Saluki (chart perski): charakter, wygląd, zdrowie i cena szczeniaka

Saluki, czyli chart perski, to jedna z najstarszych ras psów na świecie: smukły, niezwykle szybki chart z Bliskiego Wschodu, łagodny i cichy w domu, ale z silnym instynktem łowieckim na spacerze. Saluki potrzebuje opiekuna, który zapewni mu bezpieczny bieg, delikatne wychowanie i dużo bliskości. Poniżej znajdziesz pełny profil rasy: historię, wygląd, charakter, zdrowie i koszty.

Historia i pochodzenie saluki

Saluki ukształtowały się na rozległych terenach Bliskiego Wschodu: od Syrii i Mezopotamii, przez Persję, po Egipt i Półwysep Arabski. Wizerunki smukłych chartów przypominających te psy znajdowano na zabytkach z bardzo dawnych epok, dlatego rasę uważa się za jedną z najstarszych na świecie. Z kolei nazwa wywodzi się prawdopodobnie od dawnego arabskiego miasta Saluq lub od Seleucji.

Koczownicy i Beduini używali tych chartów do polowań na gazele i zające, często razem z sokołami: ptak wypatrywał zwierzynę z wysoka, a chart doganiał ją wzrokiem i szybkością. Ponadto na miejsce polowania jeźdźcy przewozili psy na grzbietach koni, by oszczędzać ich siły. Natomiast w kulturze arabskiej, gdzie psy uchodziły za nieczyste, charty perskie zajmowały wyjątkowe miejsce: mogły spać w namiotach, a według tradycji nie sprzedawano ich, tylko ofiarowywano w darze. Stąd mówi się o nich „dar Allaha”.

Do Europy, głównie do Wielkiej Brytanii, rasa trafiła na przełomie XIX i XX wieku. Z kolei dziś FCI klasyfikuje ją w grupie X (charty), sekcja 1, pod numerem wzorca 269. Szerzej o początkach rasy piszemy w tekście historia i pochodzenie saluki.

Wygląd i wzorzec saluki

Saluki to pies harmonijny, smukły i elegancki, którego budowa zdradza zarówno szybkość, jak i wytrzymałość. Ponadto długość tułowia jest zbliżona do wysokości w kłębie, choć pies może sprawiać wrażenie dłuższego. Dodatkowo psy mierzą zwykle 58 do 71 cm, suki są proporcjonalnie mniejsze.

• Głowa: długa i wąska, o szlachetnym wyrazie, stop słabo zaznaczony, nos czarny lub wątrobiany, zgryz nożycowy.
• Oczy: duże, owalne, od ciemnobrązowych do orzechowych, nie wyłupiaste.
• Uszy: długie, wysoko osadzone, ruchliwe, u odmiany z frędzlami pokryte jedwabistym włosem.
• Tułów: głęboka, umiarkowanie wąska klatka piersiowa, wyraźnie podkasany brzuch, mocne, lekko wysklepione lędźwie, szeroko rozstawione guzy biodrowe.
• Ogon: długi, nisko osadzony, naturalnie zakrzywiony, z frędzlami na spodniej stronie; u dorosłych nie powinien być noszony powyżej linii grzbietu, chyba że w zabawie.
• Łapy: długie palce, zwarte, z frędzlami między palcami, przystosowane do biegu po piasku i kamieniach.

Szata i umaszczenie

Włos jest gładki, miękki i jedwabisty. W odmianie z frędzlami dłuższy włos rośnie na uszach, ogonie i tylnej stronie kończyn, czasem także pod gardłem. Z kolei szczenięta mogą mieć lekko wełniste frędzle na udach i łopatkach. Natomiast odmiana gładkowłosa nie ma frędzli wcale. Dopuszczalne są wszystkie kolory i ich kombinacje: kremowy, płowy, czerwony, grizzle, czarny podpalany, trójkolorowy, biały. Jednak pręgowanie jest niepożądane. Więcej szczegółów znajdziesz w tekście wygląd i cechy fizyczne saluki.

Saluki: charakter i temperament

Saluki są inteligentne, wrażliwe i bardzo przywiązane do swojej rodziny, zwłaszcza do jednej osoby. Nie są jednak wylewne: rzadko witają opiekuna szalonymi skokami i szczekaniem, swoje uczucia okazują spokojnie, przytulając się i podążając krok w krok. Wobec obcych zachowują dystans, ale zwykle nie są agresywne ani szczekliwe. Natomiast gościa wpuszczonego przez opiekuna przyjmują z godnością.

Rasa dojrzewa powoli: pełny rozwój fizyczny i psychiczny osiąga w wieku od trzech do pięciu lat, suki nieco wcześniej. Ponadto te psy źle znoszą samotność. Dlatego zostawiane na wiele godzin mogą niszczyć przedmioty i wpadać w frustrację. Co więcej, pamiętają też szorstkie traktowanie: osoba, która potraktuje go brutalnie, długo nie odzyska jego zaufania.

Najważniejszą cechą do zrozumienia jest instynkt łowiecki. W praktyce charty perskie polują wzrokiem i reagują na ruch z dużej odległości. Dlatego zając, sarna, kot czy mały pies uciekający przez łąkę może uruchomić pościg, którego nie przerwie żadna komenda. Dokładniej opisujemy temperament w artykule saluki: charakter i temperament.

Dla kogo jest saluki?

• Dla osób spokojnych, które dużo czasu spędzają w domu i chcą cichego, przytulnego psa.
• Dla opiekunów, którzy mogą codziennie zapewnić bieg na ogrodzonym wybiegu lub torze.
• Dla rodzin ze starszymi dziećmi, które rozumieją, że pies potrzebuje odpoczynku.
• Raczej nie dla osób pracujących po 10 godzin poza domem, oczekujących psa „posłusznego jak owczarek” ani dla domów z małymi zwierzętami, do których pies nie był przyzwyczajony od szczenięcia.

Wychowanie i szkolenie saluki

Saluki są mądre, ale niezależne. W praktyce szybko uczą się tego, co ma dla nich sens, i nudzą się przy powtarzaniu tych samych ćwiczeń. Dlatego najlepiej działają krótkie sesje, smakołyki i spokojny głos. Z kolei kary i szarpanie smyczą prowadzą do tego, że pies się wycofuje i traci zaufanie.

• Socjalizuj szczeniaka z ludźmi, psami, dźwiękami miasta; te psy są wrażliwe i łatwo się płoszą.
• Ucz przywołania od pierwszych dni, ale nie licz na nie przy zwierzynie.
• Ćwicz zostawanie w domu stopniowo, zaczynając od kilku minut.
• Zapewnij miękkie legowisko; chude psy źle znoszą twarde podłoże.

Pielęgnacja charta perskiego

Sierść saluki nie wymaga skomplikowanych zabiegów. Na przykład odmianę gładkowłosą wystarczy raz w tygodniu przetrzeć gumową rękawicą lub wilgotną ściereczką. Natomiast u odmiany z frędzlami trzeba 2 do 3 razy w tygodniu rozczesywać włos na uszach, ogonie i łapach, żeby nie tworzyły się filce. Z kolei kąpiele są potrzebne rzadko.

• Uszy: długie i przylegające, sprawdzaj i czyść regularnie, by zapobiec zapaleniu.
• Pazury: skracaj co kilka tygodni, jeśli nie ścierają się same.
• Zęby: szczotkuj kilka razy w tygodniu, charty często mają skłonność do kamienia.
• Chłód: charty perskie mają mało tkanki tłuszczowej i marzną; zimą przyda się płaszczyk i ciepłe legowisko.

Żywienie saluki

Saluki są z natury szczupłe: u zdrowego psa widać zarys kilku ostatnich żeber i wyraźne guzy biodrowe. Dlatego nie próbuj „dokarmiać” go do sylwetki labradora. Wybieraj pełnoporcjową karmę dobrej jakości, dawkuj ją według masy ciała i aktywności, a dzienną porcję dziel na dwa posiłki. Ponadto po posiłku daj psu odpocząć przynajmniej godzinę przed intensywnym biegiem. Porcję możesz orientacyjnie obliczyć w naszym kalkulatorze karmy.

Zdrowie i choroby rasy

Saluki uchodzą za rasę zdrową i długowieczną. Dawniej wymieniano dysplazję stawów biodrowych jako główny problem, ale u lekkich chartów występuje ona rzadko. Natomiast obecnie hodowcy zwracają większą uwagę na inne schorzenia.

• Choroby serca, w tym kardiomiopatia: zalecane badanie echokardiograficzne psów hodowlanych.
• Nowotwory, m.in. naczyniakomięsak.
• Niedoczynność tarczycy; uwaga, u chartów normy hormonów tarczycy bywają niższe niż u innych ras.
• Wrażliwość na niektóre leki znieczulające, typowa dla chartów, związana z małą ilością tłuszczu.
• Urazy skóry i łap podczas biegu; cienka skóra łatwo się rozcina.

Ile kosztuje szczeniak saluki i jak wybrać hodowlę?

Saluki to w Polsce rasa nieliczna. Z kolei szczenięta z rodowodem kosztują zwykle kilka tysięcy złotych, a na szczeniaka z renomowanej hodowli często czeka się kilka miesięcy. Cena zależy od linii, wyników wystawowych i coursingowych rodziców oraz od badań zdrowotnych. Czynniki wpływające na koszt omawiamy w tekście saluki: cena i co wpływa na koszt.

• Wybieraj hodowlę zrzeszoną w Związku Kynologicznym w Polsce lub innej organizacji FCI.
• Poproś o wyniki badań serca rodziców i zobacz matkę szczeniąt.
• Szczeniak powinien być odrobaczony, zaszczepiony, zaczipowany i mieć metrykę.
• Pamiętaj o zezwoleniu starosty na posiadanie charta, wymaganym przez ustawę o ochronie zwierząt.

Sprawdzone hodowle możesz znaleźć w naszym katalogu hodowli, a o pokrewnej rasie z Afryki Północnej przeczytasz w profilu chart arabski sloughi.

Podsumowanie

Saluki, chart perski, to starożytny, piękny i wrażliwy pies, który w domu jest cichym towarzyszem, a na wybiegu zamienia się w błyskawicę. Dlatego pasuje do spokojnego opiekuna, który zapewni mu bezpieczny bieg, ciepło i delikatne wychowanie. Inne charty poznasz w artykule grupa X FCI oraz w kategorii rasy psów.