Owczarek pirenejski długowłosy: charakter, pielęgnacja i zdrowie
Owczarek pirenejski długowłosy to mały, lekki i niezwykle energiczny pies pasterski z francuskich Pirenejów, ważący zwykle 8 do 15 kg. Jest bystry, wierny i szybki jak błyskawica, ale też czujny, nieufny wobec obcych i dość szczekliwy. To świetny partner dla aktywnej, doświadczonej osoby, która lubi sporty kynologiczne.
W skrócie:
- Psy mierzą 42 do 48 cm w kłębie, suki 40 do 46 cm.
- To jeden z najmniejszych owczarków, pracujący przy stadach owiec razem z dużymi psami stróżującymi.
- Potrzebuje dużo ruchu i zadań umysłowych, świetnie radzi sobie w agility i innych sportach.
- Szata jest „naturalnie rozczochrana”, wystarczy czesanie raz w tygodniu, bez strzyżenia.
- Ma skłonność do szczekania i rezerwy wobec obcych, wymaga wczesnej socjalizacji.
Cechy rasy: owczarek pirenejski długowłosy
- Kraj pochodzenia
- Francja
- Grupa FCI
- I, sekcja 1
- Wielkość
- mały do średniego
- Wysokość w kłębie
- psy 42 do 48 cm, suki 40 do 46 cm
- Masa ciała
- ok. 8 do 15 kg
- Długość życia
- 14 do 16 lat
- Szata
- długa lub półdługa, szorstka
- Umaszczenie
- płowe, szare, arlekin, pręgowane, czarne
- Energia i potrzeba ruchu
- Łatwość szkolenia
- Stosunek do dzieci
- Stosunek do innych psów
- Pielęgnacja sierści
- Linienie
- Szczekliwość
- Do mieszkania w bloku

Skąd pochodzi owczarek pirenejski długowłosy?
Rasa ukształtowała się w górskich dolinach francuskich Pirenejów, gdzie od stuleci pomagała pasterzom w zaganianiu owiec. Pracowała przy tym w duecie z dużym psem do ochrony stad, czyli pirenejskim psem górskim. Olbrzym pilnował owiec przed drapieżnikami, natomiast mały, zwinny owczarek kierował stadem.
Ponieważ psy hodowano wyłącznie z myślą o pracy, poza swoim regionem były niemal nieznane aż do początku XX wieku. Istniało wiele lokalnych typów, różniących się wielkością, rodzajem sierści i temperamentem. Rozgłos przyniosła rasie dopiero I wojna światowa, gdy pirenejczyki służyły jako psy łącznikowe i sanitarne. Następnie, w latach 1921 do 1925, opracowano pierwszy wzorzec, który od tego czasu nie zmienił się zasadniczo. Aktualny wzorzec opublikowano na stronie Międzynarodowej Federacji Kynologicznej. Rasa ma krótkowłosego krewniaka, którego opisujemy w tekście owczarek pirenejski o gładkiej kufie.

Jak wygląda pirenejczyk? Wzorzec rasy
To pies o niewielkich rozmiarach, suchej, lekkiej budowie i sylwetce wpisanej w prostokąt. Sprawia wrażenie czujnego, sprytnego i zawsze gotowego do działania. Na pierwszy rzut oka przypomina nieco mniejszego, bardziej „potarganego” owczarka.
Głowa
Głowa ma trójkątny kształt, czaszka jest prawie płaska, a stop ledwo zaznaczony. Kufa jest nieco krótsza niż mózgoczaszka, ale nie spiczasta. Nos i powieki są czarne niezależnie od umaszczenia. Oczy są lekko migdałowate i ciemnobrązowe, a u psów maści arlekin lub łupkowej dopuszczalne jest oko porcelanowe. Uszy są cienkie, trójkątne, załamane i bardzo ruchliwe.
Tułów, kończyny i ogon
Tułów jest mocny, ale nie ciężki, z wyraźnym kłębem i krótkim, spadzistym zadem. Kończyny są suche i dobrze kątowane, łapy owalne, z sierścią rosnącą także między opuszkami. Ogon jest niezbyt długi, nisko osadzony i haczykowato zakończony. Wzorzec dopuszcza także naturalny ogon szczątkowy.
Szata i umaszczenie
Sierść jest długa lub półdługa, gęsta, prawie prosta albo lekko falista, o strukturze pośredniej między kozią a owczą wełną. Najobfitsza jest na zadzie i udach. U niektórych psów tworzy sznurki zwane „cadenettes” lub zbite płaty „matelotes”. Na kufie włos jest krótszy i ułożony tak, jakby zwiewał go wiatr, a oczy pozostają dobrze widoczne. Umaszczenie bywa płowe (jasne lub ciemne, z czarnym nalotem lub bez), szare, arlekin, pręgowane albo czarne. Preferowane są maści jednolite, dopuszczalne małe białe znaczenia.
| Cecha | Psy | Suki |
|---|---|---|
| Wysokość w kłębie | 42 do 48 cm | 40 do 46 cm |
| Masa ciała (orientacyjnie) | ok. 10 do 15 kg | ok. 8 do 12 kg |


Owczarek pirenejski długowłosy: charakter i temperament
To pies inteligentny, czujny, szybki i bardzo przywiązany do swojego człowieka. Ma świetny węch, ogromną energię i potrzebę współpracy. Potrafi być żywiołowym wulkanem na treningu, a chwilę później chętnie siedzi blisko opiekuna na kanapie.
Ma też cechy, które trzeba poznać przed zakupem. Jako typowy pies pasterski jest wrażliwy na bodźce, bywa nadpobudliwy i dużo szczeka, zwłaszcza gdy się nudzi lub coś go niepokoi. Wobec obcych jest nieufny, dlatego jest dobrym psem alarmowym. Jednak bez socjalizacji ta rezerwa może przejść w lękliwość albo agresję. Ponadto część psów jest niechętna wobec obcych psów. Na spacerach w nieznanym miejscu lepiej więc trzymać go na smyczy, dopóki przywołanie nie jest pewne.
Instynkt pasterski
Niektóre osobniki próbują „zaganiać” dzieci, rowery lub inne zwierzęta, podgryzając je w pięty. To naturalny odruch rasy, który trzeba spokojnie przekierować na zabawę i trening, a nie karać. Więcej o pracy z szczekaniem przeczytasz w tekście uciążliwe szczekanie i wycie psa.

Dla kogo jest owczarek pirenejski długowłosy?
Ta rasa najlepiej sprawdzi się u aktywnej osoby lub rodziny, która ma czas na codzienną pracę z psem i lubi sporty kynologiczne. Pies świetnie odnajduje się w agility, flyballu, frisbee, obedience i pracy węchowej. Jeśli interesuje Cię ten kierunek, zajrzyj do tekstu agility, kilka słów o tym psim sporcie.
Gorzej sprawdzi się:
- W rodzinie z małymi dziećmi, które ciągną psa za sierść i uszy, bo jest wrażliwy i szybko reaguje.
- W bloku z cienkimi ścianami, jeśli nie masz czasu pracować nad szczekaniem.
- U osoby, która szuka spokojnego psa na krótkie spacery wokół osiedla.
- U kogoś, kto wiele godzin dziennie spędza poza domem, bo pies nie znosi długiej samotności.

Wychowanie i szkolenie
Pirenejczyk uczy się błyskawicznie, ale równie szybko uczy się złych nawyków. Dlatego potrzebuje konsekwentnego, cierpliwego opiekuna, który opiera szkolenie na nagrodach i krótkich, urozmaiconych sesjach. Natomiast ostre metody sprawiają, że wrażliwy pies traci zaufanie i staje się lękliwy.
- Zacznij socjalizację od pierwszych dni: różni ludzie, dźwięki, miasto, samochód, spokojne psy.
- Od małego ucz wyciszenia, na przykład odpoczynku na macie, żeby energia nie przerodziła się w nadpobudliwość.
- Szczekanie kontroluj od początku, nagradzając ciszę zamiast krzyczeć na psa.
- Ćwicz pewne przywołanie w bezpiecznym, ogrodzonym terenie.
Zmęczenie umysłowe jest dla tej rasy równie ważne jak ruch. Na przykład kwadrans zabawy węchowej lub nauki sztuczek potrafi wyciszyć psa skuteczniej niż godzinny bieg za piłką. Więcej porad znajdziesz w kategorii tresura psa.

Pielęgnacja owczarka pirenejskiego długowłosego
Choć to pies długowłosy, jego szata nie wymaga wielu zabiegów. Wystarczy przeczesać ją raz w tygodniu, zwracając uwagę na miejsca za uszami, pod pachami i na zadzie. Szata ma wyglądać naturalnie i lekko „rozczochranie”, więc nie strzyże się jej ani nie trymuje. Jednak zaniedbany włos łatwo tworzy kołtuny i dredy na zadzie i piersi.
Szczególnej troski wymagają pazury. Pies jest lekki, dlatego nawet chodząc po twardym podłożu nie ściera ich wystarczająco. Sprawdzaj je zatem co 2 do 3 tygodnie i przycinaj w razie potrzeby. Usuwaj także nadmiar włosa między opuszkami, w którym zimą zbiera się śnieg i lód.

Żywienie
Ten aktywny owczarek potrzebuje dobrej jakości karmy dla psów średnich lub małych o podwyższonej aktywności. Orientacyjnie dorosły pies o masie 10 do 12 kg zjada ok. 140 do 190 g suchej karmy dziennie, a w okresie intensywnych treningów nieco więcej. Dokładną ilość dobierz jednak do kondycji psa, korzystając z kalkulatora ile karmy dla psa. Ponadto smakołyki treningowe wliczaj do dziennej porcji.
Zdrowie i choroby rasy
Pirenejczyk uchodzi za rasę zdrową i długowieczną, żyjącą często 14 do 16 lat. Nie ma wielu typowych problemów, jednak w hodowli zwraca się uwagę na:
- Dysplazję stawów biodrowych, rzadziej zwichnięcie rzepki.
- Choroby oczu, w tym postępujący zanik siatkówki i anomalie oka.
- Padaczkę, która sporadycznie pojawia się w niektórych liniach.
- Wrażliwość na niektóre leki, opisywaną u wielu ras pasterskich (warto zapytać lekarza o badanie genu MDR1).
Do lekarza weterynarii udaj się, gdy pies kuleje, ma napad drgawek, zaczerwienione lub zmętniałe oczy albo nagle słabiej widzi o zmroku. Lekarza znajdziesz zatem w katalogu weterynarze.

Ile kosztuje szczeniak i jak wybrać hodowlę?
W Polsce to rasa rzadka, więc na szczeniaka często trzeba poczekać lub szukać hodowli za granicą, głównie we Francji. Cena szczeniaka z rodowodem wynosi orientacyjnie kilka tysięcy złotych i zależy od hodowli oraz wyników zdrowotnych rodziców. Dlatego wybieraj hodowlę zarejestrowaną w ZKwP lub innej organizacji FCI, w której rodzice mają badania stawów i oczu oraz zrównoważony charakter. Hodowle możesz znaleźć w katalogu hodowli.


Najczęściej zadawane pytania
Wzorzec nie podaje masy ciała, ale dorosłe psy ważą zwykle od około 8 do 15 kg. Suki są lżejsze od psów. Ważniejsza od liczby jest kondycja: pies powinien być suchy, lekki i dobrze umięśniony.
Tak, rasa ma skłonność do szczekania, bo przez wieki ostrzegała pasterzy. Można to ograniczyć wczesnym treningiem, zapewnieniem psu zajęcia i nagradzaniem spokoju, ale całkowicie cichego psa raczej nie będzie.
Nie. Szata powinna wyglądać naturalnie, a pielęgnacja ogranicza się do czesania raz w tygodniu i kontroli pazurów oraz włosa między opuszkami. Strzyżenie zmienia strukturę szaty i nie jest zalecane.
Odmiana o gładkiej kufie ma krótki włos na pysku i zwykle nieco krótszą szatę na ciele, jest też często trochę większa. Charakter i użytkowość obu odmian są bardzo podobne, a FCI traktuje je jako dwie osobne rasy.
Dla rodziny ze starszymi, rozsądnymi dziećmi tak, jeśli pies jest dobrze zsocjalizowany. Przy małych dzieciach bywa zbyt wrażliwy i pobudliwy, a może też próbować je „zaganiać”.
Podsumowanie
To mały pies o wielkim sercu do pracy: bystry, szybki, wierny i niewymagający w pielęgnacji. Odwdzięczy się za codzienny ruch, trening i konsekwentne wychowanie, jednak nie nadaje się do spokojnego życia bez zajęcia. Inne owczarki poznasz w opisie grupy I FCI, a pozostałe profile w kategorii alfabetyczna lista ras.
Czytaj także
Porady rasPsy o maści białej
Porady rasPies dla alergika: rasy, które uczulają mniej, i jak wybrać psa
Rasy psówLista ras psów agresywnych w Polsce: 11 ras i wymagane zezwolenie
Płochacze, psy aportujące i psy dowodneRasy spanieli
Rasy psówNajmniejsze psy świata: 10 małych ras, wymiary i porady
Alfabetyczna lista rasSzpic miniaturowy (pomeranian): charakter, waga, pielęgnacja, cena
Rasy psówNajwiększe rasy psów: olbrzymy od A do D (część 1)
Alfabetyczna lista rasOwczarek niemiecki krótkowłosy: charakter, wzorzec, zdrowie i cena

