Seter irlandzki: charakter, wygląd, zdrowie i cena

Seter irlandzki, nazywany też seterem irlandzkim czerwonym lub red setterem, to elegancki pies myśliwski o mahoniowej, jedwabistej sierści i niespożytej energii. Jest łagodny, radosny i bardzo przyjazny wobec ludzi, dlatego świetnie sprawdza się w aktywnej rodzinie. Potrzebuje jednak dużo ruchu, cierpliwego wychowania i regularnej pielęgnacji szaty.

• Historia i pochodzenie
• Wygląd i wzorzec
• Seter irlandzki: charakter i temperament
• Dla kogo jest seter irlandzki
• Wychowanie i szkolenie
• Pielęgnacja i żywienie
• Zdrowie i choroby rasy
• Ile kosztuje seter irlandzki

Historia i pochodzenie

Setery irlandzkie znano w Irlandii już w XVIII wieku. Irlandzka szlachta używała ich do polowań na ptactwo: pies szukał zwierzyny szerokim galopem, a po jej zwietrzeniu zamierał w charakterystycznej pozycji, czyli wystawiał, pozwalając myśliwemu podejść. Dawniej w Irlandii przeważały setery łaciate, czerwono-białe, a psy o jednolitej rudej lub mahoniowej maści były rzadsze.

W XIX wieku hodowcy zaczęli wyraźnie preferować jednolity, intensywnie czerwony kolor. W pierwszym wzorcu z 1885 roku uznano już tylko maść jednolitą z dopuszczalnymi małymi białymi znaczeniami. Odmiana łaciata przetrwała i dziś jest osobną rasą, o której piszemy w artykule seter irlandzki czerwono-biały. Pierwotne setery czerwone były wyższe i masywniejsze, współczesne mają średnią wielkość i bardziej elegancką sylwetkę. Szerzej o całej grupie przeczytasz w tekście o tym, jakie są rasy seterów i ich historia.

Wygląd i wzorzec

Seter irlandzki jest zrównoważony, harmonijny i pełen gracji, a przy tym mocny i wytrzymały. Wzorzec FCI podaje wysokość 58 do 67 cm dla psów i 55 do 62 cm dla suk. Masa ciała dorosłego psa wynosi zwykle 25 do 32 kg.

Głowa

Głowa jest długa, sucha i niezbyt szeroka, mózgoczaszka i kufa mają podobną długość. Guz potyliczny i łuki brwiowe są dobrze zaznaczone. Nos ciemnomahoniowy, ciemnoorzechowy lub czarny, z szerokimi nozdrzami. Oczy niezbyt duże, ciemnoorzechowe lub ciemnobrązowe, o łagodnym wyrazie. Uszy średniej wielkości, cienkie, osadzone nisko i z tyłu, przylegają do policzków. Zgryz nożycowy.

Sylwetka i szata

Szyja jest umiarkowanie długa i lekko wygięta, klatka piersiowa głęboka, raczej wąska, lędźwie muskularne. Ogon średniej długości, nisko osadzony, noszony na wysokości grzbietu lub niżej. Sierść na głowie i przodzie kończyn jest krótka i delikatna, a na uszach, tylnej stronie kończyn, brzuchu i ogonie tworzy długie, jedwabiste pióra i portki. Umaszczenie jest bogate, kasztanowe lub mahoniowe, bez śladu czerni. Dopuszczalne są niewielkie białe znaczenia na piersi, gardle, palcach i małe na czole.

Seter irlandzki: charakter i temperament

Seter irlandzki to wieczny optymista. Jest radosny, czuły, przyjazny wobec ludzi i innych psów, uwielbia zabawę i kontakt z rodziną. Z dziećmi zwykle tworzy zgrany duet, jest cierpliwy i łagodny, choć w młodości bywa tak żywiołowy, że może przewrócić malucha. Nie jest psem stróżującym: obcego raczej powita merdaniem niż szczekaniem.

Ma silny instynkt myśliwski i duży zasięg poszukiwania, dlatego puszczony luzem potrafi pobiec za zapachem ptaka czy zająca daleko od opiekuna. Dojrzewa późno, psychicznie nawet około 3. roku życia, i do tego czasu bywa szalonym nastolatkiem. Jest bardzo wrażliwy: źle znosi krzyk, napiętą atmosferę i długą samotność.

Dla kogo jest seter irlandzki

• Dla aktywnych osób i rodzin, które biegają, jeżdżą na rowerze, chodzą po lesie i chcą zabierać psa wszędzie.
• Dla myśliwych i osób zainteresowanych sportami kynologicznymi, np. canicrossem, obedience czy próbami pracy wyżłów.
• Dobrze odnajdzie się w domu z ogrodem, w mieszkaniu tylko przy bardzo dużej dawce ruchu.
• Nie dla osób, które spędzają poza domem cały dzień i oczekują spokojnego psa kanapowego.

Jeśli zastanawiasz się nad innym seterem, porównaj go z rasą seter angielski, która ma nieco spokojniejsze usposobienie.

Wychowanie i szkolenie

Seter irlandzki uczy się szybko i ma znakomitą pamięć, ale łatwo się rozprasza i szybko nudzi. Kary i ostre metody przynoszą odwrotny skutek: pies się zamyka albo przestaje współpracować. Najlepiej działają pochwały, smakołyki, zabawa i krótkie, urozmaicone ćwiczenia.

• Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia, w różnych miejscach, z najlepszymi nagrodami.
• Do czasu pewnego przywołania korzystaj z długiej linki (10 do 15 m) w terenie otwartym.
• Ucz chodzenia na luźnej smyczy, seter lubi ciągnąć.
• Zapewnij pracę węchową: szukanie smakołyków, aporty, tropienie.
• Stopniowo przyzwyczajaj szczeniaka do zostawania samemu.

Pielęgnacja i żywienie

Piękna szata wymaga systematyczności. Szczotkuj psa 2 do 3 razy w tygodniu, a pióra na uszach, łapach, brzuchu i ogonie rozczesuj dokładnie, bo tam łatwo powstają kołtuny. Po spacerach w lesie usuwaj rzepy i nasiona traw. Kąp psa co kilka tygodni lub w razie potrzeby, używając szamponu dla psów długowłosych. Włosy między opuszkami i wokół łap warto podcinać.

Długie, zwisające uszy są słabo wentylowane, dlatego kontroluj je i czyść raz w tygodniu. Zaczerwienienie, nieprzyjemny zapach albo potrząsanie głową to powód do wizyty u weterynarza.

Żywienie: seter potrzebuje pełnowartościowej karmy dla aktywnych psów średnich i dużych ras. Podawaj ją w dwóch posiłkach dziennie i nie pozwalaj na intensywny ruch przez około 1 do 2 godzin przed jedzeniem i po nim, co zmniejsza ryzyko skrętu żołądka. Mimo dużej aktywności łatwo przekarmić setera, więc obserwuj jego sylwetkę.

Zdrowie i choroby rasy

Seter irlandzki jest ogólnie zdrową i długowieczną rasą, ale występuje w niej kilka chorób dziedzicznych, na które odpowiedzialni hodowcy badają psy:

• PRA rcd1, postępujący zanik siatkówki prowadzący do ślepoty (dostępny test genetyczny).
• CLAD, ciężki niedobór odporności u szczeniąt (dostępny test genetyczny).
• Skręt żołądka, typowy dla psów o głębokiej klatce piersiowej, więcej przeczytasz w artykule skręt żołądka u psa.
• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych.
• Padaczka, niedoczynność tarczycy i rozszerzenie przełyku.
• Zapalenia uszu i alergie skórne.

Ile kosztuje seter irlandzki

W 2022 roku szczenięta z rodowodem kosztowały w Polsce zwykle 3500 do 5000 zł, a dziś ceny w dobrych hodowlach bywają wyższe. Na cenę wpływają rodzice, ich wyniki wystaw i prób pracy oraz badania genetyczne. Wybierając hodowlę zarejestrowaną w ZKwP:

• Poproś o wyniki testów PRA rcd1 i CLAD rodziców lub informację, że są wolni genetycznie.
• Zapytaj o prześwietlenia stawów.
• Zobacz matkę szczeniąt i warunki, w jakich się wychowują.
• Uważaj na ogłoszenia bez rodowodu, gdzie badań zwykle nie ma.

Podsumowanie

Seter irlandzki to piękny, radosny i bardzo rodzinny pies dla aktywnych ludzi. Jeśli zapewnisz mu ruch, łagodne wychowanie i regularną pielęgnację, odwdzięczy się przyjaźnią na długie lata. Więcej profili znajdziesz w dziale rasy psów.