Borelioza u psa: objawy, leczenie i ochrona przed kleszczami
Borelioza u psa to choroba bakteryjna wywoływana przez krętki Borrelia, które przenoszą kleszcze. Rozwija się powoli i często długo nie daje objawów, a potem może powodować gorączkę, kulawiznę, zapalenie stawów, a rzadziej uszkodzenie nerek. Jeśli Twój pies spaceruje po lasach i łąkach, dowiesz się tu, jak rozpoznać chorobę i jak skutecznie chronić pupila.
W skrócie:
- Boreliozę przenoszą kleszcze, a do zakażenia zwykle potrzeba wielu godzin przyssania.
- Objawy pojawiają się po tygodniach lub miesiącach i bywają niespecyficzne.
- Typowy sygnał to kulawizna zmieniająca łapę, gorączka i apatia.
- Rozpoznanie i leczenie zawsze należą do lekarza weterynarii.
- Najlepsza ochrona to preparaty przeciw kleszczom, przeglądanie psa po spacerze i, według decyzji weterynarza, szczepienie.
Czym jest borelioza u psa?
Borelioza, nazywana też chorobą z Lyme, to choroba odkleszczowa wywoływana przez bakterie z grupy Borrelia burgdorferi. Kleszcz zaraża się, pijąc krew zakażonych zwierząt, na przykład gryzoni, a potem przekazuje bakterie kolejnemu żywicielowi. Dotyczy to zarówno ludzi, jak i psów.
Ważna rzecz, o której wielu opiekunów nie wie: bakterie nie przechodzą do krwi psa od razu. Zwykle potrzeba wielu godzin, a często około doby lub dłużej od przyssania kleszcza. Dlatego szybkie znalezienie i usunięcie pasożyta wyraźnie zmniejsza ryzyko zakażenia. Nie każdy kleszcz jest też nosicielem bakterii, a odsetek zakażonych kleszczy różni się w zależności od regionu.

Jakie są objawy boreliozy u psa?
Przebieg choroby jest bardzo różny. Część psów nie choruje mimo kontaktu z bakteriami, inne mają wyraźne objawy. Typowo obserwuje się:
- Kulawiznę, która pojawia się nagle i może przechodzić z jednej łapy na drugą.
- Obrzęk i bolesność stawów, niechęć do wstawania i chodzenia po schodach.
- Gorączkę, osłabienie i apatię.
- Brak apetytu i spadek masy ciała.
- Powiększenie węzłów chłonnych.
- Rzadziej objawy ze strony nerek, takie jak wzmożone pragnienie, wymioty czy obrzęki.
U psów rzadko widać rumień w miejscu ukąszenia, który jest charakterystyczny dla ludzi. Dlatego choroba bywa rozpoznawana późno, gdy opiekun łączy kulawiznę z kleszczem sprzed kilku tygodni. Ponadto podobne objawy dają inne choroby odkleszczowe, w tym groźna babeszjoza, co tym bardziej wymaga diagnostyki u weterynarza.
Jeśli pies kuleje bez urazu, ma gorączkę, jest apatyczny, nie je albo ma ciemny mocz po niedawnym ukąszeniu kleszcza, jak najszybciej zgłoś się do lekarza weterynarii. Nie podawaj psu żadnych leków na własną rękę, szczególnie leków przeciwbólowych dla ludzi, które mogą być dla niego toksyczne. Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u weterynarza.
Jak weterynarz rozpoznaje i leczy chorobę z Lyme?
Lekarz weterynarii łączy wywiad, badanie kliniczne i testy laboratoryjne. Najczęściej wykonuje się testy na obecność przeciwciał we krwi oraz badania ogólne krwi i moczu, aby ocenić stan nerek. Sam dodatni wynik testu nie zawsze oznacza chorobę, gdyż pies mógł mieć kontakt z bakteriami bez rozwinięcia objawów. Dlatego interpretacja należy do weterynarza.
Leczenie opiera się na antybiotykach dobranych przez lekarza, często prowadzonych przez kilka tygodni. Czasem dołącza się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne przeznaczone dla psów. U wielu psów poprawa następuje w ciągu kilku dni, jednak cała kuracja musi zostać dokończona. Ponadto po leczeniu warto kontrolować pracę nerek zgodnie z zaleceniami lekarza.
Jak bezpiecznie usunąć kleszcza z psa?
Szybkie i prawidłowe usunięcie kleszcza to jeden z najważniejszych sposobów ograniczenia ryzyka boreliozy. Postępuj według tych kroków:
- Przygotuj pęsetę z wąskimi końcówkami lub specjalny haczyk do kleszczy oraz środek do dezynfekcji.
- Rozsuń sierść i chwyć kleszcza jak najbliżej skóry, nie ściskając jego odwłoka.
- Wyciągnij go powolnym, równym ruchem lub delikatnie wykręcając haczykiem, bez szarpania.
- Zdezynfekuj skórę i umyj ręce.
- Zapisz datę i miejsce ukąszenia, a przez kolejne tygodnie obserwuj psa.
Nie smaruj kleszcza masłem, olejem, benzyną ani alkoholem, ponieważ podrażniony pasożyt może wydzielić więcej śliny z bakteriami. Jeśli w skórze została główka, pojawił się obrzęk lub ropień albo nie masz pewności, jak usunąć kleszcza, zgłoś się do weterynarza. O innych chorobach przenoszonych przez kleszcze przeczytasz w artykule czym grozi ukąszenie kleszcza.

Jak chronić psa przed kleszczami i zakażeniem?
Zapobieganie jest znacznie łatwiejsze niż leczenie. Najskuteczniejsze jest połączenie kilku metod:
- Preparaty przeciw kleszczom dla psów, takie jak krople spot-on, obroże lub tabletki, dobrane przez weterynarza i stosowane regularnie przez cały sezon.
- Przeglądanie psa po każdym spacerze, szczególnie okolic uszu, szyi, pach, pachwin i przestrzeni między palcami.
- Unikanie wysokich traw i zarośli w szczycie aktywności kleszczy, jeśli to możliwe.
- Szczepienie, gdy weterynarz uzna je za wskazane, na przykład u psów często przebywających w lasach.
Pamiętaj, że kleszcze są aktywne nie tylko latem. Przy łagodnych temperaturach żerują także wczesną wiosną i późną jesienią. Dlatego ochronę warto utrzymywać przez cały okres, gdy temperatura regularnie przekracza kilka stopni. Szczegóły opisujemy we wpisach preparaty przeciw kleszczom dla psów oraz kleszcze u psa jesienią.

Nigdy nie stosuj u psa preparatów przeciw kleszczom przeznaczonych dla ludzi ani dla innych gatunków. Niektóre substancje bezpieczne dla psów są z kolei groźne dla kotów, więc w domu z kotem zapytaj weterynarza o odpowiedni środek. Pęsety i haczyki do kleszczy znajdziesz w sklepie zoologicznym z akcesoriami dla psów.
Najczęstsze błędy opiekunów
Z doświadczenia lekarzy weterynarii wynika, że powtarzają się te same pomyłki: przerwa w ochronie przeciw kleszczom zimą i wczesną wiosną, wyrywanie kleszcza palcami, smarowanie go tłuszczem, lekceważenie przejściowej kulawizny oraz samodzielne podawanie psu leków. Unikając ich, znacznie zmniejszasz ryzyko poważnych powikłań. Ogólne informacje o chorobach zakaźnych zwierząt i ich zwalczaniu publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.
Najczęściej zadawane pytania
Najczęściej osłabienie, apatia, brak apetytu i gorączka, a potem kulawizna, która może przechodzić z jednej łapy na drugą. Wiele psów przez długi czas nie ma żadnych objawów, dlatego po ukąszeniu warto obserwować pupila przez kilka tygodni.
Objawy pojawiają się zwykle po kilku tygodniach, a czasem nawet po kilku miesiącach od zakażenia. Dlatego związek kulawizny z dawnym ukąszeniem łatwo przeoczyć.
Tak, w większości przypadków leczenie zalecone przez lekarza weterynarii przynosi poprawę, szczególnie gdy zostanie rozpoczęte wcześnie. Rodzaj leków i czas terapii zawsze ustala weterynarz po badaniu i testach.
Nie, borelioza nie przenosi się bezpośrednio z psa na człowieka. Pies może jednak przynieść do domu kleszcza, który ugryzie domownika, dlatego po spacerze warto przeglądać zarówno psa, jak i siebie.
Tak, dla psów dostępne są takie szczepionki. O tym, czy szczepienie ma sens u Twojego psa i jak zaplanować dawki, zdecyduje lekarz weterynarii, biorąc pod uwagę tryb życia psa i region.
Użyj pęsety lub specjalnego haczyka, chwyć kleszcza jak najbliżej skóry i wyciągnij go powoli, bez zgniatania. Nie smaruj go tłuszczem ani alkoholem. Jeśli nie masz pewności lub w skórze została główka, zgłoś się do weterynarza.
Podsumowanie
Choroba z Lyme u psa rozwija się po cichu, a pierwszym wyraźnym sygnałem często jest kulawizna kilka tygodni po spacerze w lesie. Regularna ochrona przeciw kleszczom, szybkie usuwanie pasożytów i obserwacja psa to podstawa, a przy niepokojących objawach decyzję o badaniach i leczeniu podejmuje lekarz weterynarii. Gabinet w swojej okolicy znajdziesz w katalogu weterynarzy.
Czytaj także
Choroby zakaźneDlaczego pies jeździ zadem po podłodze?
Choroby zakaźneNosówka u psa: objawy, postacie, leczenie i szczepienia
Choroby zakaźneJak rozpoznać i leczyć przeziębienie u psa?
Choroby zakaźneParwowiroza u psa: objawy, leczenie i zapobieganie
Choroby zakaźneChoroby wirusowe i bakteryjne u psów
Choroby zakaźneKleszcze u psa: jak usunąć, gdzie szukać i jak chronić
Choroby zakaźneKaszel kenelowy u psa: objawy, leczenie i ile trwa
Choroby zakaźneChoroba Rubartha u psów: objawy, leczenie i szczepienie

