Dieta suki karmiącej: co podawać po porodzie i ile karmić

Dieta suki karmiącej musi pokryć ogromne zapotrzebowanie na energię, białko, tłuszcz i wodę, bo organizm matki jednocześnie regeneruje się po porodzie i produkuje mleko dla całego miotu. Najprostszy i najbezpieczniejszy sposób to pełnoporcjowa karma do rozrodu, podawana w kilku posiłkach dziennie, ze stałym dostępem do wody. Poniżej znajdziesz konkretny plan: co podawać, ile, jak często i kiedy niepokoić się o zdrowie suki.

• Czym karmić sukę karmiącą
• Pierwsze dni po porodzie
• Ile powinna jeść suka karmiąca
• Jak często karmić sukę podczas laktacji
• Wapń, witaminy i suplementy
• Żywienie suki w ciąży
• Kiedy zmniejszyć porcje
• Najczęstsze błędy
• Kiedy do weterynarza

Dieta suki karmiącej: czym ją karmić?

Najbezpieczniejszym wyborem jest gotowa, pełnoporcjowa karma przeznaczona dla suk w ciąży i laktacji albo oznaczona jako karma „do wzrostu i rozrodu” (growth and reproduction). Takie produkty mają więcej energii, białka i tłuszczu w małej objętości oraz odpowiednio zbilansowany wapń i fosfor. Dobrze sprawdza się też wysokiej jakości karma dla szczeniąt, o ile producent dopuszcza ją dla suk karmiących. Zwykła karma bytowa dla dorosłego psa zazwyczaj nie wystarczy, bo suka musiałaby zjeść jej tyle, że fizycznie nie zmieści tego w żołądku.

Co sprawdzić na opakowaniu

• Przeznaczenie: suki ciężarne i karmiące, szczenięta lub „wzrost i rozród”.
• Informację, że karma jest pełnoporcjowa.
• Wartość energetyczną (kcal na 100 g lub kg) i tabelę dawkowania dla laktacji.
• Zawartość białka i tłuszczu: w karmach suchych do rozrodu białko to zwykle ok. 28 do 32%, tłuszcz ok. 18 do 22%.
• Lekkostrawne źródła białka i dobrą akceptację smakową.

Jeśli nie wiesz, czym różni się karma sucha, mokra czy półwilgotna, zajrzyj do przeglądu rodzajów karmy dla psów. Suka w laktacji często chętniej je karmę suchą lekko namoczoną w ciepłej wodzie albo wymieszaną z mokrą karmą tego samego typu.

Czy można gotować dla suki karmiącej?

Dieta domowa dla suki karmiącej jest możliwa, ale tylko według indywidualnej receptury od lekarza weterynarii zajmującego się żywieniem. Przypadkowe połączenie mięsa, ryżu, twarogu i warzyw prawie nigdy nie zapewnia właściwej proporcji wapnia do fosforu ani wystarczającej ilości energii. Nie dokładaj też do pełnej porcji gotowej karmy mięsa, wątroby czy nabiału, bo rozregulujesz bilans składników i łatwo wywołasz biegunkę. Mleko krowie nie „pobudza laktacji”, a u wielu psów powoduje problemy trawienne.

Co podawać suce w pierwszych dniach po porodzie?

Bezpośrednio po porodzie suka jest zmęczona, a część z nich zjada łożyska, przez co przez pierwsze godziny może mieć słabszy apetyt lub luźniejszy stolec. To zwykle mija w ciągu doby. Postaw miskę z karmą i wodą tuż przy kojcu porodowym, bo wiele suk nie chce oddalać się od szczeniąt nawet na chwilę.

• Podawaj małe porcje tej samej karmy, którą suka jadła w końcówce ciąży, bez nowych smaków.
• Woda musi być dostępna przez całą dobę, świeża i w czystej misce. Produkcja mleka zużywa dużo płynów.
• Nie zmuszaj suki do jedzenia, ale obserwuj, czy apetyt wraca w ciągu 24 godzin.
• Zapewnij spokój: bez gości, bez głośnych dzieci przy kojcu.

Jak przygotować miejsce i co powinno się dziać w trakcie porodu, opisujemy w poradniku przygotowanie suki do porodu.

Ile karmić sukę w kolejnych tygodniach laktacji?

Zapotrzebowanie na energię rośnie razem z produkcją mleka i zależy przede wszystkim od liczby szczeniąt. W pierwszym tygodniu laktacji suka potrzebuje zwykle ok. 1,5 razy więcej energii niż przed ciążą, w drugim ok. 2 razy, a w szczycie laktacji, czyli mniej więcej od 3 do 5 tygodnia po porodzie, nawet 2,5 do 3 razy więcej. Przy bardzo licznym miocie potrzeby mogą być jeszcze wyższe. To wartości orientacyjne: punktem wyjścia jest tabela producenta dla laktacji, a o korekcie decyduje kondycja suki.

Porcję dopasowujesz, obserwując sukę i szczenięta. Regularnie kontroluj:

• Masę ciała suki (raz w tygodniu na wadze) i to, czy wyczuwasz żebra pod cienką warstwą tłuszczu.
• Apetyt, samopoczucie i wygląd stolca.
• Przyrosty szczeniąt: zdrowe maluchy powinny przybierać codziennie, a do ok. 10 dnia życia podwoić masę urodzeniową.
• Zachowanie młodych: syte szczenięta śpią spokojnie, głodne często piszczą i krążą.

Suka w laktacji zwykle trochę chudnie, ale nie powinna tracić masy gwałtownie. Wyraźne chudnięcie oznacza, że dostaje za mało energii albo ma problem zdrowotny. Z kolei karmienie bez kontroli prowadzi do biegunek i nadwagi po odsadzeniu.

Laktacja u suki: jak często podawać posiłki?

Dzienną porcję podziel na 3 do 4 mniejszych posiłków. Suka, która co chwilę wraca do szczeniąt, rzadko zje na raz dużą miskę, a mniejsze porcje są też łagodniejsze dla przewodu pokarmowego. W szczycie laktacji przy dużym miocie wiele suk dobrze radzi sobie z karmą dostępną przez cały dzień (tzw. karmienie ad libitum), pod warunkiem że nie tyją i nie mają luźnego stolca. Miska powinna stać w spokojnym miejscu, tak by suka mogła zjeść bez zaczepiania przez inne zwierzęta.

Szczegółowo o samej laktacji, przystawianiu szczeniąt i przechodzeniu na pokarm stały piszemy w artykule laktacja i odsadzanie szczeniąt od suki.

Czy suka karmiąca potrzebuje wapnia i witamin?

Suka żywiona dobrą karmą pełnoporcjową do rozrodu zwykle nie potrzebuje żadnych dodatkowych witamin ani minerałów. Nadmiar niektórych składników bywa tak samo szkodliwy jak niedobór. Szczególnie dotyczy to wapnia: podawanie go „na zapas” w ciąży może osłabić naturalne mechanizmy regulujące jego stężenie i paradoksalnie zwiększyć ryzyko jego gwałtownego spadku po porodzie.

Bez zalecenia lekarza weterynarii nie podawaj:

• Preparatów wapniowych i mieszanek mineralnych.
• Witamin A i D oraz tranu.
• Preparatów witaminowych dla ludzi.
• Ziół i mieszanek „na laktację”.

Rzucawka poporodowa: czym grozi niedobór wapnia

Rzucawka (tężyczka) poporodowa to groźny spadek stężenia wapnia we krwi. Pojawia się najczęściej w pierwszych 2 do 4 tygodniach laktacji, częściej u małych ras i suk z licznym miotem. Zaczyna się od niepokoju, ślinienia i intensywnego dyszenia, potem dochodzi drżenie mięśni, sztywny chód, gorączka i drgawki.

Więcej o powikłaniach okołoporodowych przeczytasz w tekście problemy w czasie porodu u suki.

Żywienie suki w ciąży: jak przygotować ją do laktacji

Dobra laktacja zaczyna się przed porodem. Suka powinna wejść w ciążę w prawidłowej kondycji, bo zarówno niedowaga, jak i otyłość zwiększają ryzyko trudnego porodu. Przez pierwsze ok. 5 tygodni ciąży nie zwiększaj porcji: płody są wtedy małe, a nadmiar jedzenia odkłada się w tłuszczu. Szczenięta rosną najszybciej w ostatniej tercji ciąży i wtedy stopniowo zwiększasz ilość karmy.

• Karmę do rozrodu wprowadź stopniowo, przez 7 do 10 dni, najlepiej od ok. 5 do 6 tygodnia ciąży.
• Pod koniec ciąży powiększona macica uciska żołądek, więc podawaj 3 do 4 mniejsze posiłki.
• Nie podawaj suplementów, ziół, środków przeczyszczających ani surowego mięsa z niepewnego źródła.
• Problemy z wypróżnianiem konsultuj z lekarzem, zamiast sięgać po olej parafinowy czy tran.

Termin porodu łatwo wyliczysz w naszym kalkulatorze ciąży suki, a zmianę karmy zaplanujesz wtedy z wyprzedzeniem.

Kiedy zmniejszyć porcje po odsadzeniu szczeniąt?

Gdy szczenięta zaczynają jeść pokarm stały, zwykle od 3 do 4 tygodnia życia, ssą mniej, a produkcja mleka stopniowo spada. Razem z nią zmniejszaj porcję suki. W ostatnich dniach przed całkowitym odsadzeniem, zwykle w 7 do 8 tygodniu, część hodowców przez dobę wyraźnie ogranicza sukę, by przyspieszyć zasychanie mleka. Rób to tylko po rozmowie z lekarzem, nigdy kosztem dostępu do wody.

Po zakończeniu laktacji przez ok. 1 do 2 tygodni przechodź z powrotem na karmę bytową dla dorosłego psa. Codziennie oglądaj gruczoły mlekowe: twardość, zaczerwienienie, ból lub nieprawidłowa wydzielina mogą oznaczać zapalenie sutka.

Najczęstsze błędy, jakie psują dietę suki karmiącej

• Karmienie zwykłą karmą bytową o zbyt niskiej kaloryczności.
• Zbyt późne zwiększanie porcji, gdy suka już wyraźnie chudnie.
• Jeden duży posiłek dziennie zamiast kilku mniejszych.
• Brak stałego dostępu do świeżej wody.
• Wapń i witaminy podawane „na wszelki wypadek”.
• Częste zmiany smaku i rodzaju karmy.
• Dieta oparta na mięsie, nabiale i resztkach ze stołu.
• Brak ważenia suki i szczeniąt.
• Utrzymywanie wysokich porcji po odsadzeniu, co kończy się nadwagą.

Kiedy suka karmiąca potrzebuje pilnie weterynarza?

Po porodzie codziennie obserwuj sukę, jej apetyt, temperament i wygląd sutków. Powikłania rozwijają się szybko, a domowe sposoby nie mogą opóźniać wizyty. Ogólne informacje o dobrostanie i zdrowiu zwierząt domowych publikuje Główny Inspektorat Weterynarii, jednak w nagłym przypadku zawsze dzwoń do swojego lekarza.

Podsumowanie

Dieta suki karmiącej opiera się na pełnoporcjowej, wysokoenergetycznej karmie do rozrodu, podawanej w kilku posiłkach, z wodą dostępną przez całą dobę. Porcję zwiększasz razem z laktacją i dopasowujesz do kondycji suki oraz przyrostów szczeniąt, a suplementy podajesz wyłącznie na zalecenie lekarza. Więcej o zdrowiu suk i szczeniąt znajdziesz w dziale zdrowie psa.