Nowofundland: charakter, wygląd, pielęgnacja i zdrowie wodołaza

Nowofundland, nazywany wodołazem, to olbrzymi, łagodny pies z kanadyjskiej wyspy Nowa Fundlandia, stworzony do pracy w wodzie u boku rybaków. Słynie ze spokoju, cierpliwości wobec dzieci i wrodzonego instynktu ratowania tonących. W zamian potrzebuje dużo miejsca, regularnej pielęgnacji gęstej szaty i opiekuna, który zaakceptuje sierść oraz ślinę w domu.

• Historia i pochodzenie
• Wygląd i wzorzec
• Nowofundland: charakter i temperament
• Wodołaz w pracy: ratownictwo wodne
• Dla kogo ta rasa
• Wychowanie i szkolenie
• Pielęgnacja i ruch
• Żywienie
• Zdrowie i choroby rasy
• Ile kosztuje szczeniak

Historia i pochodzenie

Dokładne pochodzenie nowofundlanda nie jest znane. Rasa ukształtowała się na wyspie Nowa Fundlandia u wybrzeży Kanady. Wśród przodków wymienia się psy miejscowej ludności, psy przywożone przez europejskich rybaków, m.in. z Portugalii, Hiszpanii, Francji i Wysp Brytyjskich, a także wymarłego psa świętego Jana, wspólnego przodka nowofundlanda i retrieverów. Pojawiają się też teorie o udziale psów Wikingów czy dawnych molosów, ale nie ma na to twardych dowodów.

Na wyspie psy pomagały rybakom: wyciągały sieci, holowały łodzie, przenosiły ładunki i ratowały ludzi, którzy wpadli do lodowatej wody. W XVIII i XIX wieku rasa zdobyła popularność w Anglii, gdzie ostatecznie ją uszlachetniono. Psy biało-czarne rozsławił malarz Edwin Landseer, dlatego od jego nazwiska pochodzi nazwa landseer; w FCI typ europejsko-kontynentalny to dziś odrębna rasa, opisana w artykule landseer: rasa psa.

Wygląd i wzorzec

Nowofundland jest masywny, głęboki w klatce piersiowej, o mocnym kośćcu i dostojnym wyglądzie. Mimo wielkości porusza się swobodnie i płynnie. Wzorzec FCI podaje przeciętną wysokość 71 cm dla psów i 66 cm dla suk oraz masę ciała ok. 68 kg u psów i 54 kg u suk. Sylwetka jest nieco dłuższa niż wysokość w kłębie.

Głowa

Głowa jest masywna, z szeroką, lekko wysklepioną czaszką i dobrze zaznaczoną kością potyliczną. Kufa wyraźnie kwadratowa, głęboka i dość krótka, pokryta krótkim, miękkim włosem. Nos duży, czarny u psów czarnych i biało-czarnych, brązowy u brązowych. Oczy niewielkie, ciemnobrązowe, głęboko osadzone. Uszy małe, trójkątne, przylegające do głowy.

Szata i umaszczenie

Szata jest podwójna: tłusty, gęsty podszerstek i dość długi, prosty lub lekko falisty, oleisty włos okrywowy, który chroni przed wodą i zimnem. Łapy są duże, z błoną pławną między palcami, co ułatwia pływanie. Ogon mocny, szeroki u nasady, w wodzie pełni funkcję steru. Wzorzec FCI dopuszcza umaszczenie czarne, brązowe oraz białe z czarnymi łatami; u psów jednobarwnych dopuszczalne są niewielkie białe znaczenia.

Nowofundland: charakter i temperament

Wzorzec opisuje nowofundlanda jako psa o łagodnym, dobrotliwym spojrzeniu i słodkim usposobieniu. To jeden z najbardziej zrównoważonych psów: spokojny, cierpliwy, przyjazny wobec ludzi i zwierząt. Nie jest nerwowy ani agresywny, rzadko szczeka. Bardzo przywiązuje się do rodziny i chce mieć ją w zasięgu wzroku, dlatego źle znosi izolację.

Choć wydaje się powolny, w razie potrzeby potrafi działać szybko i zdecydowanie. Wielu opiekunów zauważa, że ich pies „pilnuje” pływających dzieci i próbuje wyciągać je na brzeg. Nie jest typowym stróżem, ale sama jego obecność zniechęca intruzów. Szerzej o osobowości rasy piszemy w artykule charakter nowofundlanda.

Wodołaz w pracy: ratownictwo wodne

Nowofundland został stworzony do pracy w wodzie. Ma silne mięśnie, duże płuca, wodoodporną szatę i błonę pławną między palcami. Pływa stylem przypominającym żabkę, potrafi holować łódź, ponton lub człowieka, a odpowiednio przeszkolony skacze do wody z łodzi. W wielu krajach, także w Polsce, działają sekcje szkolenia psów ratowników wodnych, w których nowofundlandy biorą udział w zawodach i pokazach.

Nawet jeśli nie planujesz sportu, daj psu możliwość regularnego pływania w bezpiecznym miejscu. Dla wodołaza to najlepsza forma ruchu, bo odciąża stawy. Zasady bezpiecznych kąpieli przeczytasz w tekście pies i woda.

Dla kogo ta rasa

Nowofundland to świetny wybór dla rodzin z dziećmi, osób spokojnych, które lubią spacery i wypady nad wodę, a także dla tych, którzy chcą łagodnego, dużego psa. Trzeba jednak liczyć się z:

• Dużą ilością sierści w domu i obfitym ślinieniem się.
• Wysokimi kosztami utrzymania: karma, leki dawkowane według masy, pielęgnacja.
• Potrzebą przestrzeni i większego samochodu.
• Wrażliwością na upał; latem pies potrzebuje chłodu i cienia.

Wychowanie i szkolenie

Nowofundland jest inteligentny i chętny do współpracy, a przy tym bardzo wrażliwy. Najlepiej uczy się w spokojnej atmosferze, z nagrodami i pochwałą. Krzyk i kary niszczą zaufanie. Kluczowe jest nauczenie podstaw, zanim szczeniak urośnie: dorosłego psa ważącego 60 kg nie da się zatrzymać siłą.

• Chodzenie na luźnej smyczy i niewskakiwanie na ludzi od pierwszych tygodni.
• Socjalizacja z ludźmi, dziećmi, psami, ruchem ulicznym i weterynarzem.
• Nauka spokojnego zachowania przy misce i podczas pielęgnacji.
• Ostrożność z ruchem w okresie wzrostu: bez długich biegów, skoków i częstego chodzenia po schodach do ok. 18 miesiąca.

Pielęgnacja i ruch

Gęsta szata wymaga szczotkowania 2 do 3 razy w tygodniu, a w okresie linienia, zwykle wiosną i jesienią, nawet codziennie. Szczególnie dokładnie czesz okolice za uszami, pod pachami i portki, gdzie włos łatwo się filcuje. Kąpiel rzadko, bo częste mycie usuwa naturalną warstwę tłuszczu z sierści. Szczegółowe porady znajdziesz w artykule pielęgnacja nowofundlanda.

• Po kąpieli w jeziorze dokładnie wysusz podszerstek i uszy, aby uniknąć stanów zapalnych skóry.
• Przecieraj fałdy warg, aby nie powstawały podrażnienia.
• Skracaj pazury i przycinaj włos między palcami.
• Nie golić psa na lato: szata chroni także przed słońcem.

Nowofundland nie potrzebuje wyczynowego ruchu. Wystarczą 1 do 1,5 godziny spokojnych spacerów dziennie oraz pływanie. Latem wychodź rano i wieczorem, a w upały zapewnij chłodne miejsce do leżenia.

Żywienie

Nowofundland potrzebuje karmy dla ras dużych i olbrzymich. U szczeniąt szczególnie ważne jest kontrolowane tempo wzrostu: karma dla szczeniąt ras olbrzymich, bez dodatkowych suplementów wapnia, chyba że zaleci je lekarz weterynarii. Dorosły pies przy umiarkowanym ruchu często je mniej, niż sugerują jego rozmiary, i łatwo tyje.

Dziel porcję na co najmniej dwa posiłki i nie pozwalaj psu na intensywny ruch zaraz po jedzeniu, bo rasa jest narażona na skręt żołądka.

Zdrowie i choroby rasy

Jak wiele ras olbrzymich, nowofundland żyje krócej niż mniejsze psy, przeciętnie 8 do 10 lat. Do najważniejszych problemów zdrowotnych należą:

• Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych.
• Podzastawkowe zwężenie aorty (SAS) i kardiomiopatia rozstrzeniowa.
• Cystynuria, dziedziczna choroba prowadząca do kamicy moczowej, wykrywana testem genetycznym.
• Zerwanie więzadła krzyżowego.
• Skręt żołądka.
• Wady powiek (entropium, ektropium) i zapalenia spojówek.
• Udar cieplny w upalne dni.

Ile kosztuje szczeniak i jak wybrać hodowlę

Kilka lat temu szczenięta z rodowodem kosztowały zwykle od 4000 do 8000 zł, a obecnie ceny bywają wyższe. Cena zależy od hodowli, wyników wystawowych i zdrowotnych rodziców. W tej rasie nie warto oszczędzać na badaniach.

• Wybieraj hodowle zarejestrowane w ZKwP lub innej organizacji FCI; szczeniak powinien mieć metrykę.
• Pytaj o RTG bioder i łokci, badanie serca rodziców oraz test na cystynurię.
• Poznaj matkę: powinna być spokojna, przyjazna i w dobrej kondycji.
• Szczeniak powinien mieć co najmniej 8 tygodni, szczepienia i odrobaczanie.

Podsumowanie

Nowofundland to olbrzym o złotym sercu: łagodny, cierpliwy, rodzinny i zakochany w wodzie. Wymaga przestrzeni, pielęgnacji gęstej szaty, ochrony przed upałem i przemyślanej opieki nad stawami oraz sercem, ale odwdzięcza się niezwykłym oddaniem. Inne rasy znajdziesz w dziale rasy psów.