Charty czerkieskie (GORKA)

Chart czerkieski (z jęz. ros. ‘gorka’) to rasa, która występowała niegdyś powszechnie w północnym Kaukazie i odegrała dużą rolę w tworzeniu się południoworosyjskich chartów stepowych. W XIX wieku psy były krzyżowane z borzojem w celu jego ulepszenia. Obecnie rasa jest uznawana za wymarłą.

Charty zwisłouche przybyły do Rosji na przełomie XVIII i XIX wieku, kiedy Rosjanie prowadzili wojny z narodami turkijskojęzycznymi. Psy miały być przywożone przez żołnierzy jako łupy. Rosjanie szybko docenili wielką wytrzymałość psów – nawet L. P. Sabaniejew, klasyk rosyjskiej kynologii, wspomina, że czworonogi były uznawane za najlepsze z chartów wschodnich. Pierwsze charty czerkieskie zostały przywiezione do Rosji przez feldmarszałka I.W. Gudowicza w 1807 r. Niektóre czworonogi miały krótkie kończyny i silnie rozwinięty zad, dzięki czemu wykazywały się dużą zwrotnością w czasie polowań. Psy zyskały szczególną popularność dzięki chartowi imieniem Serdeczny, który pochodził z hodowli I. A. Kologriwowa, a należał do majora P.A. Iwaszkina. Czworonóg powstał w wyniku skrzyżowania chartów gorskich z ówczesnymi chartami rosyjskimi. Od 1818 do 1823 r. Serdeczny brylował w czasie polowań, wykazując się niezwykłą rączością. Powiadano, że pies wyprzedzał zająca i łapał go od przodu i ani razu nie zdarzyło mu się upuścić zwierzyny – nie znajdował sobie równych. Doskonałe cechy użytkowe Serdecznego przyczyniły się do tego, że zamożni myśliwi masowo przywozili z Kaukazu psy w typie charta górskiego i krzyżowali je z chartami rosyjskimi.

Współczesność

Na przełomie lat 40. i 50. XX wieku K. Esmont oraz A. M. Lerche dokonali przeglądu pogłowia chartów w europejskiej części południowej Rosji, koncentrując się głównie na poszukiwaniach charta stepowego oraz krótkowłosego w typie chortaja (nazwa nadana później przez europejskich kynologów). Ich głównym celem było wyselekcjonowanie chartów w dwóch typach, dla których stworzyli później wzorzec. Pomimo że wszystkie inne czworonogi oprócz wspomnianych wyżej zostały wybrakowane, z notatek kynologów wynika, że charty górskie obok chartów krymskich, były wciąż spotykane, a co więcej nie krzyżowano ich między sobą. W trakcie przeglądów hodowlanych 426 chartów cztery z nich zostały uznane za charty górskie.

Charty czerkieskie wygląd

S. Matwiejew za L.P. Sabaniejewem podają skrócony wzorzec charta.
Głowa psów miała być nieduża, wąska, o suchej kufie. Czaszka szeroka z wyraźnym stopem. Oczy duże, czarne i pełne wyrazu. Uszy długie, wiszące, pokryte przedłużonym, miękkimi i jedwabistym włosem (burka) o długości 6-7 cm. Długość ucha 15-17 cm. Szyja długa, spłaszczona. Grzbiet prawie prosty, chociaż bez wgłobienia, z lekkim przełomem, dość długi, łukowaty, mocny. Klatka piersiowa odpowiednio szeroka, wypukła. Żebra schodzą poniżej łokci, odpowiednio wypukłe. Kończyny suche, mocne. Śródręcze i śródstopie długie. Muskulatura biodra bardzo rozwinięta. Ustawienie tylnych kończyn bardzo szerokie, ich kątowanie dobrze wyrażone. Łapy zajęcze, podłużne, wysklepione. Między palcami dość długi miękki włos. Ogon krótki, cienki i ruchomy z krótkim, do 9 cm, i zdobiące pióro z rzadkiego włosia. Szata krótka, miękka, dobrze przylegająca, na głowie i przedniej stronie kończyn bardzo krótka. Na tylnej stronie bioder (portkach) i tylnej stronie kończyn przednich do nadgarstków zdobiąca, prosta i rzadka. Dopuszczalnymi typami umaszczenia są czarny podpalany, wilczasty (rudy z czarną łodygą włosa) i czarny z maską.
Psy osiągają do 72 cm wysokości w kłębie. Suki są mniejsze i mierzą do 67 cm.

Chart czerkieski Gorka, mimo że stanowi wymarłe ogniwo w populacji chartów euroazjatyckich, jest wciąż interesującym tematem rozmów wśród kynologów. Wiele cech gorki to cechy pośrednie między chartem polskim a chartami pochodzącymi z Azji i okolic Kaukazu. Znajomość gorki jest w pewnej mierze istotna w postrzeganiu takich ras jak południoworosyjski chart stepowy czy chart środkowoazjatycki tazy, ponieważ psy występowały na terenach między współczesną Ukrainą i Kazachstanem.