Jamnik szorstkowłosy: charakter, trymowanie, zdrowie i cena

Jamnik szorstkowłosy to najbardziej zadziorna i odporna na trudne warunki odmiana jamnika: ma brodę, krzaczaste brwi i twardą szatę, która chroni go w krzakach, deszczu i chłodzie. Przy tym to pies z ogromnym instynktem myśliwskim, ale też czuły, wesoły towarzysz domowy. Dlatego sprawdź, jaki jest na co dzień, jak go pielęgnować i na co uważać przy zakupie.

Skąd pochodzi jamnik szorstkowłosy?

Przodkami jamników były prawdopodobnie niemieckie psy gończe typu Dachsbracke, z domieszką krwi posokowców i pinczerów. Natomiast niemieckie słowo „Dachs” oznacza borsuka i nawiązuje zarówno do zwierzyny, na którą polowały te psy, jak i do ich przysadzistej sylwetki. Dlatego początkowo rasę nazywano Dachskriecher, później Dachshund. Z kolei polscy myśliwi do lat 20. XX wieku mówili na nie „taksy”, podobnie jak Rosjanie.

Jamniki pokazano na wystawie w Berlinie w 1878 roku, a rok później spisano pierwszy wzorzec. Następnie w 1880 roku założono w Niemczech księgę rodowodową, w kolejnych latach powstały kluby rasy, w tym brytyjski The Dachshund Club i niemiecki Deutscher Teckelklub (1888). Natomiast pod koniec XIX wieku jamniki zaczęto klasyfikować według rodzaju szaty i masy.

Odmianę szorstkowłosą uzyskano, kojarząc jamniki krótkowłose z dandie dinmont terrierem i sznaucerem miniaturowym. Jednak pierwszy znany przedstawiciel, Captain v. Wardenburg, wyglądał bardziej jak sznaucer niż jamnik, dlatego w kolejnych pokoleniach hodowcy upodabniali sylwetkę do odmiany krótkowłosej. Natomiast do Polski jamniki szorstkowłose trafiły w latach 30. XX wieku, a w 1933 roku można je było zobaczyć na wystawie w Warszawie. Jednak prawdziwy rozwój hodowli w naszym kraju przypadł na koniec lat 50.

Krewnym jamnika jest m.in. alpejski gończy krótkonożny. Ponadto więcej o całej rodzinie przeczytasz w artykułach o grupie IV FCI i odmianach jamników.

Jak wygląda jamnik szorstkowłosy według wzorca?

Budowa jest wspólna dla wszystkich jamników: niski, krótkonożny pies o wydłużonym, zwartym i mocno umięśnionym tułowiu, z głową noszoną wysoko. Natomiast odmiany wielkościowe rozróżnia się po obwodzie klatki piersiowej: standardowy powyżej 35 cm, miniaturowy ponad 30 do 35 cm, króliczy do 30 cm. Pełny tekst wzorca rasy publikuje Międzynarodowa Federacja Kynologiczna FCI.

Szata

Włos jest szorstki, przylegający, z gęstym podszerstkiem na całym ciele z wyjątkiem kufy, brwi i uszu. Ponadto na kufie wyraźna broda, nad oczami krzaczaste brwi. Natomiast na uszach włos jest krótszy i niemal gładki, a ogon pokrywa równomiernie przylegająca okrywa. Pies nigdy nie powinien przypominać krótkowłosego, czyli nie może być pozbawiony brody i brwi. Dlatego szaty nie wolno strzyc, można ją jedynie trymować.

Umaszczenie

• Dzikie od jasnego do ciemnego: najczęściej spotykane u tej odmiany.
• Jednobarwne: rude, rudożółte, żółte, czyste lub z czarnym przesianiem.
• Dwubarwne: czarne lub czekoladowe z rdzawymi albo żółtymi podpalaniami.
• Marmurkowe i pręgowane: ciemniejsze tło z jaśniejszymi, nieregularnymi plamami lub pręgami.

Białe znaczenia są niepożądane, choć pojedyncze małe plamki nie dyskwalifikują. Natomiast nos i pazury u psów czarnych i dzikich powinny być czarne.

Jaki charakter ma jamnik szorstkowłosy?

To pies o silnym, niezależnym charakterze: nieustępliwy, odważny i ciekawski. Przede wszystkim domieszka krwi terierów sprawia, że wśród jamników uchodzi za najbardziej zadziornego i najlepiej znoszącego trudne warunki. Jednak jednocześnie jest bardzo uczuciowy, szybko przywiązuje się do rodziny i źle znosi długą samotność.

Do obcych bywa nieufny, ale nie powinien być agresywny. Ponadto jest czujnym i dość głośnym stróżem. Natomiast na spacerach nie szuka zaczepki, choć nie odpuści, gdy inny pies go sprowokuje. Z kolei z innymi zwierzętami domowymi zwykle żyje zgodnie, jeśli był dobrze socjalizowany od szczenięcia.

Użytkowość myśliwska

Ta odmiana ma prawdopodobnie najsilniejszy instynkt łowiecki w rodzinie jamników. Ponadto jest wytrzymały, zwrotny i doskonale sprawdza się jako norowiec. Co więcej, pracuje jako płochacz, gończy i tropowiec, potrafi aportować, także z wody. Dzięki doskonałemu węchowi może pracować na tropie postrzałka i oznajmiać jego odnalezienie głosem. Dodatkowo twarda szata pozwala mu pracować w każdych warunkach, ograniczeniem są jedynie bardzo głęboki śnieg i strome tereny. Więcej o pracy w łowisku znajdziesz w tekście jamnik jako pies myśliwski.

Dla kogo jest jamnik szorstkowłosy?

To dobry wybór dla aktywnych osób, które lubią długie spacery po lesie i polach, a także dla myśliwych. Natomiast w mieszkaniu poradzi sobie dobrze, pod warunkiem że dostanie codzienną porcję ruchu i pracy węchowej. Dzięki wesołemu usposobieniu dobrze pasuje do rodzin ze starszymi dziećmi.

• Pasuje, jeśli: masz czas dla psa, akceptujesz upór i szczekanie, lubisz aktywność na świeżym powietrzu.
• Nie pasuje, jeśli: pies miałby zostawać sam przez większość dnia albo marzysz o psie biegającym luzem w lesie.

Przed decyzją przeczytaj poradnik zanim kupisz jamnika.

Jak wychować i szkolić jamnika szorstkowłosego?

Ten pies jest inteligentny, ale samodzielny: zrobi, o co prosisz, gdy uzna to za opłacalne. Dlatego szkolenie musi być konsekwentne, krótkie i oparte na nagrodach. Natomiast kary i krzyk prowadzą do konfliktu, a nie do posłuszeństwa.

• Przywołanie ćwicz od pierwszego dnia, na początku w domu, potem na długiej lince w terenie.
• Ze względu na instynkt łowiecki puszczaj psa luzem tylko w ogrodzonych miejscach.
• Ucz komendy „cicho” i nagradzaj spokój, żeby ograniczyć szczekanie na każdy dźwięk.
• Przyzwyczajaj szczeniaka do zostawania samemu stopniowo, zaczynając od kilku minut.

Jak pielęgnować jamnika szorstkowłosego?

Najważniejszy zabieg to trymowanie, czyli ręczne usuwanie martwego włosa. Zwykle wykonuje się je zwykle 2 do 4 razy w roku, w zależności od tempa wzrostu szaty. Dzięki temu trymowanie zachowuje twardą strukturę włosa i jego właściwości ochronne. Natomiast strzyżenie maszynką lub nożyczkami sprawia, że włos staje się miękki, matowy i traci kolor.

• Szczotkuj psa raz w tygodniu, a brodę przecieraj po posiłkach.
• Kąp tylko w razie potrzeby, bo częste mycie zmiękcza szatę.
• Sprawdzaj uszy i skracaj pazury co 3 do 4 tygodnie.
• Dbaj o zęby: jamniki są skłonne do odkładania się kamienia nazębnego.

Praktyczne wskazówki dla całej rasy znajdziesz w artykule pielęgnacja jamnika.

Jak karmić tego jamnika?

Jamniki to łakomczuchy z łatwością przybierające na wadze, a nadwaga bezpośrednio zwiększa ryzyko dyskopatii. Dlatego wybieraj pełnoporcjową karmę dla małych ras, porcję licz według docelowej masy ciała i wliczaj w nią smakołyki. Pomocny będzie kalkulator ilości karmy. Z kolei dorosłego psa karm dwa razy dziennie, szczenię 3 do 4 razy.

Praktyczny trik ze starej szkoły: wąska, wysoka miska sprawia, że pies nie moczy w jedzeniu uszu ani brody.

Na jakie choroby chorują jamniki szorstkowłose?

To zwykle długowieczne psy, które przy dobrej opiece dożywają 12 do 16 lat, a czasem dłużej. Jednak najczęstsze problemy zdrowotne to:

• Dyskopatia, czyli choroba krążków międzykręgowych, mogąca prowadzić do niedowładu.
• Kamień nazębny i choroby przyzębia.
• Otyłość i jej konsekwencje dla stawów i kręgosłupa.
• Choroby oczu, dlatego warto pytać hodowcę o badania okulistyczne rodziców.

Ile kosztuje szczeniak jamnika szorstkowłosego i jak wybrać hodowlę?

Cena szczeniaka z rodowodem zależy od odmiany wielkościowej, linii (wystawowa czy użytkowa), osiągnięć rodziców i regionu. Na przykład kilka lat temu ceny zaczynały się od około 2500 zł, obecnie w renomowanych hodowlach trzeba się liczyć z kwotą od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Natomiast bardzo tani szczeniak bez rodowodu to ryzyko problemów zdrowotnych i z charakterem.

• Szukaj hodowli zarejestrowanej w Związku Kynologicznym w Polsce.
• Poznaj matkę szczeniąt i zobacz, w jakich warunkach rosną.
• Zapytaj o badania oczu i przypadki dyskopatii w rodowodzie.
• Przy psach do pracy w łowisku zapytaj o próby pracy i dyplomy rodziców.

Sprawdzone adresy znajdziesz w katalogu hodowli.

Jamnik szorstkowłosy, krótkowłosy czy długowłosy?

Wszystkie odmiany mają ten sam wzorzec budowy i podobny charakter. Jamnik krótkowłosy jest najmniej wymagający w pielęgnacji. Jamnik długowłosy bywa najłagodniejszy, ale potrzebuje częstego czesania. Natomiast szorstkowłosy jest najbardziej terierowaty, najodporniejszy na pogodę i najchętniej wybierany przez myśliwych.

Podsumowanie

Jamnik szorstkowłosy to mały pies o wielkim sercu i jeszcze większym nosie. Jednocześnie potrzebuje konsekwentnego wychowania, regularnego trymowania, codziennej pracy węchowej i ochrony kręgosłupa. Dla aktywnej rodziny lub myśliwego będzie wiernym, wesołym kompanem na wiele lat. Ponadto pozostałe psy myśliwskie poznasz w artykule o grupach psów myśliwskich, a inne rasy w alfabetycznej liście ras.