Odsadzanie szczeniąt od suki: laktacja i pierwszy pokarm

Odsadzanie szczeniąt to stopniowe przejście z mleka matki na pokarm stały, które zaczyna się zwykle około trzeciego, czwartego tygodnia życia i kończy około siódmego, ósmego tygodnia. Wcześniej szczenięta żywią się wyłącznie siarą i mlekiem suki. Jeśli opiekujesz się miotem, poniżej znajdziesz, jak przebiega laktacja, kiedy wprowadzać papkę i jak zadbać o sukę, by cały proces przebiegł łagodnie dla matki i maluchów.

Dlaczego siara jest tak ważna dla szczeniąt?

Nowo narodzone szczenięta są całkowicie zależne od matki. Nie widzą, nie słyszą, słabo regulują temperaturę ciała i mają niewielkie zapasy energii. W pierwszych godzinach po porodzie gruczoł mlekowy suki wytwarza siarę, czyli gęstą, żółtawą wydzielinę bogatą w przeciwciała. Szczenię może je wchłonąć z jelit tylko przez krótki czas po urodzeniu, ponieważ potem bariera jelitowa się zamyka. Dlatego tak ważne jest, by każdy maluch szybko trafił do sutka.

W praktyce obserwuj miot przez pierwsze godziny. Jeśli któreś szczenię nie potrafi odnaleźć sutka, delikatnie je przystaw. Słabe lub najmniejsze maluchy często są odpychane przez silniejsze rodzeństwo, więc warto dać im pierwszeństwo przy najbardziej mlecznych sutkach, zwykle tylnych.

Jak przebiega laktacja u suki?

Po siarze suka zaczyna wytwarzać właściwe mleko. Jest ono znacznie bogatsze w tłuszcz, białko i energię niż mleko krowie, a jednocześnie zawiera mniej laktozy. Właśnie dlatego mleko krowie nie nadaje się dla szczeniąt i często wywołuje u nich biegunkę. Ilość mleka rośnie wraz z apetytem szczeniąt, a szczyt laktacji przypada orientacyjnie na trzeci, czwarty tydzień po porodzie.

Zapotrzebowanie suki na energię w tym czasie jest bardzo wysokie i zależy od liczby szczeniąt, ich wieku oraz wielkości suki. Przy licznym miocie karmiąca matka potrzebuje kilkukrotnie więcej energii niż na co dzień. Ponadto ważne są białko, wapń i kwasy tłuszczowe omega-3, w tym DHA, które wspierają rozwój mózgu i wzroku szczeniąt. Najprościej zapewnić to, karmiąc sukę wysokoenergetyczną karmą dla szczeniąt, podawaną w kilku posiłkach lub do woli, z ciągłym dostępem do świeżej wody.

Co zrobić, gdy suka ma za mało mleka?

Na niedobór mleka wskazuje przede wszystkim zachowanie szczeniąt: ciągłe popiskiwanie, niepokój przy sutkach i brak przyrostu masy ciała. Dlatego szczenięta warto ważyć codziennie o tej samej porze. Jeśli waga stoi w miejscu lub spada, skonsultuj się z lekarzem weterynarii i rozważ dokarmianie preparatem mlekozastępczym dla szczeniąt. Technikę podawania opisujemy w tekście karmienie szczeniąt butelką.

Kiedy zacząć odsadzanie szczeniąt?

Naturalnym sygnałem są zęby mleczne, które wyrzynają się pod koniec pierwszego miesiąca życia. Ssanie staje się dla suki bolesne, więc coraz częściej opuszcza legowisko i karmi krócej. Jednocześnie potrzeby szczeniąt rosną, a sama laktacja powoli słabnie. To dobry moment, by zaproponować maluchom pierwszy pokarm stały, zwykle około trzeciego, czwartego tygodnia.

W tym czasie zmienia się też sposób jedzenia. Odruch ssania stopniowo zanika, pojawia się lizanie, a dopiero później gryzienie. Układ pokarmowy dojrzewa: szczenięta coraz lepiej trawią skrobię, a coraz gorzej laktozę. Właśnie dlatego konsystencja pokarmu powinna nadążać za tymi zmianami.

Jak odsadzać szczenięta krok po kroku?

Większość hodowców stosuje podobny schemat. Orientacyjne etapy wyglądają tak:

1. Około 3 do 4 tygodnia. Podaj rzadką papkę z karmy dla szczeniąt namoczonej w ciepłej wodzie lub w preparacie mlekozastępczym. Rozłóż ją na płaskim talerzu, a szczenięta niech zjedzą tyle, ile chcą. Suka nadal karmi normalnie.
2. Około 4 do 5 tygodnia. Zagęszczaj papkę i podawaj ją kilka razy dziennie. Szczenięta jedzą coraz więcej, a suka karmi rzadziej.
3. Około 5 do 6 tygodnia. Zmniejszaj ilość płynu, aż karma będzie tylko lekko zmiękczona. Ogranicz czas, jaki suka spędza z miotem, ponieważ jej organizm sam zaczyna wygaszać laktację.
4. Około 7 tygodnia. Szczenięta powinny już jeść stały pokarm, rozłożony na cztery, pięć małych posiłków dziennie.
5. Przed wyjazdem do nowego domu. Przekaż nabywcy informację o karmie i rozpisz przejście na nową karmę na 7 do 10 dni.

Przez cały czas szczenięta muszą mieć dostęp do świeżej, czystej wody w płytkiej, stabilnej misce. Porcje dla rosnącego szczeniaka pomoże Ci oszacować nasz kalkulator ile karmy dla psa, a karmę dla szczeniąt i miski kupisz między innymi w sklepie sklepzoologiczny.org.

Jak zadbać o sukę podczas zakończenia laktacji?

Gdy szczenięta jedzą już samodzielnie, stopniowo zmniejszaj porcje suki, aż wrócisz do dawki sprzed ciąży. Gwałtowne odcięcie od miotu przy wciąż dużej produkcji mleka sprzyja przepełnieniu sutków. Z kolei łagodne ograniczanie karmienia i jedzenia pozwala laktacji wygasnąć naturalnie. Codziennie oglądaj gruczoł mlekowy suki.

Najczęstsze błędy przy odsadzaniu szczeniąt

• Podawanie mleka krowiego lub kozich przetworów zamiast preparatu dla szczeniąt.
• Zbyt wczesne odebranie szczeniąt od matki, które zaburza ich rozwój społeczny.
• Jedna duża miska dla całego miotu, przy której słabsze maluchy nie mają szans się najeść.
• Nagła zmiana karmy po przeprowadzce do nowego domu.
• Brak codziennego ważenia, przez co niedożywienie zauważa się zbyt późno.
• Dawanie szczeniętom resztek ze stołu. Czekolada, ksylitol, winogrona, rodzynki, cebula i czosnek są dla psów toksyczne.

Wiedzę o rozwoju miotu uzupełnisz w artykule o tym, czym jest wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt. Informacje o szczepieniach i przepisach dotyczących psów publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Podsumowanie

Laktacja i odsadzanie to etapy, w których natura robi większość pracy, a opiekun dba o szczegóły: siarę dla każdego szczenięcia, dobrą karmę dla suki, codzienne ważenie i stopniowe wprowadzanie papki. Łagodne tempo chroni zarówno żołądki maluchów, jak i gruczoł mlekowy matki. Wcześniejsze etapy, od ciąży po połóg, opisujemy w artykule ciąża i poród u psa.