Alaskan malamute: charakter, wygląd, pielęgnacja i zdrowie

Alaskan malamute to największy i najsilniejszy z nordyckich psów zaprzęgowych, stworzony do ciągnięcia ciężkich sań przez arktyczne pustkowia. Jest przyjazny, pogodny i bardzo przywiązany do rodziny, ale też niezależny, uparty i ma silny instynkt łowiecki. To pies dla aktywnych, cierpliwych ludzi, którzy nie boją się sierści w domu.

• Historia i pochodzenie
• Wygląd i wzorzec
• Alaskan malamute: charakter i temperament
• Dla kogo ta rasa
• Wychowanie i szkolenie
• Pielęgnacja i ruch
• Żywienie
• Zdrowie i choroby rasy
• Ile kosztuje szczeniak

Historia i pochodzenie

Nazwa rasy pochodzi od Malemutów (Mahlemiut), grupy Inuitów zamieszkującej zachodnią Alaskę w okolicach zatoki Kotzebue. Przede wszystkim słynęli z wytrzymałych psów, które ciągnęły ciężko załadowane sanie, pomagały w polowaniach na foki i trzymały z dala niedźwiedzie. Badania genetyczne potwierdzają, że malamute należy do najstarszych ras psów arktycznych i jest blisko spokrewniony z psem grenlandzkim oraz siberian husky.

Następnie w czasie gorączki złota pod koniec XIX wieku zapotrzebowanie na psy pociągowe gwałtownie wzrosło. Rodzime psy krzyżowano wtedy z psami przybyszów, przez co pierwotny typ niemal zniknął. Później, w latach 20. XX wieku, w USA rozpoczęto planową odbudowę rasy na bazie psów najbardziej zbliżonych do dawnego typu, a w 1935 roku American Kennel Club uznał rasę. Dziś jej wzorzec prowadzi także Międzynarodowa Federacja Kynologiczna FCI. Co więcej, malamuty służyły m.in. w wyprawach polarnych i podczas II wojny światowej, jako psy pociągowe i ratownicze. Ostatecznie w 2010 roku ogłoszono je oficjalnym psem stanu Alaska. Więcej szczegółów znajdziesz w artykule historia rasy alaskan malamute.

Wygląd i wzorzec

Alaskan malamute jest potężnym, zwartym psem o mocnym kośćcu, głębokiej klatce piersiowej i silnych mięśniach. Został stworzony do siły i wytrzymałości, a nie do szybkości, więc wszystkie cechy budowy mają służyć pracy w zaprzęgu. Natomiast wzorzec podaje idealne wymiary: pies 63,5 cm w kłębie i ok. 38 kg, suka 58,5 cm i ok. 34 kg. Co ciekawe, przy porównaniu psów podobnej jakości sędzia wybiera osobnika bliższego tym wartościom.

Głowa i oczy

Głowa jest szeroka i masywna, kufa duża i głęboka, lekko zwężająca się ku nosowi. Natomiast oczy w kształcie migdała, zawsze brązowe, im ciemniejsze tym lepiej; niebieskie oczy są wadą dyskwalifikującą. Z kolei uszy są małe w stosunku do głowy, trójkątne i stojące. Ponadto wiele psów ma charakterystyczną maskę lub „czapeczkę” na głowie.

Szata, łapy i ogon

Szata jest gęsta i dwuwarstwowa: tłusty, wełnisty podszerstek może mieć kilka centymetrów grubości, a szorstki włos okrywowy chroni przed wilgocią. Dzięki temu łapy są duże, zwarte, typu „rakiety śnieżnej”, z twardymi poduszkami i owłosieniem między palcami. Natomiast puszysty ogon noszony jest nad grzbietem jak powiewające pióro. Ponadto umaszczenie waha się od jasnoszarego przez szare i czarne po sobolowe i czerwone, zawsze z białym spodem ciała; dopuszczalne jest też umaszczenie całkowicie białe.

Alaskan malamute: charakter i temperament

Przede wszystkim malamute jest serdeczny, pogodny i bardzo towarzyski wobec ludzi. Dlatego chętnie wita gości, rzadko szczeka, za to „rozmawia”: pomrukuje, popiskuje i wyje. Jest lojalny wobec rodziny i lubi brać udział w jej życiu, ale zachowuje dużą niezależność. To pies, który myśli samodzielnie, bo w zaprzęgu musiał sam oceniać drogę i lód.

Wobec innych psów, zwłaszcza tej samej płci, bywa dominujący i skłonny do konfliktów, co wymaga starannej socjalizacji. Jednak ma też silny instynkt łowiecki: koty, drób czy małe zwierzęta mogą być dla niego zdobyczą, chyba że dorastał z nimi od szczeniaka. Nie spełnia się jako stróż, bo obcego najczęściej przywita z radością.

Dla kogo jest alaskan malamute

Przede wszystkim malamute pasuje do ludzi aktywnych, z doświadczeniem w prowadzeniu dużych, niezależnych psów. Najlepiej czuje się w domu z dobrze ogrodzonym ogrodem, bo potrafi kopać i przeskakiwać lub podkopywać płoty. Z dziećmi zwykle jest łagodny i cierpliwy, ale jego siła i entuzjazm wymagają nadzoru.

• Dobry wybór: opiekun lubiący długie wędrówki, bieganie, sporty zaprzęgowe, rower z psem w chłodne dni.
• Zły wybór: osoba szukająca posłusznego psa do biegania bez smyczy lub stróża posesji.
• Dom z kotami i drobnymi zwierzętami: tylko gdy pies dorasta z nimi od szczeniaka.
• Alergicy i miłośnicy idealnie czystej podłogi: rasa intensywnie linieje.

Wychowanie psa zaprzęgowego

Malamute jest inteligentny, ale nie ma silnej potrzeby zadowalania człowieka. Zapyta: „co z tego będę miał?”. Dlatego najlepiej działa szkolenie oparte na nagrodach, krótkie i urozmaicone, prowadzone spokojnie i konsekwentnie. Natomiast przymus, szarpanie i kary fizyczne prowadzą do konfliktu z silnym psem i podważają zaufanie.

• Zacznij socjalizację od pierwszych dni w domu: różni ludzie, psy, dźwięki, ruch uliczny.
• Ucz chodzenia na luźnej smyczy, zanim szczeniak urośnie; dorosły malamute ciągnie z siłą zaprzęgowca.
• Ćwicz przywołanie, ale licz się z tym, że w otwartym terenie pies może zignorować komendę na widok zwierzyny. Puszczaj go tylko na ogrodzonym terenie.
• Wprowadź zasady w domu od początku: co wolno brać, gdzie spać, jak witać ludzi.

Pielęgnacja malamuta i ruch

Gęsta szata malamuta wymaga regularnej pracy. Natomiast na co dzień wystarczy szczotkowanie 2 do 3 razy w tygodniu zgrzebłem i szczotką do podszerstka. Dwa razy w roku pies gubi niemal cały podszerstek, wtedy czesanie trzeba prowadzić codziennie, a sierść dosłownie wychodzi garściami. Więcej o tym procesie przeczytasz w artykule linienie u psa.

• Nie strzyż malamuta na lato: szata izoluje go zarówno przed zimnem, jak i przed upałem.
• Kąp rzadko, kilka razy w roku, i bardzo dokładnie susz podszerstek.
• Kontroluj łapy: przycinaj włos między poduszkami, zimą zmywaj sól drogową.
• Skracaj pazury i regularnie sprawdzaj uszy.

Dorosły malamute potrzebuje co najmniej 2 godzin aktywności dziennie. Uwielbia mróz i śnieg, natomiast upał jest dla niego realnym zagrożeniem. Dlatego latem spaceruj wcześnie rano i późnym wieczorem, zapewnij cień i wodę, a intensywny wysiłek odłóż na chłodniejsze dni. Podpowiedzi znajdziesz w tekście jak pomóc psu przetrwać upał.

Żywienie

Malamute ma zaskakująco ekonomiczną przemianę materii: w stosunku do swojej wielkości często je mniej, niż spodziewa się opiekun, i łatwo tyje. Dlatego najlepiej sprawdzi się pełnoporcjowa karma dla dużych ras z wysoką zawartością białka zwierzęcego, a porcja powinna zależeć od aktywności. Szczeniaki karm karmą dla ras dużych, aby wzrost był równomierny; szczegóły w poradniku karmienie szczeniaków alaskan malamute.

Ponadto dziel dzienną porcję na dwa posiłki i nie pozwalaj psu na intensywny ruch tuż po jedzeniu, co zmniejsza ryzyko skrętu żołądka. Wiele malamutów jest łakomych i potrafi kraść jedzenie ze stołu, więc warto o tym pamiętać.

Zdrowie malamuta i choroby rasy

Na ogół alaskan malamute to rasa wytrzymała, żyjąca przeciętnie 10 do 14 lat. Warto jednak znać jej typowe problemy:

• Dysplazja stawu biodrowego i łokciowego, dlatego rodzice powinni mieć wyniki RTG.
• Chondrodysplazja (karłowatość z krótkimi, wygiętymi kończynami), dziedziczna, możliwa do wykluczenia testem genetycznym.
• Polineuropatia alaskan malamute, choroba nerwów obwodowych, również z dostępnym testem DNA.
• Niedoczynność tarczycy: tycie, apatia, problemy ze skórą i sierścią.
• Dermatoza reagująca na cynk: łuszczenie skóry wokół oczu i pyska.
• Choroby oczu, m.in. zaćma dziedziczna.
• Skręt żołądka, typowy dla dużych psów z głęboką klatką piersiową.

Ile kosztuje szczeniak i jak wybrać hodowlę

Ceny szczeniąt z rodowodem zależą od hodowli, wyników wystawowych i zdrowotnych rodziców oraz przeznaczenia psa. Dlatego zamiast kierować się wyłącznie ceną, sprawdź hodowlę.

• Hodowla powinna być zarejestrowana w ZKwP lub innej organizacji FCI, a szczeniak mieć metrykę.
• Rodzice powinni mieć wyniki RTG bioder i łokci, badanie oczu oraz testy genetyczne w kierunku polineuropatii i chondrodysplazji.
• Obejrzyj matkę, oceń jej charakter i warunki, w jakich rosną szczenięta.
• Szczeniak powinien być zaszczepiony, odrobaczony, zaczipowany i mieć co najmniej 8 tygodni.

Ponadto poza zakupem licz się z wysokimi kosztami utrzymania dużego psa: karma, porządne szelki, akcesoria do pielęgnacji i opieka weterynaryjna. Hodowle znajdziesz w naszym katalogu hodowli.

Podsumowanie

Alaskan malamute to wspaniały, przyjazny i silny pies, ale wymagający: potrzebuje ruchu, pracy w uprzęży, konsekwencji i opiekuna, który zaakceptuje jego niezależność oraz kłęby sierści. Jednak w zamian odwdzięcza się pogodą ducha i ogromnym przywiązaniem. Jeśli interesują Cię podobne rasy, przeczytaj o psach zaprzęgowych.