Obrazy z psami – najsłynniejsze dzieła sztuki

Małe, duże, rasowe, zdrowe czy okaleczone – psy od zawsze były inspiracją dla malarzy i artystów. W niniejszej galerii przedstawimy Państwu najpiękniejsze dzieła sztuki z psami, które na stałe wpisały się do historii i stanowią swoisty symbol przywiązania człowieka do czworonoga. Serdecznie zachęcamy do zapoznania się z historią owych arcydzieł i zgłębienia wiedzy na temat ich autorów.

Obraz „Dzieci artysty” pędzla Jana Matejki powstał 1879 roku; obecnie znajduje się w Muzeum we Lwowie. Artysta uwiecznił na obrazie nie tylko czwórkę swoich dzieci – Tadeusza, Helenę, Beatę i Jerzego – ale także psa. Czy psiak był uznawany za członka rodziny, czy dodatek do swojskiego krajobrazu, nie sposób ustalić. Faktem jest jednak, że na wielu dziełach polskich malarzy z XIX wieku możemy zobaczyć postaci psów i innych zwierząt.

„Come Over Here!” z 1915 roku autorstwa Liliana Cheviota przedstawia trójkę psów, których losy są nieodłącznie związane z Wielką Brytanią. Po lewej stronie obrazu widzimy majestatycznego buldoga angielskiego, poniżej znajdują się dwa teriery – szkocki i walijski.

„Hector Nero Dash and Parrot-Lory” to dzieło autorstwa Edwina Landseera, który przeszedł do historii jako artysta malujący przede wszystkim zwierzęta domowe i sceny polowań z udziałem psów myśliwskich. Cechą charakterystyczną jego prac jest antropomorfizacja oraz wybitny realizm, a najlepszym tego przykładem jest powyższe dzieło.

„Portrait of Mr and Mrs William Hallett” namalowany w 1785 roku przez Thomasa Gainsborougha to nie tylko wybitne dzieło artystyczne, ale również ważne źródło informacji na temat wyglądu Pomeranianów w XVIII wieku. Już na pierwszy rzut oka możemy dostrzec, że psy w starym typie były o wiele większe od obecnych przedstawicieli rasy.

Obraz nieznanego XIX-wiecznego duńskiego artysty p.t. „Hunting Companions” przedstawia dwa psy myśliwskie – w tym charta. W XIX stuleciu tradycje myśliwskie zaczęły powoli zamierać; rewolucja przemysłowa i dostęp do nowoczesnych typów broni palnej sprawiły, że dawne psy myśliwskie utraciły swoje pierwotne funkcje. Na szczęście artyści nie zapomnieli o czworonogach i wciąż umieszczali ich podobizny na swoich dziełach.

Dzieło Franza Krugera pt. „Prussian Cavalry Outpost in the Snow” z I poł. XIX wieku przedstawia pruskich kawalerzystów w towarzystwie niepozornego psiaka, prawdopodobnie reprezentanta grupy chartów. Szczegóły anatomiczne nie zostały wyraźnie zarysowane, zatem trudno stwierdzić, z jaką rasą mamy do czynienia.

fot. RasMarley

„Landscape with a Dog and Partridges” to XVIII-wieczny obraz autorstwa Alexandre François Desportesa. Z umaszczenia można by wnioskować, że obraz przedstawia współczesnego Drentsche Patrijshond. Długość sierści każe jednak sądzić, że to nie jest to pies w typie setera lub wyżła. Jedno jest pewne – mamy do czynienia z psem myśliwskim.

Obraz „Pięcioro dzieci króla Karola I Stuarta” autorstwa Anthonyego van Dycka pochodzi z 1637 roku. Pomimo że na pierwszym planie rysuje się postać dużego psa molosowatego, o wiele ciekawszą postacią wydaje się mały psiak – reprezentant rasy King Charles Spaniel.

Eos były ulubionym Greyhoundem Sir Edwina Henryego Landseera. Wystarczy spojrzeć na obraz, aby przekonać się, jak wdzięcznym tematem malarskim może być chart – perfekcyjne oddanie szczegółów anatomicznych, doskonałe zarysowanie sylwetki i ujęcie wdzięcznego modelu w najbardziej majestatycznej pozie. To piękno w całej okazałości.

Obraz autorstwa Johna Emmsa datowany na pierwszą dekadę XX wieku ukazuje mnicha oraz psy św. Bernarda z przytwierdzonymi do szyi baryłkami z trunkiem. Czworonogi są o wiele mniejsze od współczesnych Bernardynów i mają o wiele łagodniejszą linię pyska.

„Old Shepherd’s Chief Mourner” autorstwa Landseera przedstawia owczarka w pozycji półleżacej, który być może oczekuje na właściciela, a być może zachęca go do zabawy. Cały obraz jest zachowany w ciemnej kolorystyce i wywołuje raczej negatywne odczucia – jest smutny i nostalgiczny.

„Doubtful Crumbs” z 1858 roku to kolejny przykład pracy angielskiego animalistek, której głównym tematem są zwierzęta i wszystko co z nimi związane. Obrazy Landseera mogą poruszyć za serce – wystarczy wspomnieć przykład dzieła p.t. „Ocalona”, na którym autor przedstawia psa, który właśnie wyciągnął z wody małą dziewczynkę.

Obraz Witolda Pruszkowskiego (1846-1896) pt. „Portret synka artysty z psem” znajduje się w zasobach Muzeum Narodowego w Warszawie. Postaci dzieci i psów często występują wespół na dziełach polskich i zagranicznych malarzy. Tak jak wcześniej Matejko, tak i Pruszkowski, postanowił przedstawić swojego potomka w towarzystwie czworonoga.

W niniejszym zestawieniu nie mogło zabraknąć Juliusza Kossaka (1824-1899), który wyjątkowo ukochał sobie konie i psy, umieszczając ich często jako głównych bohaterów swoich dzieł. Jedną z takich prac jest „Jeździec z koniem i chartami”.

Stróż był ulubionym psem malarza Henryka Rodakowskiego. Zapewne z tego względu zachował nieprawdopodobną wnikliwość i precyzję w odmalowywaniu anatomicznych szczegółów ciała. Tułów zwierzęcia pięknie kontrastuje z jego czarną głową rozświetloną przez wąską strzałkę. Najciekawszym elementem dzieła są jednak oczy, a właściwie ich … brak. Cień pada w taki sposób, że oczy są właściwie niezauważalne, a odbiorca może jedynie wyobrażać sobie, jakie uczucia targają psem.

„Polowanie z chartami” autorstwa J. Kossaka przedstawia scenę, która obecnie nie ma już prawa bytu. Współczesne charty nie pełnią już roli psów myśliwskich – są towarzyszami życia i sportowcami. Dawne charty cieszyły się jednak dużym uznaniem wśród myśliwych, którzy doceniali ich szybkość, siłę i wytrzymałość.

„A Jack in Office” został namalowany przez Landseera w 1833 roku. Trudno odróżnić konkretne rasy uwiecznione na obrazie, niemniej warto zauważyć, że Landseer odwzorował cechy anatomiczne z zachowaniem największej precyzji. Czworonogi wyglądają bardzo realnie, a ich umaszczenie jest w pełni naturalne.

To już ostatni obraz Landseera. Nie mogło go zabraknąć w poniższym zestawieniu, ponieważ przedstawia rasę psa, której nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego malarza. Rasa Landseerów cieszy się ogromną popularnością po dziś dzień. Psy są wybitnymi wodołazami i kochają wodę, to czworonogi z wielką pasją ratowniczą.

„Polowanie chłopskie” Józefa Chełmońskiego (1849-1914) uwiecznia scenę dość nietypowego polowania dwojga wieśniaków, którzy przemieszczają się na wozie. Na pierwszym planie widnieją dwa psy nieznanej rasy. Z wyglądu przypominają wilki – być może stanowią mieszankę chartów z rasami lokalnymi.