Balto z brązu, który do dziś przyciąga turystów, zwłaszcza dzieci. Z kolei napis na postumencie upamiętnia wytrwałość i odwagę psów, które przewiozły lek przez lodową pustynię.

Ponadto historia stała się inspiracją dla wielu książek i filmów, w tym znanego filmu animowanego „Balto” z 1995 roku. Z kolei w 2019 roku powstał film „Togo”, który przypomniał rolę drugiego bohatera sztafety. Natomiast pamięć o wydarzeniach z 1925 roku podtrzymuje także słynny wyścig psich zaprzęgów Iditarod, rozgrywany na Alasce od 1973 roku, którego trasa częściowo nawiązuje do dawnego szlaku. Inne pomniki psów opisujemy w artykule pomniki sławnych psów.

Czego uczy nas historia Balto?

Historia Balto pokazuje niezwykłą współpracę człowieka i psa. Przede wszystkim psy zaprzęgowe nie są „maszynami do biegania”: ich wydajność zależy od kondycji, odżywienia, ochrony łap i zaufania do maszera. Dlatego współczesne psie zaprzęgi przykładają dużą wagę do dobrostanu zwierząt, na przykład obowiązkowych badań weterynaryjnych podczas zawodów.

Jeśli masz husky lub innego psa północnego, możesz bezpiecznie spróbować sportów zaprzęgowych, takich jak canicross, bikejoring czy dogtrekking. Jednak najpierw zadbaj o odpowiednią uprząż, stopniowe budowanie kondycji i trening w chłodne dni. Więcej o tych dyscyplinach przeczytasz w artykule psie zaprzęgi: opis dyscyplin.

Podsumowanie

Balto przeszedł do historii jako pies, który doprowadził zaprzęg z lekiem do Nome. Jego historia przypomina jednak, że sukces sztafety był wspólnym dziełem wielu psów i ludzi, w tym niedocenianego przez lata Togo. Jeśli fascynują Cię psy północy, poznaj bliżej ich charakter i potrzeby w profilu siberian husky, zanim zdecydujesz się na takiego towarzysza.