Psy myśliwskie: podział, rodzaje i przykłady ras

6 min czytania

Psy myśliwskie to rasy wyhodowane do pomocy myśliwym: tropienia, wystawiania, płoszenia, gonienia i aportowania zwierzyny. Dzieli się je według sposobu pracy na wyżły, aportery, płochacze, gończe, posokowce, norowce i dzikarze, a każda grupa ma inne predyspozycje i wymagania. Poniżej znajdziesz przejrzysty podział tych ras, przykłady i podpowiedzi, czy taki pies sprawdzi się w zwykłym domu.

W skrócie:

W klasyfikacji FCI rasy łowieckie są głównie w grupach III, IV, VI, VII i VIII.
Najważniejszy podział łowiecki dzieli psy na wystawiające (wyżły) i niewystawiające.
Pies może być wszechstronny, wielostronny lub jednostronny, zależnie od zakresu pracy.
Rodzaj sierści wpływa na to, w jakim terenie i klimacie pies pracuje najlepiej.
Poza łowiskiem takie psy potrzebują dużo ruchu i pracy węchowej.

Psy myśliwskie, bloodhoundy w terenie — Bloodhoundy, czyli psy św. Huberta, słyną z wyjątkowego węchu

Spis treści

Czym są psy myśliwskie?

To grupa ras, które przez stulecia selekcjonowano pod kątem pracy na polowaniu. Pomagają myśliwemu znaleźć, wskazać, wypłoszyć, zatrzymać lub przynieść zwierzynę i ptactwo. Mają rozwinięty węch, wytrwałość i silny instynkt łowiecki. Jednak poszczególne rasy bardzo różnią się sposobem pracy i temperamentem. Ponadto w Polsce psy do polowań uczestniczą w próbach i konkursach pracy, a niektóre rasy muszą je zaliczyć, by uzyskać uprawnienia hodowlane.

Podział psów myśliwskich: wystawiające i niewystawiające

Podstawowy podział w łowiectwie dotyczy sposobu wskazywania zwierzyny:

Psy wystawiające, czyli wyżły (w tym setery i pointery): na wyczucie zwierzyny zatrzymują się w charakterystycznej pozie, tzw. stójce, i wskazują ją myśliwemu. Więcej przeczytasz w tekście stójka u psa myśliwskiego.
Psy niewystawiające: wszystkie pozostałe rasy łowieckie, które tropią, gonią, płoszą lub aportują bez wystawiania.

Psy wszechstronne, wielostronne i jednostronne

Drugi podział dotyczy zakresu pracy. Pies wszechstronny pracuje w polu, lesie i wodzie, przed strzałem i po strzale (np. wyżeł niemiecki). Z kolei pies wielostronny sprawdza się w kilku rodzajach pracy, natomiast jednostronny specjalizuje się w jednym zadaniu, na przykład posokowiec w szukaniu postrzałka.

Płochacz holenderski, pies myśliwski — Płochacz holenderski (kooikerhondje) pracuje przy ptactwie wodnym

Rodzaje psów myśliwskich według pracy

Grupa	Zadanie na polowaniu	Przykładowe rasy
Wyżły (legawce)	wyszukują i wystawiają zwierzynę, aportują	wyżeł niemiecki, wyżeł weimarski, pointer, setery
Aportery	przynoszą postrzeloną zwierzynę z lądu i wody	labrador, golden retriever, flat coated retriever
Płochacze	wypłaszają zwierzynę i aportują	cocker spaniel, springer spaniel, płochacz niemiecki
Gończe	głośno gonią zdrową zwierzynę	gończy polski, ogar polski, beagle
Posokowce	szukają postrzałka po tropie farby	posokowiec bawarski, posokowiec hanowerski
Norowce	pracują w norach przy lisach i borsukach	jamniki, foksteriery, niemiecki terier myśliwski
Dzikarze	odnajdują i osaczają dziki	niemiecki terier myśliwski, łajki, płochacze

Wyżły

Wyżły to psy o świetnym węchu, które systematycznie przeszukują teren i wystawiają zwierzynę. Następnie, po strzale, ją aportują. Pracują w polu, w lesie i przy ptactwie wodnym. Więcej w artykułach psy legawe oraz w profilu pointer.

Aportery

Aportery to duże, silne i wytrwałe psy, które odnajdują i przynoszą ustrzeloną zwierzynę, często z wody. Mają przy tym „miękki pysk”, czyli nie uszkadzają zdobyczy. Ponadto poza łowiskiem świetnie sprawdzają się w sporcie i jako psy rodzinne, czego przykładem jest golden retriever.

Płochacze

Płochacze wyszukują zwierzynę w gęstych zaroślach i wypłaszają ją pod strzał, a potem aportują. Do tej grupy należą spaniele i płochacz niemiecki. Dlatego pracują blisko myśliwego, w zasięgu strzału.

Gończe

Psy gończe gonią zdrową zwierzynę, głośno oznajmiając pościg. Dzięki temu myśliwi mogą zorientować się w jej ruchu. Ponadto mają doskonały węch i ogromną wytrwałość. W Polsce szczególnie cenione są rodzime rasy: gończy polski i ogar polski.

Posokowce

Posokowce to specjaliści od szukania zranionej zwierzyny po śladzie farby, czyli krwi. Pracują na długim otoku, a przy tym metodycznie i z wielką precyzją. Typowym przedstawicielem jest posokowiec bawarski. Więcej w tekście posokowce, psy wyczulone na posokę.

Norowce i dzikarze

Norowce to małe, ale bardzo odważne psy, które wchodzą do nor i wypłaszają lisy czy borsuki. Należą do nich głównie jamniki i teriery myśliwskie. Z kolei dzikarze to psy wyjątkowo zaciekłe i zwinne, które odnajdują dziki w gęstych młodnikach i osaczają je do czasu przybycia myśliwego. Niewielkie rozmiary pomagają im przy tym unikać ran. Szczegóły opisujemy w tekstach norowce i psy na dziki, dzikarze.

Foksteriery krótkowłose, psy myśliwskie do pracy w norze — Foksteriery krótkowłose pracują jako norowce i dzikarze

Sierść a praca w łowisku

Myśliwi dzielą też psy według rodzaju sierści, bo wpływa ona na to, gdzie pies sprawdzi się najlepiej:

Psy krótkowłose są wrażliwsze na zimno i wilgoć, najlepiej pracują na suchym polu i w cieplejszych miesiącach.
Psy szorstkowłose dobrze znoszą trudny teren: szuwary, kolczaste krzewy i chłód.
Psy długowłose są odporne na niskie temperatury i dobrze pracują w wodzie, ale ich szata wymaga więcej pielęgnacji.

Bloodhound z nosem przy ziemi — Węch to najważniejsze narzędzie myśliwskiego czworonoga

Czy pies myśliwski nadaje się do domu?

Wiele ras łowieckich, zwłaszcza aportery i spaniele, to świetne psy rodzinne. Trzeba jednak pamiętać, że zostały stworzone do wielogodzinnej pracy. Dlatego taki pies w domu potrzebuje:

Dużo ruchu: zwykle co najmniej 1,5 do 2 godzin dziennie, w tym swobodnego biegu na bezpiecznym terenie.
Pracy węchowej, np. tropienia, nosework, szukania przedmiotów.
Dobrego przywołania lub spacerów na długiej lince, bo instynkt łowiecki może wziąć górę.
Ostrożności w domu z kotami, królikami czy ptakami, szczególnie u norowców i gończych.

Jeśli nie polujesz, a marzysz o takim psie, wybierz linię rodzinną lub wystawową i zapewnij mu zastępcze zajęcie: aport, mantrailing, dogtrekking. Pomoże Ci tekst jak opanować instynkt łowiecki u psa.

Pies myśliwski na polu — Rasy łowieckie potrzebują dużo ruchu i zajęcia

Zdrowie i bezpieczeństwo psów myśliwskich

Psy pracujące w terenie są narażone na urazy łap, skaleczenia, rany od zwierzyny, kleszcze i choroby przenoszone przez kleszcze, a także zapalenia uszu po pracy w wodzie. Dlatego po każdym wyjściu w teren obejrzyj psa: łapy, opuszki, uszy, oczy i skórę. Przede wszystkim liczą się regularne szczepienia, ochrona przeciw pasożytom i rozsądne dawkowanie wysiłku. Zasady dotyczące psów w lesie i ochrony zwierzyny opisuje też serwis Lasów Państwowych.

Natychmiast jedź do lekarza weterynarii po każdej ranie od dzika lub innego dzikiego zwierzęcia, przy silnym krwawieniu, kulawiźnie, nagłym osłabieniu lub gorączce po ukąszeniu kleszcza. Rany kąsane często wyglądają niegroźnie, a sięgają głęboko. Lekarza znajdziesz w katalogu weterynarze.

Pies myśliwski w lesie — Po pracy w lesie warto dokładnie obejrzeć psa

Pies myśliwski z myśliwym — Partner myśliwego w łowisku

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są rodzaje psów myśliwskich?

Najczęściej wyróżnia się wyżły, aportery, płochacze, psy gończe, posokowce, norowce i dzikarze. Każda grupa ma inne zadanie na polowaniu: od wystawiania zwierzyny po aportowanie i pracę w norze.

Która rasa łowiecka nadaje się na psa rodzinnego?

Najłatwiej w rodzinie odnajdują się aportery, takie jak labrador i golden retriever, oraz niektóre spaniele. Wymagają jednak dużo ruchu i zajęcia, a ich instynkt warto ukierunkować na zabawy w aport i pracę węchową.

Czym różni się wyżeł od psa gończego?

Wyżeł szuka zwierzyny i wskazuje ją myśliwemu stójką, pracując blisko i w ciszy. Pies gończy goni zdrową zwierzynę, głośno oznajmiając pościg, często daleko od myśliwego.

Czy pies do polowań musi polować?

Nie musi, ale potrzebuje zajęcia, które zastąpi pracę na polowaniu. Bez ruchu i zadań węchowych łatwo się nudzi, co prowadzi do niszczenia i ucieczek.

Do której grupy FCI należą psy myśliwskie?

Rasy łowieckie znajdują się w kilku grupach FCI: teriery w grupie III, jamniki w IV, psy gończe i posokowce w VI, wyżły w VII, a aportery, płochacze i psy dowodne w VIII.

Podsumowanie

Psy myśliwskie to bardzo różnorodna grupa: od małych, zaciekłych norowców po spokojne posokowce i rodzinne aportery. Wybierając psa z tej grupy, zastanów się, jaką pracę wykonywali jego przodkowie i czy zapewnisz mu odpowiednie zajęcie. Przegląd konkretnych ras znajdziesz w artykule najpopularniejsze rasy psów myśliwskich w Polsce, a pełną listę profili w kategorii rasy psów.