Poronienia u psów: objawy, przyczyny i przedwczesny poród u suki

Poronienia u psów to utrata ciąży na dowolnym jej etapie: od wczesnego wchłonięcia zarodków, przez wydalenie martwych płodów, aż po przedwczesny poród szczeniąt, które nie są zdolne do życia. Przyczyną bywają infekcje, zaburzenia hormonalne, wady genetyczne, urazy i stres. Wiele wczesnych strat przebiega bezobjawowo, więc opiekun często nawet nie wie, że suka była w ciąży.

Czym są poronienia u psów i jak często się zdarzają?

Ciąża u suki trwa przeciętnie około 63 dni, liczonych od owulacji. Przez ten czas płody mogą obumrzeć na każdym etapie. Wczesne straty, w pierwszych tygodniach, zwykle kończą się resorpcją, czyli wchłonięciem zarodków przez organizm matki. Suka wygląda wtedy na zdrową, a jedyną wskazówką bywa mniejszy niż oczekiwano miot lub brak ciąży, choć krycie przebiegło prawidłowo.

Późniejsze poronienie oznacza wydalenie martwych lub niezdolnych do życia płodów. Z kolei przedwczesny poród to narodziny szczeniąt przed terminem. Granica między nimi jest płynna, ponieważ szczenięta urodzone wyraźnie za wcześnie najczęściej nie przeżywają. Częstość tych zjawisk nie jest dobrze opisana, ale lekarze weterynarii zgodnie podkreślają, że utrata pojedynczych zarodków nie musi szkodzić pozostałym płodom w macicy.

Jakie są objawy poronienia u suki?

Objawy zależą od etapu ciąży. W pierwszym miesiącu często nie widać nic. Natomiast w drugiej połowie ciąży sygnały są zwykle wyraźniejsze. Zwróć uwagę na:

• Krwistą, brunatną, zieloną lub ropną wydzielinę z pochwy przed terminem porodu.
• Nagłe zmniejszenie się brzucha lub ustanie ruchów płodów, które wcześniej wyczuwałeś.
• Gorączkę, osłabienie, apatię i brak apetytu.
• Wymioty, ból brzucha, garbienie się i niechęć do dotyku.
• Niepokój, kopanie legowiska, dyszenie i skomlenie, czyli objawy porodowe zbyt wcześnie.
• Fragmenty tkanek lub płody w legowisku, które suka często szybko zjada lub ukrywa.

W praktyce wielu opiekunów zauważa najpierw zmianę zachowania: suka staje się drażliwa, czepliwa albo przeciwnie, chowa się po kątach. Jeśli takie zachowanie łączy się z wydzieliną, nie czekaj na rozwój sytuacji.

Jakie są przyczyny poronień u psów?

Przyczyn jest wiele i często nakładają się na siebie. Dlatego ustalenie, dlaczego doszło do utraty ciąży, wymaga badań, a czasem także sekcji martwych płodów.

Infekcje bakteryjne i wirusowe

Zakażenia dróg rodnych należą do najczęstszych przyczyn. Szczególnie groźna jest bruceloza psów, która powoduje poronienia w drugiej połowie ciąży i może przenosić się na inne psy w hodowli. Problemy wywołuje także herpeswiroza psów, zwłaszcza gdy suka zetknie się z wirusem pierwszy raz podczas ciąży. Inne infekcje ogólnoustrojowe z gorączką również mogą doprowadzić do obumarcia płodów. Właśnie z tego powodu odpowiedzialni hodowcy badają psy przed kryciem.

Zaburzenia hormonalne

Ciążę u suki podtrzymuje progesteron produkowany przez ciałka żółte w jajnikach. Jeśli jego poziom spada zbyt wcześnie, ciąża nie może się utrzymać. Mówi się wtedy o niewydolności ciałka żółtego. Ryzyko zwiększa również niedoczynność tarczycy oraz choroby metaboliczne, na przykład cukrzyca. U suk z takimi problemami lekarz zwykle zleca badania hormonów w trakcie ciąży i sam decyduje o ewentualnym leczeniu.

Wady genetyczne płodów

Część zarodków obumiera, ponieważ ma poważne wady rozwojowe. Ryzyko rośnie przy kojarzeniu blisko spokrewnionych psów, gdyż ujawniają się wtedy szkodliwe geny recesywne. Więcej o tym zjawisku przeczytasz w artykule o inbredzie w hodowli psów.

Urazy, stres i czynniki środowiskowe

Uderzenie w brzuch, upadek, szarpanie w zabawie z innym psem czy zabieg chirurgiczny w obrębie jamy brzusznej mogą doprowadzić do obumarcia płodów lub oderwania łożyska. Ryzyko zwiększają też niedożywienie, gwałtowna zmiana otoczenia, silny stres i nadmierny wysiłek. Szkodzić mogą także niektóre leki i środki chemiczne, w tym preparaty owadobójcze stosowane bez konsultacji.

Przedwczesny poród u suki

O przedwczesnym porodzie mówimy, gdy akcja porodowa rozpoczyna się wyraźnie przed oczekiwanym terminem. Szczenięta urodzone zaledwie dzień czy dwa przed czasem często przeżywają, natomiast im wcześniej dochodzi do porodu, tym mniejsze są ich szanse. Płuca szczeniąt dojrzewają dopiero w ostatnich dniach ciąży.

Objawy wyglądają podobnie jak przy normalnym porodzie, tylko pojawiają się za wcześnie: niepokój, kopanie legowiska, spadek temperatury ciała, utrata apetytu, wymioty, a także krwista wydzielina. Przyczyny pokrywają się z przyczynami poronień: infekcje, spadek progesteronu, obumarcie jednego lub kilku płodów, urazy i silny stres. Sam termin porodu najłatwiej wyliczyć w kalkulatorze ciąży suki, pamiętając, że data krycia nie zawsze pokrywa się z dniem owulacji.

Jak lekarz diagnozuje i leczy poronienie u suki?

Najpierw lekarz zbiera wywiad i ogląda kartę ciąży, dlatego dobrze, gdy sukę prowadzi przez cały czas ten sam gabinet. Następnie wykonuje USG, które pokazuje, czy płody żyją, oraz ocenia ich ułożenie. Badania krwi, w tym morfologia, biochemia i poziom progesteronu, pomagają wykryć infekcję i zaburzenia hormonalne. Gdy suka urodzi martwe szczenięta, warto oddać je do sekcji, aby poznać przyczynę i ochronić kolejne ciąże.

Leczenie zależy od przyczyny i etapu ciąży. Martwe płody, które nie zostały wydalone, trzeba usunąć, ponieważ grożą zakażeniem macicy. Przy infekcjach lekarz dobiera odpowiednią terapię, a przy niedoborze hormonów decyduje o ewentualnym leczeniu wspomagającym. Jeśli poronienie było skutkiem urazu, suka zwykle może w przyszłości normalnie zajść w ciążę.

Jak zmniejszyć ryzyko poronienia: lista dla opiekuna

1. Przed kryciem wykonaj z lekarzem badania suki i reproduktora, w tym w kierunku chorób zakaźnych.
2. Zadbaj o aktualne szczepienia i odrobaczanie przed ciążą, bo w jej trakcie wiele preparatów jest przeciwwskazanych.
3. Prowadź ciążę u jednego lekarza i trzymaj się zaleconych wizyt kontrolnych.
4. Karm sukę pełnoporcjową karmą, bez przekarmiania w pierwszej połowie ciąży i bez suplementów na własną rękę.
5. Ogranicz kontakt z obcymi psami, szczególnie w ostatnich tygodniach ciąży i tuż po porodzie.
6. Unikaj forsownych zabaw, skoków i szarpania, ale nie rezygnuj ze spokojnych spacerów.
7. Nie stosuj w otoczeniu suki środków chemicznych bez konsultacji z weterynarzem.

Jak zadbać o sukę przez całą ciążę i przygotować się do porodu, opisujemy w artykule ciąża i poród u psa. Informacje o chorobach zakaźnych zwierząt publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Podsumowanie

Utrata ciąży u suki bywa cicha i niezauważalna albo nagła i dramatyczna. W obu przypadkach najważniejsze są dobra profilaktyka przed kryciem, spokojna i regularnie kontrolowana ciąża oraz szybka reakcja na krwawienie lub przedwczesne objawy porodu. Jeśli planujesz miot, zacznij od podstaw opisanych w artykule o rozrodzie psów.