All Alaskan Sweepstake: pierwsze wyścigi psich zaprzęgów na Alasce

All Alaskan Sweepstake był pierwszym wielkim wyścigiem psich zaprzęgów na świecie. Ruszył w 1908 roku w Nome, w samym środku gorączki złota, a jego trasa liczyła około 650 km. Poznasz historię tego wyścigu, jego bohaterów i psy, które zapisały się w dziejach maszerstwa.

Dlaczego wyścig narodził się właśnie w Nome?

Nome leży nad Morzem Beringa i na początku XX wieku było jednym z najważniejszych ośrodków wydobycia złota na Alasce. Spis z 1900 roku wykazał ponad 12 tysięcy mieszkańców, a w szczytowym okresie mogło ich być nawet dwa razy więcej. Latem towary dowoził port, ale zimą miasto zależało od psów.

Rdzenni mieszkańcy od dawna używali psów do transportu. Później krzyżowali swoje psy z tymi, które przywozili poszukiwacze, i w ten sposób ukształtował się między innymi alaskan malamute. Był to duży i silny pies, który bez trudu ciągnął ciężkie ładunki na długie dystanse.

Jak zaczęły się pierwsze wyścigi psich zaprzęgów?

Lokalni maszerzy ścigali się już wcześniej, jednak były to krótkie, nieregularne zawody. Według archiwów klubu wyścigi miały po kilka mil i prowadziły wokół Fort Davies, położonego niedaleko miasta. Dlatego pomysł dużego, zorganizowanego wyścigu pojawił się dopiero na przełomie 1907 i 1908 roku.

Zresztą niedługo wcześniej powstał Nome Kennel Club, który działa zresztą do dziś. Jego założycielami byli między innymi Szkot Scotty Allan i Irlandczyk Albert Fink. Chcieli stworzyć próbę, która przebije trudnością wszystkie dotychczasowe zawody. W ten sposób narodził się All Alaskan Sweepstake, czyli w wolnym tłumaczeniu „Loteria Całej Alaski”.

Jak wyglądała trasa All Alaskan Sweepstake?

Zawodnicy pokonywali pętlę Nome, Candle i z powrotem do Nome, a całość liczyła około 650 km. Trasa wiodła przez tundrę, tajgę, a czasem nawet po lodzie morskim. Pierwszy etap biegł wzdłuż linii telegraficznej, więc obserwatorzy na bieżąco śledzili przebieg rywalizacji.

Ponadto start i meta znajdowały się przy Front Street w Nome. Właśnie tam po raz ostatni sprawdzano psy, sanie i uczestników. Co więcej, nagroda była bardzo wysoka jak na tamte czasy, bo zwycięzca mógł liczyć na około 10 tysięcy dolarów. Nic dziwnego, że chętnych nie brakowało.

Kto wygrywał pierwsze wyścigi?

Pierwszy wyścig w 1908 roku wygrał John Hegness, a rok później zwyciężył Scotty Allan. Wtedy zaprzęgi pokonywały trasę w czasie ponad 100 godzin. Z kolei w 1910 roku Fox Maule Ramsey zgłosił psy sprowadzone z Syberii. Były niewielkie, więc rywale nazwali je szyderczo „szczurami syberyjskimi”.

Szybko jednak okazało się, że małe psy mają wyjątkową siłę i wytrzymałość. Wyścig z 1910 roku wygrał John „Iron Man” Johnson, który triumfował w sumie trzykrotnie. Hodowcy, którzy wcześniej wątpili w te psy, musieli zmienić zdanie. Później na scenę wszedł Leonhard Seppala, uznawany za jednego z najlepszych maszerów swoich czasów. Jego psy zasłynęły też podczas słynnego biegu z lekiem do Nome, opisanego w artykule pies Balto: prawdziwa historia husky.

Co stało się z wyścigiem po 1917 roku?

Pod koniec drugiej dekady XX wieku złoża zaczęły się wyczerpywać, a punkt ciężkości przeniósł się do Fairbanks. Prawa do nazwy wykupił Arctic Kennel Club. Dlatego nowe zawody nie przypominały jednak dawnych, ponieważ trasy miały zaledwie kilkadziesiąt mil, a poziom trudności był znacznie niższy.

Wyścigi na pierwotnej trasie rozgrywano do 1917 roku. Natomiast w 1983 roku zorganizowano nowe zawody, które nawiązują do dawnej tradycji. Obecnie psie zaprzęgi to także sport, rekreacja i turystyka, a wiele ras ma za sobą długą historię pracy w zaprzęgu. Informacje o rasach znajdziesz na stronie Międzynarodowej Federacji Kynologicznej FCI.

Podsumowanie

All Alaskan Sweepstake pokazał, do czego zdolne są psy zaprzęgowe i ich opiekunowie. To właśnie tam narodziła się sportowa tradycja maszerstwa. Więcej o dyscyplinach i sprzęcie przeczytasz w artykule psie zaprzęgi: dyscypliny, sprzęt i jak zacząć.