Ciąża urojona u suki: objawy, przyczyny i co robić

Ciąża urojona u suki, nazywana też ciążą rzekomą, to stan hormonalny, w którym niezapłodniona suka kilka tygodni po cieczce zachowuje się i wygląda jak ciężarna: buduje legowisko, „adoptuje” zabawki, a jej sutki obrzmiewają i mogą produkować mleko. Jeśli Twoja suka nagle nosi pluszaki do kąta i nie chce wychodzić na spacer, prawdopodobnie właśnie to przechodzi.

Czym jest ciąża urojona u suki?

Ciąża rzekoma nie jest zaburzeniem płodności ani objawem choroby macicy. W praktyce to fizjologiczna reakcja organizmu na zmiany hormonalne, które zachodzą po każdej cieczce. U suki, niezależnie od tego, czy doszło do zapłodnienia, ciałka żółte w jajnikach przez kilka tygodni wytwarzają progesteron. Organizm przygotowuje się więc do ciąży tak samo, jakby ona trwała.

Gdy progesteron zaczyna spadać, rośnie poziom prolaktyny. Ten hormon pobudza gruczoły mlekowe i wyzwala instynkt opiekuńczy. U wielu suk zmiany przebiegają niezauważalnie, natomiast u części pojawiają się wyraźne objawy fizyczne i zmiany w zachowaniu. Dlatego mówi się, że stan hormonalny zbliżony do ciąży przechodzi każda suka, a ciąża urojona to jego nasilona, widoczna forma.

Kiedy pojawia się ciąża rzekoma?

Typowo obserwuje się ją po kilku tygodniach od końca cieczki, najczęściej mniej więcej wtedy, gdy u ciężarnej suki zbliżałby się poród. Objawy utrzymują się zwykle od kilku dni do kilku tygodni. U niektórych suk powtarzają się po każdej cieczce, a z doświadczenia opiekunów wynika, że kolejne epizody bywają podobne do poprzednich.

Ciąża urojona może też wystąpić po nagłym przerwaniu leczenia hormonalnego albo po zabiegu, który gwałtownie obniżył poziom progesteronu, na przykład po usunięciu jajników w niewłaściwej fazie cyklu. Termin ewentualnej sterylizacji ustala więc zawsze lekarz weterynarii.

Jakie są objawy ciąży urojonej u suki?

Objawy dzielą się na fizyczne i behawioralne. Mogą być bardzo subtelne albo tak wyraźne, że opiekun jest przekonany, że suka jest szczenna. Najczęściej zauważysz:

• Powiększone, nabrzmiałe sutki, z których może wydobywać się wodnista wydzielina lub mleko.
• Lekkie powiększenie obwodu brzucha i przybieranie na wadze.
• Budowanie gniazda w zacisznym, ciemnym miejscu, drapanie posłania i znoszenie tam koców.
• Noszenie, wylizywanie i pilnowanie zabawek lub kapci, które suka traktuje jak szczenięta.
• Niechęć do spacerów, ospałość, zmienny apetyt i zwiększone pragnienie.
• Rozdrażnienie, a czasem warczenie przy próbie zabrania „szczeniąt” lub zbliżenia się do legowiska.

Zachowanie wynika z prolaktyny, a nie z „uporu” suki. Dlatego karanie czy zabieranie jej na siłę z legowiska tylko zwiększa stres. Łagodne, cierpliwe podejście sprawdza się znacznie lepiej.

Ciąża urojona czy prawdziwa: jak je odróżnić?

Po samym wyglądzie i zachowaniu nie da się tego rozstrzygnąć z całą pewnością. Jeśli suka miała jakikolwiek kontakt z psem w czasie cieczki, lekarz weterynarii potwierdzi albo wykluczy ciążę badaniem USG, a w późniejszym etapie także RTG lub badaniem krwi. O przebiegu prawdziwej ciąży przeczytasz w artykule ciąża i poród u psa.

Co robić, gdy suka ma ciążę urojoną? Krok po kroku

Lekka ciąża rzekoma często ustępuje sama w ciągu kilku tygodni. Mimo to dobrze jest działać według prostego planu:

1. Umów wizytę u lekarza weterynarii, aby wykluczyć prawdziwą ciążę, ropomacicze i zapalenie gruczołu mlekowego.
2. Nie masuj i nie uciskaj sutków ani nie odciągaj mleka, ponieważ stymulacja nasila laktację.
3. Ogranicz suce możliwość wylizywania sutków; w razie potrzeby weterynarz doradzi kołnierz lub ubranko pooperacyjne.
4. Dyskretnie schowaj zabawki, które suka „adoptowała”, najlepiej gdy jest poza domem.
5. Wydłuż i urozmaić spacery oraz zabawy, bo aktywność odwraca uwagę od gniazda.
6. O ewentualnym zmniejszeniu porcji jedzenia zdecyduj z weterynarzem. Nie ograniczaj wody na własną rękę, gdyż grozi to odwodnieniem.
7. Gdy objawy są silne lub długo się utrzymują, lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne dobrane do suki.

Czy ciąża urojona wymaga leczenia?

Większość przypadków nie wymaga leków. Jeśli jednak objawy są nasilone, suka cierpi, produkuje dużo mleka lub epizody stale wracają, lekarz weterynarii może zastosować leki hamujące wydzielanie prolaktyny. Rodzaj preparatu i dawkowanie zawsze dobiera lekarz po badaniu, ponieważ zależą od stanu zdrowia, wieku i masy ciała suki.

Domowe sposoby, które krążą w internecie, takie jak okłady z ziół, bandażowanie sutków czy podawanie ludzkich leków, mogą zaszkodzić. Bandaż uciska gruczoł i sprzyja stanom zapalnym, a ludzkie leki bywają dla psów toksyczne.

Najczęstsze błędy opiekunów przy ciąży rzekomej

1. Masowanie sutków albo odciąganie mleka „żeby ulżyć”, co tylko podtrzymuje laktację.
2. Karcenie suki za warczenie przy legowisku, choć to zachowanie wynika z hormonów.
3. Ograniczanie wody bez konsultacji z lekarzem.
4. Ignorowanie nawracających epizodów, które mogą zwiększać ryzyko zmian w gruczole mlekowym.
5. Sterylizacja w trakcie trwania objawów, bez konsultacji co do terminu.

Jak zapobiegać ciąży urojonej? Rola sterylizacji

Jedynym trwałym sposobem zapobiegania jest sterylizacja. Ponadto zabieg chroni przed ropomaciczem i zmniejsza ryzyko nowotworów gruczołu mlekowego, szczególnie gdy zostanie wykonany we właściwym wieku. Zabiegu nie wykonuje się jednak w trakcie ciąży rzekomej, lecz po wygaśnięciu objawów, w terminie wskazanym przez lekarza. Fakty i mity dotyczące zabiegu omawia tekst sterylizacja: prawda i mity.

Jeśli nie planujesz hodowli, a ciąża urojona powtarza się po każdej cieczce, porozmawiaj z weterynarzem o korzyściach i ryzyku zabiegu. Sprawdzonego lekarza w swojej okolicy znajdziesz w katalogu weterynarzy. Ogólne informacje o zdrowiu zwierząt i przepisach weterynaryjnych publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Podsumowanie

Ciąża rzekoma to hormonalne echo cieczki, a nie wymysł suki. Spokój, więcej ruchu, brak stymulacji sutków i schowanie „adoptowanych” zabawek zwykle wystarczą, by objawy minęły. Wizyta u weterynarza jest jednak potrzebna, aby wykluczyć prawdziwą ciążę i powikłania, a przy nawrotach także po to, by omówić sterylizację. Więcej o zdrowiu narządów rodnych przeczytasz w tekście choroby układu rozrodczego u psów.