Jak założyć hodowlę psów: 7 kroków, wymagania i koszty
Aby założyć hodowlę psów rasowych w Polsce, najpierw zostajesz członkiem związku kynologicznego, kupujesz sukę z rodowodem, przygotowujesz ją do wystaw i badań wymaganych dla rasy, a potem rejestrujesz przydomek hodowlany. Całość zwykle trwa co najmniej kilkanaście miesięcy. Jeśli zastanawiasz się, od czego zacząć i ile to naprawdę wymaga pracy, ten poradnik przeprowadzi Cię przez kolejne etapy.
W skrócie:
- Psy z rodowodem hoduje się w ramach organizacji kynologicznej, w Polsce najczęściej Związku Kynologicznego w Polsce.
- Fundamentem hodowli jest zdrowa, dobrze ułożona suka z udokumentowanym pochodzeniem.
- Uprawnienia hodowlane zależą od wieku psa, ocen z wystaw, badań zdrowotnych i przeglądu hodowlanego.
- Przydomek hodowlany rejestruje się w związku i używa go w nazwach wszystkich szczeniąt.
- Hodowla to głównie koszty i odpowiedzialność, a nie łatwy zarobek.
Czy hodowla psów rasowych jest dla Ciebie?
Zanim zrobisz pierwszy krok, odpowiedz sobie szczerze, po co chcesz hodować psy. Celem dobrej hodowli jest doskonalenie rasy pod względem zdrowia, wyglądu i charakteru. Zysk, jeśli w ogóle się pojawi, jest sprawą drugorzędną.
Hodowla oznacza nieprzespane noce przy porodzie, codzienne sprzątanie po szczeniętach, rozmowy z kupującymi i opiekę nad psami, które nie znalazły domu. W praktyce wielu początkujących hodowców nie docenia też, ile czasu pochłaniają wystawy, badania i formalności. Dlatego warto najpierw porozmawiać z doświadczonymi hodowcami wybranej rasy i odwiedzić kilka hodowli.

Jak założyć hodowlę psów krok po kroku?
Szczegółowe zasady zależą od regulaminu hodowlanego związku i wymagań dla konkretnej rasy. Ogólna ścieżka wygląda jednak podobnie:
- Wybierz rasę, którą dobrze znasz, i poczytaj o jej wzorcu oraz typowych chorobach.
- Zapisz się do oddziału związku kynologicznego, najlepiej tego, który działa najbliżej Ciebie.
- Kup sukę z rodowodem od renomowanego hodowcy, który pokaże rodziców i ich wyniki badań.
- Wychowaj i socjalizuj sukę, a następnie wystawiaj ją, aby zdobyć wymagane oceny.
- Wykonaj badania zdrowotne wymagane dla rasy, na przykład w kierunku dysplazji stawów.
- Przejdź przegląd hodowlany, po którym suka uzyskuje uprawnienia hodowlane.
- Zarejestruj przydomek hodowlany i zaplanuj pierwsze krycie z odpowiednio dobranym reproduktorem.
Aktualne wymagania, w tym minimalny wiek do krycia i liczbę ocen z wystaw, sprawdzisz w regulaminie hodowlanym na stronie Związku Kynologicznego w Polsce. Zasady bywają zmieniane, więc zawsze opieraj się na obowiązującej wersji.
Jak wybrać sukę hodowlaną na początek hodowli?
Suka założycielka wpływa na kilka pokoleń Twoich psów. Dlatego wybieraj ją rozsądnie, a nie pod wpływem emocji. Szukaj szczenięcia z hodowli, która bada swoje psy i otwarcie mówi o wadach rasy.
Zwróć uwagę na rodowód, wyniki badań rodziców, ich charakter oraz warunki, w jakich wychowuje się miot. Ponadto przyjrzyj się, jak szczenięta reagują na ludzi i nowe dźwięki. Spokojny, ciekawski maluch to dobry materiał na przyszłą matkę. Szerzej o tym, jak łączyć pary, piszemy w artykule dobór hodowlany psów.

Prowadź od początku zeszyt lub plik z historią każdego psa: wyniki badań, oceny z wystaw, przebieg cieczek, szczepienia i odrobaczenia. Gdy przyjdzie czas krycia i rejestracji miotu, wszystkie informacje będziesz mieć pod ręką.
Czym jest przydomek hodowlany i jak go zarejestrować?
Przydomek to nazwa Twojej hodowli, którą dodaje się do imienia każdego urodzonego u Ciebie szczenięcia. Dzięki temu psy z Twojej linii są łatwo rozpoznawalne w rodowodach i na wystawach. Wniosek składasz za pośrednictwem oddziału związku, a przydomek jest chroniony międzynarodowo.
Wybierz nazwę krótką, łatwą do zapamiętania i niepodobną do już zarejestrowanych. Szczegóły procedury opisuje artykuł przydomek hodowlany, a o tym, co zawiera i do czego służy dokument pochodzenia, przeczytasz w tekście rodowód psa.
Jakie warunki musi mieć miejsce hodowli psów?
Miejsce dopasowujesz do rasy i liczby psów. Jedną sukę małej rasy, na przykład yorka, shih tzu czy chińskiego grzywacza, można utrzymywać w domu, pod warunkiem codziennych, długich spacerów. Z kolei hodowla dużych ras, takich jak owczarek niemiecki, wymaga zwykle domu z ogrodem, przestronnych kojców i bezpiecznego wybiegu.
Niezależnie od rasy przygotuj spokojny, ciepły kąt porodowy z kojcem dla matki i szczeniąt. Musi być łatwy do utrzymania w czystości. Szczenięta od pierwszych tygodni potrzebują też kontaktu z domowymi dźwiękami i ludźmi, ponieważ socjalizacja w hodowli wpływa na ich charakter przez całe życie.

Jakie obowiązki ma odpowiedzialny hodowca?
Dobry hodowca odpowiada za psy, które przychodzą na świat w jego domu, także po ich sprzedaży. Typowo obserwuje się kilka cech, po których kupujący rozpoznają rzetelną hodowlę:
- Szczenięta są odrobaczone, zaszczepione zgodnie z wiekiem, oznakowane i mają książeczkę zdrowia.
- Kupujący może zobaczyć matkę, warunki hodowli oraz dokumenty miotu i rodziców.
- Hodowca uczciwie mówi o zaletach i wadach rasy, a także o jej typowych chorobach.
- Pyta, do jakiego domu trafi szczenię, i czasem odmawia sprzedaży.
- Przekazuje informacje o żywieniu i pielęgnacji oraz pozostaje w kontakcie z nowymi właścicielami.
Pamiętaj także o przepisach. Polskie prawo ogranicza rozmnażanie psów w celach handlowych poza zarejestrowanymi organizacjami, a sprzedaż zwierząt na targowiskach jest zakazana. Kwestie podatkowe i ewentualną działalność gospodarczą skonsultuj z księgowym. Ogólne informacje znajdziesz w tekście hodowla psów a urząd skarbowy.
Suka w ciąży i w czasie porodu potrzebuje stałej opieki lekarza weterynarii. Jeśli poród się przedłuża, suka słabnie, ma gorączkę albo szczenię nie pojawia się mimo silnych skurczów, natychmiast jedź do weterynarza. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u weterynarza.
Ile kosztuje prowadzenie hodowli psów?
Osoby, które liczą na szybki zarobek, zwykle szybko się rozczarowują. Koszty pojawiają się na długo przed pierwszym miotem i nie znikają, gdy szczenięta zostaną sprzedane.
Na wydatki składają się między innymi składki i opłaty związkowe, zakup suki, wyjazdy na wystawy, badania zdrowotne, opłata za reproduktora, opieka weterynaryjna przy ciąży i porodzie, szczepienia, czipowanie i karma dla matki oraz szczeniąt. Ponadto trzeba liczyć się z nieplanowanymi wydatkami, na przykład cesarskim cięciem czy leczeniem. Kwoty różnią się w zależności od rasy i regionu, dlatego zrób własny kosztorys przed decyzją. Rzetelne porównanie kosztów i przychodów znajdziesz w artykule czy hodowla psów się opłaca.

Jakie błędy popełniają początkujący hodowcy?
Z doświadczenia środowiska kynologicznego powtarza się kilka pułapek. Najczęstsze z nich to wybór rasy według mody, a nie wiedzy, zakup suki bez badań rodziców oraz pierwsze krycie bez dobrze przemyślanego doboru pary. Często pojawia się też zbyt duża liczba psów na zbyt małej przestrzeni. Wreszcie wielu hodowców zaniedbuje socjalizację szczeniąt, choć to ona w dużej mierze decyduje, czy pies będzie dobrym towarzyszem w nowym domu.
Najczęściej zadawane pytania
Polskie przepisy ograniczają rozmnażanie psów w celach handlowych poza zarejestrowanymi organizacjami zajmującymi się hodowlą. Psy z rodowodem uznawanym przez FCI w Polsce wydaje Związek Kynologiczny w Polsce.
Zwykle co najmniej kilkanaście miesięcy, bo suka musi osiągnąć odpowiedni wiek, zdobyć oceny na wystawach, przejść badania i przegląd hodowlany. Dokładne wymagania zależą od rasy.
Tak, przy małych rasach i niewielkiej liczbie psów hodowlę można prowadzić w domu. Trzeba jednak zapewnić miejsce porodowe, czystość i codzienne spacery.
Rzadko daje duży zysk, bo koszty wystaw, badań, reproduktora i opieki weterynaryjnej są wysokie. Dla większości hodowców to pasja, a nie źródło utrzymania.
Szczenię powinno mieć książeczkę zdrowia z wpisanymi szczepieniami i odrobaczeniami, oznakowanie oraz metrykę, na podstawie której wyrabia się rodowód. Dobrą praktyką jest też pisemna umowa.
Podsumowanie
Założenie hodowli psów to proces rozłożony na wiele miesięcy: od wyboru rasy i członkostwa w związku, przez wychowanie i badania suki, po rejestrację przydomka. Najwięcej zależy od Twojej wiedzy, cierpliwości i gotowości do ponoszenia kosztów. Jeśli chcesz zobaczyć, jak pracują inni, przejrzyj katalog hodowli psów i porozmawiaj z hodowcami wybranej rasy.
Czytaj także
RozmnażanieCiąża i poród u psa: przebieg, objawy i kiedy do weterynarza
RozmnażanieKrycie suki: kiedy, jak przygotować sukę i wyznaczyć owulację
Podstawy hodowliKształt głowy psa: czaszka, oczy i nos w kynologii
RozmnażanieOpieka nad suką po porodzie: żywienie, połóg i objawy alarmowe
Rozród psaOkres płodny suki: jak go wyznaczyć krok po kroku
Podstawy hodowliTerminologia kynologiczna: słownik pojęć o budowie psa
Podstawy hodowliJak zmierzyć wysokość psa w kłębie?
Hodowla psaRuja u suki

