Padaczka u owczarków belgijskich: objawy, przyczyny i pierwsza pomoc

Padaczka u owczarków belgijskich to najczęściej padaczka idiopatyczna, czyli napady drgawek bez uchwytnej przyczyny w badaniach mózgu, z wyraźnym podłożem dziedzicznym. Pojawia się zwykle u młodych dorosłych psów i wymaga stałej opieki lekarza weterynarii. Jeśli masz malinois, groenendaela, tervuerena lub laekenoisa, dowiesz się tu, jak rozpoznać napad i co robić.

Czym jest padaczka idiopatyczna u psa?

Padaczka to choroba mózgu, w której dochodzi do nawracających napadów. Neurony na chwilę wysyłają nadmierne, zsynchronizowane wyładowania, przez co pies traci kontrolę nad mięśniami, a czasem także świadomość. O padaczce idiopatycznej mówimy wtedy, gdy badania nie wykazują guza, urazu, zatrucia ani choroby metabolicznej, a napady powtarzają się.

Taka postać dominuje u owczarków belgijskich. Dlaczego? Ponieważ rasa wywodzi się z niewielkiej puli założycieli, a cztery odmiany przez długi czas kojarzono ze sobą. W efekcie niekorzystne warianty genów mogły się utrwalić w populacji. Więcej o samej rasie przeczytasz w przeglądzie owczarki belgijskie: cztery odmiany.

Czy padaczka u owczarka belgijskiego jest dziedziczna?

Tak, choć mechanizm nie jest prosty. Fiński zespół badawczy prof. Hannesa Lohiego, współpracując z naukowcami z innych krajów, wskazał region na 37. chromosomie psa, który wyraźnie zwiększa ryzyko padaczki u belgijskich psów pasterskich. Psy z dwiema kopiami ryzykownego wariantu chorowały znacznie częściej niż psy bez niego.

Jednocześnie badacze podkreślili, że to nie jedyny czynnik. Padaczka idiopatyczna ma charakter wielogenowy, czyli na jej wystąpienie wpływa kilka genów oraz środowisko. Dlatego nawet psy bez znanego wariantu mogą zachorować, a nosiciele nie zawsze mają napady. W praktyce dla opiekuna oznacza to, że historia zdrowia rodziców i rodzeństwa szczenięcia ma duże znaczenie.

Jakie są objawy padaczki u psa?

Napad często poprzedza krótka faza zwiastunów. Wielu opiekunów zauważa, że pies na kilka minut lub godzin przed atakiem jest niespokojny, szuka bliskości albo przeciwnie, chowa się. Następnie pojawiają się objawy, które możesz rozpoznać samodzielnie:

• Pies nagle przewraca się na bok, a jego łapy sztywnieją lub wykonują ruchy jak przy biegu.
• Pojawia się ślinotok, kłapanie szczęką i nieświadome oddanie moczu lub kału.
• Pies nie reaguje na głos i dotyk, ma rozszerzone źrenice.
• Przy napadach ogniskowych drga tylko pysk, ucho lub jedna łapa, a pies może „łapać muchy” w powietrzu.
• Po napadzie pies bywa zdezorientowany, chwiejny, głodny lub chwilowo nie widzi.

Faza ponapadowa może trwać od kilku minut do nawet doby. To normalne, jednak każdą taką sytuację zanotuj, gdyż lekarz będzie potrzebował dokładnych informacji.

Co robić, gdy pies ma atak padaczki?

Napad wygląda dramatycznie, ale Twój spokój naprawdę pomaga. Postępuj krok po kroku:

1. Odsuń meble i przedmioty, o które pies mógłby się uderzyć, a jeśli jest blisko schodów, zablokuj do nich dostęp.
2. Nie wkładaj ręki ani przedmiotów do pyska, ponieważ pies nie połknie języka, a może Cię nieświadomie ugryźć.
3. Zmierz czas trwania napadu i, jeśli możesz, nagraj go telefonem.
4. Przyciemnij światło i wycisz otoczenie, dzięki czemu zmniejszysz liczbę bodźców.
5. Po napadzie mów spokojnie i daj psu odpocząć, nie podawaj mu jedzenia, dopóki w pełni nie odzyska przytomności.

Jak weterynarz rozpoznaje padaczkę u owczarka belgijskiego?

Rozpoznanie padaczki idiopatycznej to diagnoza z wykluczenia. Najpierw lekarz zbiera wywiad i ogląda nagranie napadu. Następnie zleca badania krwi i moczu, żeby wykluczyć choroby wątroby, nerek, zaburzenia poziomu cukru czy zatrucia. U części psów potrzebny jest rezonans magnetyczny mózgu i badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, zwłaszcza gdy napady zaczęły się bardzo wcześnie lub bardzo późno.

Wiek pierwszego napadu, rasa i prawidłowe wyniki badań razem pozwalają postawić rozpoznanie. Dlatego dziennik napadów z datą, godziną, czasem trwania i opisem jest jednym z najcenniejszych narzędzi, jakie możesz dać lekarzowi.

Jak wygląda leczenie i życie z psem z padaczką?

Leczenie padaczki idiopatycznej polega zwykle na stałym podawaniu leków przeciwpadaczkowych dobranych przez lekarza weterynarii. Celem nie zawsze jest całkowite zniesienie napadów, lecz ich wyraźne ograniczenie przy dobrej jakości życia. Dawki ustala wyłącznie lekarz, ponieważ wymagają kontroli we krwi i stopniowych korekt. Nigdy nie odstawiaj leków nagle, gdyż może to wywołać serię napadów.

Z doświadczenia opiekunów wynika, że dużo daje przewidywalny rytm dnia: stałe pory posiłków, leków i spacerów. Owczarki belgijskie to psy bardzo pobudliwe, więc zadbaj o odpoczynek i unikaj skrajnego przemęczenia. Szczegóły kosztów i terapii opisujemy w artykule padaczka u psa: leczenie i koszt.

Jak wybrać szczeniaka owczarka belgijskiego, by zmniejszyć ryzyko?

Nie ma testu, który dałby pewność, że pies nigdy nie zachoruje. Możesz jednak zmniejszyć ryzyko. Zapytaj hodowcę o występowanie padaczki u rodziców, rodzeństwa i dalszych przodków. Rzetelny hodowca rozmawia o tym otwarcie i nie używa do rozrodu psów z napadami. Zasady hodowli rodowodowej opisuje Związek Kynologiczny w Polsce, a sprawdzone hodowle znajdziesz w katalogu hodowli.

Podsumowanie

Padaczka u owczarków belgijskich wynika w dużej mierze z genów, dlatego profilaktyka zaczyna się już przy wyborze hodowli. Gdy choroba się pojawi, spokojna reakcja podczas napadu, dokładny dziennik i stała współpraca z weterynarzem pozwalają psu prowadzić dobre życie. Jeśli zastanawiasz się nad tą rasą, przeczytaj profil owczarek belgijski malinois i sprawdź, czy jej temperament pasuje do Twojego stylu życia.