Pasożyty u psa: rodzaje, objawy i jak się zaraża

6 min czytania

Pasożyty u psa dzielą się na wewnętrzne, czyli głównie nicienie (glisty, tęgoryjce, włosogłówki, nicienie płucne i sercowe) i tasiemce, oraz zewnętrzne, takie jak pchły, kleszcze, wszy i roztocza. Wywołują biegunkę, chudnięcie, świąd, anemię, a część z nich przenosi się na ludzi. Jeśli zastanawiasz się, jak pies się zaraża i jakie objawy powinny Cię zaniepokoić, tutaj znajdziesz uporządkowaną odpowiedź.

W skrócie:

Szczenięta mogą zarazić się glistami już w łonie matki i z mlekiem.
Pies zaraża się głównie przez zjadanie jaj, larw, pcheł i surowego mięsa oraz przez skórę.
Inwazja często długo przebiega bez objawów, dlatego liczy się profilaktyka.
Glisty i niektóre tasiemce są groźne także dla ludzi, szczególnie dzieci.
Rozpoznanie i dobór preparatu należą do lekarza weterynarii.

Spis treści

Jakie pasożyty występują u psów?

Można je podzielić według miejsca, w którym bytują. Ten podział ułatwia zrozumienie objawów i sposobów ochrony:

Nicienie jelitowe: glisty (Toxocara canis), tęgoryjce (Ancylostoma caninum) i włosogłówki, które żyją w jelitach.
Tasiemce: tasiemiec psi (Dipylidium caninum) przenoszony przez pchły oraz tasiemce z rodzaju Echinococcus, groźne dla człowieka.
Nicienie płucne i sercowe: bytujące w drogach oddechowych lub naczyniach, przenoszone przez ślimaki albo komary.
Pierwotniaki: na przykład Giardia, wywołująca nawracające biegunki.
Pasożyty zewnętrzne: pchły, kleszcze, wszy, wszoły i roztocza wywołujące świerzb czy nużycę.

Choroby krwi i skóry, takie jak babeszjoza czy nużyca, opisujemy dokładniej w artykule o chorobach pasożytniczych psów.

Pasożyty wewnętrzne u psa: co trzeba o nich wiedzieć?

Glisty

To najczęstsze robaki u szczeniąt. Larwy mogą latami spoczywać w tkankach suki i uaktywniać się w czasie ciąży, dlatego szczenięta zarażają się przez łożysko i z mlekiem. Dorosłe glisty żyją w jelicie cienkim i odbierają psu składniki odżywcze. U szczeniąt typowo obserwuje się wzdęty brzuch, biegunkę, wymioty, słaby przyrost masy ciała, matową sierść i czasem kaszel, gdy larwy wędrują przez płuca. Jaja glist wydalone z kałem dojrzewają w ziemi i mogą zarazić człowieka, wywołując toksokarozę.

Tęgoryjce i włosogłówki

Tęgoryjce przyczepiają się do ściany jelita i żywią krwią. Dlatego ich obecność prowadzi do niedokrwistości, osłabienia i czasem smolistego kału. Larwy mogą wnikać przez skórę, na przykład przez opuszki łap. Z kolei włosogłówki bytują w jelicie grubym i wywołują przewlekłą biegunkę, często ze śluzem i krwią.

pasożyty u psa: tęgoryjce Ancylostoma caninum pod mikroskopem — Tęgoryjce (Ancylostoma caninum) żywią się krwią i mogą prowadzić do anemii

Tasiemce

Tasiemiec psi rozwija się w pchłach. Pies zaraża się, gdy podczas wylizywania sierści połknie zakażoną pchłę. Opiekunowie zauważają wtedy białe, ruchliwe człony przypominające ziarenka ryżu w okolicy odbytu lub w kale, a pies może „saneczkować”, czyli przesuwać się na pośladkach. Tasiemce z rodzaju Echinococcus, w tym bąblowiec wielojamowy występujący także w Polsce, zwykle nie dają u psa objawów, natomiast u człowieka mogą wywołać bardzo groźną bąblowicę. Pies zaraża się nimi, zjadając zakażone gryzonie lub surowe narządy.

tasiemiec psi Dipylidium caninum — Tasiemiec psi (Dipylidium caninum) jest przenoszony przez pchły

Nicienie płucne i sercowe

Niektóre nicienie bytują w płucach lub w naczyniach krwionośnych. Pies zaraża się, zjadając ślimaki lub żaby, a w przypadku nicieni sercowych przez ukłucie komara. Objawy to kaszel, męczliwość, duszność, a czasem zaburzenia krzepnięcia. Te nicienie wymagają specjalistycznej diagnostyki.

Jak pies się zaraża?

Drogi zakażenia są różne, a pies często ma kontakt z kilkoma naraz:

Droga pokarmowa: zjadanie jaj i larw z ziemi, trawy, kału innych zwierząt, zakażonych gryzoni lub surowego mięsa i podrobów.
Przez pchły: połknięcie pchły zawierającej larwę tasiemca.
Przez łożysko i mleko matki: główna droga zakażenia szczeniąt glistami.
Przez skórę: wnikanie larw tęgoryjców przez opuszki i delikatną skórę.
Przez wektory: komary, kleszcze i inne owady przenoszące choroby krwi.

W praktyce szczeniaki są najbardziej narażone, bo wszystko biorą do pyska, często zjadają kał i mają niedojrzały układ odpornościowy. Jeśli Twój pies ma skłonność do zjadania ziemi czy odchodów, przeczytaj, dlaczego pies je ziemię i jakie niesie to zagrożenia.

Jakie objawy wskazują na pasożyty u psa?

Wiele inwazji przebiega skrycie, szczególnie u dorosłych psów. Mimo to są sygnały, które sam możesz zauważyć:

Biegunka lub zmienne stolce, czasem ze śluzem lub krwią.
Widoczne robaki lub białe człony w kale albo przy odbycie.
Saneczkowanie i wylizywanie okolicy odbytu.
Chudnięcie mimo dobrego apetytu albo wzmożony apetyt.
Wzdęty brzuch, szczególnie u szczeniąt.
Matowa, łamliwa sierść, łupież i świąd.
Bladość dziąseł, osłabienie i kaszel.

Rozpoznanie opiera się zwykle na badaniu kału, czasem powtarzanym kilka razy, ponieważ jaja nie zawsze są wydalane stale. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w poradniku, jak rozpoznać robaki u psa.

Do lekarza weterynarii zgłoś się, gdy u szczeniaka pojawi się biegunka, wymioty lub wzdęty brzuch, gdy widzisz robaki w kale, a także przy bladości dziąseł, kaszlu czy wyraźnym chudnięciu. Lekarz dobierze badanie i preparat do wieku, masy ciała i stanu zdrowia psa. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u weterynarza.

Czy robaki psa są groźne dla człowieka?

Tak, część z nich to zoonozy, czyli choroby przenoszone ze zwierząt na ludzi. Największe znaczenie mają glisty, wywołujące toksokarozę, oraz tasiemce Echinococcus, powodujące bąblowicę. Najbardziej narażone są małe dzieci bawiące się w piaskownicy i na trawnikach, a także osoby z obniżoną odpornością.

Ochrona jest prosta: regularna profilaktyka u psa, sprzątanie odchodów, mycie rąk po kontakcie z psem i ziemią, mycie warzyw i owoców oraz niekarmienie psa surowymi podrobami nieznanego pochodzenia. Ogólne informacje o chorobach odzwierzęcych publikuje Główny Inspektorat Weterynarii.

Jak chronić psa przed robakami i pchłami?

Ochrona łączy kilka działań. Regularne odrobaczanie według planu ustalonego z lekarzem weterynarii, całoroczna ochrona przed pchłami i kleszczami, higiena legowiska i otoczenia, sprzątanie po psie oraz kontrola, czy pies nie zjada odchodów i padliny. Częstotliwość odrobaczania zależy od wieku i stylu życia psa: inaczej chroni się szczeniaka, inaczej psa myśliwskiego, a jeszcze inaczej kanapowca. Szczegóły opisujemy w artykule o odrobaczaniu psów.

Pchły i inne zewnętrzne intruzy łatwiej kontrolować, gdy regularnie czeszesz psa i pierzesz jego posłanie. Szczotki, grzebienie do wyczesywania pcheł i legowiska z pokrowcem do prania znajdziesz w sklepie sklepzoologiczny.org.

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprawdzić, czy pies ma robaki?

Najpewniejszym sposobem jest badanie kału zlecone przez lekarza weterynarii, czasem powtarzane kilka razy. Możesz też obserwować kał, okolice odbytu, apetyt, masę ciała i wygląd sierści. Brak widocznych robaków nie wyklucza inwazji.

Czy człowiek może zarazić się robakami od psa?

Tak, niektóre pasożyty psa, na przykład glisty i tasiemce Echinococcus, mogą zarazić człowieka. Najczęściej dzieje się to przez połknięcie jaj z ziemi lub z sierści psa. Chroni przed tym higiena i regularna profilaktyka u psa.

Skąd szczeniak ma robaki?

Szczenięta najczęściej zarażają się glistami od matki, przez łożysko i z mlekiem. Później mogą zarazić się z otoczenia, zjadając ziemię, kał lub pchły. Dlatego szczenięta odrobacza się wcześnie i wielokrotnie według zaleceń lekarza.

Jak wygląda tasiemiec u psa?

Najczęściej widać nie całego tasiemca, lecz jego człony. Wyglądają jak małe, białe, płaskie ziarenka przypominające ryż, które mogą się poruszać. Pojawiają się w kale lub w sierści przy odbycie.

Podsumowanie

Robaki i pchły to stały element środowiska psa, ale nie muszą odbierać mu zdrowia. Znając drogi zakażenia i objawy, łatwiej zareagujesz w porę, a regularna profilaktyka chroni zarówno pupila, jak i domowników, zwłaszcza dzieci. Plan ochrony ustal z lekarzem weterynarii i trzymaj się go przez cały rok. Jeśli chcesz sprawdzić swoją wiedzę, rozwiąż quiz o zdrowiu psa.