Flyball: na czym polega sport drużynowy dla psów i jak zacząć
Flyball to drużynowy sport psów, w którym cztery czworonogi biegną kolejno sztafetą przez cztery płotki do specjalnej maszyny, naciskają ją łapami, łapią wyrzuconą piłkę i wracają na metę. Zatem wygrywa zespół, który najszybciej i bez błędów ukończy bieg. Jeśli Twój pies kocha piłki i nie może usiedzieć w miejscu, sprawdź, jak zacząć.
W skrócie:
- W biegu startują drużyny złożone z czterech psów, które biegną jeden po drugim.
- Tor ma cztery płotki, a wysokość przeszkód zależy od najniższego psa w drużynie.
- Opiekun nie biega po torze, tylko wypuszcza i dopinguje psa zza linii startu.
- Najlepiej sprawdzają się psy energiczne, zmotywowane piłką i zdrowe ortopedycznie.
- Przygotowanie do startów trwa zwykle wiele miesięcy.
Na czym polega flyball?
W praktyce każdy pies z drużyny musi przebiec tor w obie strony. Najpierw pokonuje cztery płotki, następnie uderza łapami w pedał maszyny zwanej boxem, łapie wystrzeloną piłkę i wraca tą samą drogą przez przeszkody. Gdy przekroczy linię mety, startuje kolejny pies. Zmiana musi być płynna, ponieważ następny zawodnik nie może wbiec na tor, zanim poprzednik go opuści.
Długość toru od linii startu do maszyny wynosi orientacyjnie ok. 15,5 metra, a płotki stoją w równych odstępach. Wysokość przeszkód ustala się według wzrostu najniższego psa w zespole. Dzięki temu w jednej drużynie mogą startować owczarek i mały terier, a niski pies staje się nawet cennym atutem.

Skąd wziął się flyball?
Według przekazów dyscyplina narodziła się w Kalifornii w latach 70. XX wieku. Jej pomysłodawcy połączyli bieg przez płotki z wyrzutnią piłek tenisowych, a zabawa szybko spodobała się zarówno psom, jak i publiczności. Następnie z czasem powstały zasady sportu, drużyny i ligi w Ameryce Północnej i Europie.
W Polsce flyball rozwija się od końca lat 90. Zawody odbywają się często przy okazji wystaw psów rasowych i imprez kynologicznych, a kluby sportowe prowadzą zajęcia dla początkujących. Aktualne terminy zawodów i informacje o sportach kynologicznych znajdziesz na stronie Związku Kynologicznego w Polsce.
Jaki pies nadaje się do flyballa?
Flyball sprawdzi się u psa, który spełnia kilka warunków:
- Uwielbia aportować piłkę i chętnie ją oddaje.
- Jest zdrowy, ma sprawne stawy i prawidłową masę ciała.
- Zakończył wzrost, więc skoki nie obciążają rozwijających się kości.
- Dobrze znosi obecność innych psów i hałas na zawodach.
- Potrafi skupić się na zadaniu mimo dużych emocji.
Na torach najczęściej widać border collie, owczarki belgijskie, australijskie i teriery, jednak w drużynach biegają też mieszańce. W praktyce liczy się motywacja i współpraca, a nie rodowód. Jeśli szukasz rasy o odpowiednim temperamencie, przeczytaj o tym, jak różnią się rasy psów pod względem energii.

Jak zacząć trening flyballa krok po kroku?
Przede wszystkim najlepiej zacząć w klubie sportowym, gdzie trener pomoże rozłożyć naukę na etapy. Typowa ścieżka wygląda tak:
- Pies uczy się chętnie aportować piłkę i oddawać ją do ręki.
- Następnie poznaje pojedynczy niski płotek i skacze przez niego za nagrodą.
- Kolejny etap to nauka obrotu na boxie, czyli odbicia się łapami od pedału z płynnym zawrotem.
- Potem łączy się elementy w krótsze, a wreszcie pełne przebiegi.
- Na końcu pies trenuje mijanki z innymi psami i start w hałasie.
Co więcej, szczególnie ważny jest obrót na boxie. Pies, który uderza w maszynę prosto, przeciąża nadgarstki i barki. Dlatego trenerzy uczą go zawrotu przypominającego nawrót pływaka. Cała nauka trwa zwykle wiele miesięcy, a u części psów ponad rok.

Najczęstsze błędy na początku
- Zbyt wysokie płotki u młodego psa, zanim opanuje technikę.
- Trenowanie do zmęczenia zamiast krótkich, radosnych sesji.
- Pomijanie rozgrzewki i schłodzenia po treningu.
- Brak nauki oddawania piłki, przez co pies ucieka z nią po torze.

Czy flyball jest bezpieczny dla psa?
Przy dobrym przygotowaniu tak, chociaż to sport dynamiczny, z dużą liczbą skoków i gwałtownych zawrotów. Przed rozpoczęciem treningów odwiedź lekarza weterynarii, który oceni stawy i serce psa. Z kolei rozgrzewka przed startem i spokojny marsz po biegu zmniejszają ryzyko kontuzji.
Jeśli po treningu pies kuleje, oszczędza łapę lub niechętnie wstaje, przerwij zajęcia i skonsultuj się z lekarzem weterynarii. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady specjalisty.

Jaki sprzęt jest potrzebny do flyballa?
Na zawodach organizator zapewnia płotki i maszynę, natomiast do treningu wystarczy niewiele. Najpierw kup kilka piłek tenisowych odpowiednich dla psów, ponieważ zwykłe piłki mają ścierną powłokę, która niszczy zęby. Następnie przyda się szarpak, gdyż wiele psów po powrocie dostaje nagrodę w postaci krótkiej zabawy. Dodatkowo kluby często mają własny box treningowy, dlatego nie musisz go kupować na start. Jeśli jednak trenujesz w domu, możesz zacząć od niskich płotków z lekkich listew. Wreszcie zadbaj o antypoślizgowe podłoże, ponieważ zawroty na śliskiej trawie lub panelach zwiększają ryzyko kontuzji. Dzięki temu pierwsze treningi będą bezpieczne i przyjemne.
Co robi opiekun podczas zawodów?
Co ciekawe, to jeden z niewielu sportów, w których człowiek nie musi biegać. Opiekun wypuszcza psa w odpowiednim momencie, dopinguje go i odbiera po powrocie. Natomiast jego zadaniem jest perfekcyjne zgranie startu, żeby zmiana była jak najkrótsza. Również atmosfera ma znaczenie: kibice głośno wspierają drużyny, dlatego zawody są świetną zabawą także dla widzów.

Jeśli Twój pies woli inne wyzwania, porównaj flyball z agility. Szczegóły tej dyscypliny opisujemy w artykule agility: sport dla zwinnych psów.
Do treningu w domu przydadzą się piłki tenisowe dla psów i smakołyki treningowe. Znajdziesz je w sklepie zoologicznym online.
Najczęściej zadawane pytania
W biegu startują cztery psy, które pokonują tor jeden po drugim. Drużyna często ma też psy rezerwowe, które mogą zastąpić zmęczonego zawodnika.
Podstawy aportu i zabawy można ćwiczyć ze szczeniakiem, ale pełne skoki i obroty na boxie wprowadza się po zakończeniu wzrostu. Moment rozpoczęcia warto skonsultować z lekarzem weterynarii.
Tak, a nawet jest w drużynie bardzo cenny, ponieważ wysokość płotków zależy od najniższego psa. Mały zawodnik obniża przeszkody dla całego zespołu.
Zwykle wiele miesięcy, a u niektórych psów ponad rok. Najwięcej czasu zajmuje nauka bezpiecznego obrotu na boxie i spokojnych mijanek.
Agility to indywidualny bieg z przewodnikiem po zmiennym torze z wieloma przeszkodami. Flyball to sztafeta drużynowa na prostym torze, w której opiekun zostaje za linią startu.
Podsumowanie
Flyball łączy pasję psa do piłki z pracą zespołową, a opiekunowi daje sporo emocji bez konieczności biegania. Kluczem do sukcesu jest cierpliwa nauka obrotu na boxie, dbałość o zdrowie stawów i krótkie, radosne treningi. Zacznij od klubu sportowego w okolicy, a jeśli chcesz poznać więcej pomysłów na wspólny czas, przeczytaj artykuł jak spędzać czas z psem.
Czytaj także
Inne sportyObedience: na czym polega sport posłuszeństwa psa
Inne sportyDogtrekking: co to jest i jak zacząć wędrówki z psem
Inne sportyWEIGHT PULLING czyli psie przeciąganie ciężarów
Inne sportyDog dancing: taniec z psem, figury i jak zacząć
Inne sportyPsi sport MONDIORING
Inne sportyDog freestyle
Wybór psaRasy psów obronnych: 16 ras ze zdjęciami i opisem
Wybór psaTOP 10 najgorszych ras psów dla dzieci

