Mastif tybetański (do-khyi): charakter, wygląd, zdrowie i cena

Mastif tybetański (do-khyi) to olbrzymi, prastary pies stróżujący z Himalajów, który przez wieki pilnował klasztorów, wiosek i stad na Wyżynie Tybetańskiej. Ma lwią grzywę, niezależny charakter i silny instynkt obrony terytorium. To wspaniały, ale wymagający pies dla doświadczonego opiekuna z ogrodzonym domem.

• Historia i pochodzenie
• Skąd nazwa do-khyi
• Wygląd i wzorzec
• Mastif tybetański: charakter i temperament
• Dla kogo jest ta rasa
• Wychowanie i szkolenie
• Pielęgnacja i żywienie
• Zdrowie
• Ile kosztuje mastif tybetański

Historia i pochodzenie

Mastif tybetański należy do ras pierwotnych, które przez wieki rozwijały się w izolacji i zmieniły się niewiele. Jego dokładne początki nie są znane, bo Tybet przez stulecia był odcięty od Zachodu. Psy żyły przy klasztorach i u koczowniczych pasterzy: za dnia były uwiązane przy bramach lub namiotach, a o zmroku je spuszczano, by pilnowały ludzi i zwierząt przed drapieżnikami i intruzami.

O potężnych psach z Azji wspominali autorzy starożytni, a Marco Polo opisywał ogromne, szczekające psy o lwim wyglądzie. Część kynologów uważa, że do-khyi jest jednym z przodków dużych molosów Azji i Europy, choć to hipoteza trudna do udowodnienia.

Do Europy pierwszy znany mastif tybetański trafił w 1847 roku jako dar lorda Hardinge’a, wicekróla Indii, dla królowej Wiktorii. Pod koniec XIX wieku psy tej rasy pokazywano w Anglii i Niemczech, a w berlińskim ogrodzie zoologicznym urodził się jeden z pierwszych miotów w Europie. Znany jest też pies Lhassa, sprowadzony na początku XX wieku do Anglii, który według przekazów miał 61 cm w kłębie i około 45 kg.

Prawdziwe linie hodowlane powstały dopiero na przełomie lat 60. i 70. XX wieku w Europie i USA, z psów importowanych z Nepalu i Indii. W samym Tybecie po 1959 roku populacja psów mocno ucierpiała. W XXI wieku rasa stała się w Chinach symbolem prestiżu, a ceny niektórych psów osiągały astronomiczne kwoty, o czym piszemy w artykule mastif tybetański najdroższy pies świata.

Skąd nazwa do-khyi

Najczęściej używana tybetańska nazwa do-khyi (także go-khyi) oznacza w wolnym tłumaczeniu „psa uwiązanego”, co dobrze oddaje tradycyjny sposób pracy tych psów. W Tybecie funkcjonowały też inne określenia, np. zang-khyi, czyli pies szlachetny, czy nag-khyi, pies pilnujący stada. Anglicy nazwali rasę Tibetan Mastiff, Francuzi Dogue du Tibet. Imiona psów często nawiązywały do ich wzrostu, maści lub bujności szaty.

Wygląd i wzorzec

Mastif tybetański jest potężny, masywny i dobrze zbudowany, o mocnym kośćcu. Sylwetka jest nieco dłuższa niż wysoka. Wzorzec FCI określa minimalny wzrost: 66 cm dla psów i 61 cm dla suk, a większe osobniki są mile widziane, jeśli zachowują proporcje.

Głowa

Głowa jest szeroka i ciężka, mózgoczaszka lekko zaokrąglona, stop wyraźny. Kufa jest szeroka i głęboka, mniej więcej tak długa jak mózgoczaszka. Oczy średniej wielkości, brązowe, głęboko osadzone, o poważnym, dostojnym wyrazie. Uszy trójkątne, opadające, pokryte krótkim włosem. U dorosłych psów może pojawić się fałd skóry od oka do kącika pyska.

Szata i umaszczenie

Szata jest długa, twarda i prosta, z bardzo gęstym podszerstkiem zimą. Na szyi i barkach tworzy grzywę, a ogon jest puszysty i noszony wysoko, zawinięty nad grzbietem. Wzorzec dopuszcza umaszczenie czarne, czarne podpalane, brązowe, złote w różnych odcieniach oraz szare, także z podpalaniem. Podpalania występują zwykle nad oczami, na kufie, klatce piersiowej i łapach. Dopuszczalna jest mała biała gwiazdka na piersi.

Mastif tybetański: charakter i temperament

Do-khyi jest spokojny, dumny i niezależny. To pies, który sam ocenia sytuację i nie wykonuje poleceń bezrefleksyjnie. Wobec rodziny jest przywiązany i opiekuńczy, ale rzadko bywa wylewny. Obcych traktuje z rezerwą, a na swoim terenie bywa nieprzejednany. Najbardziej czujny jest wieczorem i nocą, wtedy patroluje teren i ostrzega głębokim, donośnym szczekaniem, co bywa problemem dla sąsiadów.

Dojrzewa długo: psychicznie i fizycznie dopiero około 3. do 4. roku życia. Młody mastif bywa żywiołowy, potrafi niszczyć ogród i testuje granice. Z dziećmi z rodziny zwykle żyje w zgodzie, ale ze względu na masę i instynkt ochronny zabawy dzieci z kolegami trzeba nadzorować. Z innymi psami, zwłaszcza tej samej płci, może dochodzić do konfliktów.

Dla kogo jest ta rasa

• Dla doświadczonych opiekunów, którzy znają psy stróżujące i niezależne.
• Dla osób z domem i dużą, solidnie ogrodzoną działką.
• Nie dla mieszkańców bloków ani osób, które oczekują psa posłusznego jak owczarek niemiecki.
• Nie dla tych, którzy mają blisko sąsiadów wrażliwych na nocne szczekanie.

Jeśli porównujesz psy stróżujące z Azji, przeczytaj też profil, w którym opisujemy rasę owczarek środkowoazjatycki.

Wychowanie i szkolenie

Mastif tybetański uczy się szybko, ale wykonuje polecenia, gdy uzna je za sensowne. Siła i krzyk nie działają, a kary fizyczne niszczą zaufanie i mogą prowadzić do obrony. Skuteczne są cierpliwość, nagrody, krótkie ćwiczenia i stałe zasady.

• Intensywna socjalizacja od 8. do 16. tygodnia: goście, dzieci, inne psy, weterynarz, auto.
• Nauka chodzenia na smyczy i przywołania, zanim pies urośnie.
• Akceptacja dotyku, czesania i kagańca.
• Jasne granice terenu, np. pies nie podbiega do bramy na każdy dźwięk.

Pielęgnacja i żywienie

Mimo bujnej szaty pielęgnacja jest prostsza, niż się wydaje. Wystarczy szczotkowanie 1 do 2 razy w tygodniu, z dokładnym rozczesywaniem grzywy, portek i okolic uszu, gdzie tworzą się kołtuny. Raz w roku, zwykle wiosną, pies gubi niemal cały podszerstek: wtedy szczotkuj go codziennie, najlepiej zgrzebłem i szczotką do podszerstka. Mastif nie ma intensywnego zapachu, kąpiel jest potrzebna rzadko.

Ruch: dorosły pies potrzebuje umiarkowanej aktywności, spacerów i swobody na posesji. Źle znosi upały, więc latem wychodź rano i wieczorem. Szczeniaka nie forsuj, bo stawy olbrzymich ras rozwijają się długo. Karm psa karmą dla ras olbrzymich, a ilość dobieraj do kondycji. Mastif tybetański je zwykle mniej, niż sugerowałby jego rozmiar. Pomocny będzie kalkulator karmy dla psa.

Zdrowie

Jako rasa pierwotna mastif tybetański jest dość odporny, ale u psów olbrzymich trzeba liczyć się z kilkoma problemami:

• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, rodzice szczeniąt powinni mieć wyniki prześwietleń. Więcej w artykule dysplazja stawu biodrowego u psa.
• Niedoczynność tarczycy.
• Wady powiek, m.in. entropium.
• Choroby skóry przy zaniedbanej szacie, np. gorące plamy pod kołtunami.
• Ryzyko skrętu żołądka, typowe dla dużych psów o głębokiej klatce piersiowej.

Ile kosztuje mastif tybetański

W Polsce cena szczeniaka z rodowodem ZKwP zależy od hodowli, linii, wyników badań rodziców i rodzaju umowy. Mastify tybetańskie należą do ras droższych, a za szczenię z dobrej hodowli trzeba zwykle zapłacić od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Mity o milionowych cenach dotyczą pojedynczych transakcji w Chinach i nie mają przełożenia na rynek europejski.

• Sprawdź wyniki badań stawów i tarczycy rodziców.
• Obejrzyj matkę i warunki, w jakich rosną szczenięta.
• Zadbaj o umowę kupna i rodowód.
• Dolicz koszty: karmę, profilaktykę, solidne ogrodzenie i ewentualne leczenie psa olbrzymiego.

Hodowle i lekarzy weterynarii znajdziesz w naszym katalogu hodowli.

Podsumowanie

Mastif tybetański to dostojny, niezależny i oddany stróż, który zachwyca wyglądem, ale wymaga doświadczenia, przestrzeni i cierpliwości. Jeśli możesz mu to zapewnić, zyskasz psa o niezwykłej osobowości. Inne rasy znajdziesz w dziale rasy psów.