Przez wieki pies był przede wszystkim współpracownikiem człowieka: wypatrywał zwierzynę, gonił ją, a po powrocie z łowów pilnował obejścia. Ta kategoria zbiera historię, w której psy myśliwskie i stróżujące odgrywają główną rolę, od starożytności po współczesne rasy. Jeśli szukasz opowieści o tym, jak powstał towarzysz łowów i stróż, znajdziesz tu zarówno szerokie tło, jak i monografie pojedynczych ras.
Skąd wzięły się psy łowieckie
Pierwsze psy pomagały w polowaniu na długo przed powstaniem znanych nam ras. Już w starożytności wyraźnie rozdzielano zadania: jedne psy tropiły, inne goniły, jeszcze inne łapały zwierzynę. O tym, jak to wyglądało w praktyce, przeczytasz w tekstach Psy w starożytnej Grecji oraz Psy w starożytnym Rzymie.
Rzymianie cenili psy zarówno za siłę, jak i za czujność. Dlatego te same zwierzęta bywały myśliwymi w lesie i stróżami w domu. Ten podział ról powtarza się później w całej historii hodowli.
Sfory, psiarnie i polowania w Polsce
W średniowieczu i w czasach nowożytnych polowanie było sprawą prestiżu, a utrzymanie sfory kosztowało majątek. Ponadto psy miały swoje przywileje i własną obsługę. Szczegóły opisuje artykuł Psy myśliwskie w średniowieczu, a jego ciąg dalszy znajdziesz w tekście Psy myśliwskie w nowożytności.
Polskiego czytelnika zainteresuje także cykl o dziejach łowiectwa. Zaczyna się od części pierwszej o początkach i średniowieczu, następnie przechodzi do psiarni nowożytnych, a kończy na polowaniach w XX wieku. Dobrym uzupełnieniem jest historia ogara polskiego, czyli rasy związanej z dawnymi łowami.
Charty i polowania konne
Charty to osobny rozdział. Poluje się nimi na wzrok, a nie na węch, dlatego liczy się szybkość i zasięg obserwacji. Opis dawnych zasad znajdziesz w tekście Polowania z chartami. Ponadto przeczytasz o chartach krymskich, czerkieskich (gorka), a także o chartach środkowoazjatyckich i saluki.
Wyżły, spaniele i aporterujące
Z czasem powstały rasy wyspecjalizowane w pracy z bronią palną. Wyżły wskazują ptaka stójką, spaniele płoszą go z gęstwiny, a retrievery aportują strzelone zwierzę, także z wody. Warto porównać kilka historii: wyżły krótkowłose, część 1 i część 2, pudelpointera, spaniele, golden retrievera oraz chesapeake bay retrievera.
Teriery, stróże i rasy z innych kręgów kulturowych
Nie każdy pies łowiecki pracował nad ziemią. Teriery, takie jak opisany w artykule jagdterier czy airedale terrier, wchodziły do nor i walczyły z lisem lub borsukiem. Z kolei chow chow, eurasier i canaan dog pokazują, jak różne bywały drogi do roli stróża i towarzysza.
Od czego zacząć
Więcej o całym temacie znajdziesz w nadrzędnej kategorii Historia psa.