Przegląd hodowlany psa i przegląd miotu: jak wyglądają

W Związku Kynologicznym w Polsce funkcjonują dwie ważne kontrole: przegląd hodowlany, czyli ocena dorosłego psa lub suki przed dopuszczeniem do rozrodu, oraz przegląd miotu, podczas którego oględziny przechodzą kilkutygodniowe szczenięta. Oba etapy decydują o tym, czy szczeniak otrzyma metrykę, a później rodowód. Jeśli kupujesz psa rasowego albo planujesz pierwszy miot, ten tekst pomoże Ci zrozumieć cały proces.

Czym jest przegląd hodowlany psa?

Przegląd hodowlany to ocena dokonywana przez sędziego lub komisję wyznaczoną przez związek kynologiczny. Sprawdza się w niej, czy pies lub suka odpowiada wzorcowi rasy, nie ma wad dyskwalifikujących i ma stabilny temperament. Dopiero pozytywny wynik oznacza, że zwierzę może zostać wpisane do hodowli i dać potomstwo z dokumentami.

Po co ta procedura? Ponieważ odpowiedzialna hodowla ma poprawiać rasę, a nie tylko ją powielać. Psy z widocznymi wadami genetycznymi, zbyt lękliwe lub nadmiernie agresywne nie powinny przekazywać tych cech dalej. W efekcie kupujący otrzymuje szczenię z większą szansą na zdrowie i przewidywalny charakter.

Ta ocena jest zazwyczaj ostatnim etapem kwalifikacji. Najpierw pies zbiera wymagane oceny wystawowe, a w wielu rasach przechodzi też badania zdrowotne, na przykład w kierunku dysplazji stawów biodrowych i łokciowych. W rasach użytkowych dochodzi niekiedy egzamin z pracy. Aktualne wymagania dla danej rasy zawsze sprawdzaj w regulaminach dostępnych na stronie Związku Kynologicznego w Polsce oraz u kierownika sekcji rasy w swoim oddziale.

Jakie dokumenty są potrzebne do przeglądu hodowlanego?

Lista zależy od rasy i aktualnych przepisów związku. Najczęściej przygotowuje się następujące dokumenty:

• Oryginał rodowodu psa lub suki, potwierdzający pochodzenie.
• Karty ocen z wystaw uzyskanych po osiągnięciu wieku wymaganego regulaminem, wystawione przez różnych sędziów.
• Wyniki badań zdrowotnych wymaganych dla danej rasy, na przykład oceny stawów biodrowych i łokciowych.
• W rasach użytkowych dokument potwierdzający zdany egzamin z pracy, jeśli regulamin rasy go wymaga.
• Potwierdzenie opłaty za ocenę i aktualnej składki członkowskiej.

Liczba ocen, minimalny wiek i rodzaj wystaw różnią się między rasami. Stare zasady, na przykład te sprzed lat obowiązujące owczarki niemieckie, nie muszą być aktualne, dlatego nie opieraj się na przepisanych z forów listach. Gdy ocena nie zakończy się pozytywnie, regulamin przewiduje możliwość ponownego podejścia po określonym czasie.

Jak wygląda przegląd hodowlany krok po kroku?

Przebieg różni się nieco w zależności od rasy, jednak typowo obserwuje się podobny schemat:

1. Weryfikacja tożsamości psa: sędzia porównuje numer mikroczipa lub tatuażu z danymi w rodowodzie.
2. Pomiary, takie jak wysokość w kłębie, a w niektórych rasach także inne wymiary ciała.
3. Ocena budowy, uzębienia, szaty i ruchu, czyli zgodności ze wzorcem rasy.
4. Ocena temperamentu i reakcji na bodźce, w rasach użytkowych czasem z udziałem pozoranta.
5. Wypełnienie i podpisanie protokołu.

Kwalifikacja odbywa się na wyznaczonym, ogrodzonym terenie, gdzie przebywają tylko osoby uczestniczące w ocenie. Dzięki temu pies może pokazać się spokojnie, a sędzia ocenić go bez zakłóceń. W praktyce psy dobrze przygotowane, czyli oswojone z dotykiem, pomiarem i oglądaniem zębów, przechodzą ocenę znacznie łatwiej.

Na czym polega przegląd miotu szczeniąt?

Gdy hodowla zarejestrowana w ZKwP doczeka się miotu, szczenięta przechodzą kontrolę przeprowadzaną przez osobę upoważnioną przez oddział związku. Odbywa się ona zwykle, gdy maluchy mają kilka tygodni. Kontrolujący sprawdza liczbę szczeniąt, ich stan zdrowia, warunki utrzymania i oznakowanie, czyli mikroczip lub tatuaż.

Po pozytywnej kontroli dla szczeniąt wystawia się metryki. Ważna zmiana w porównaniu z dawnymi zasadami: dziś metrykę otrzymują wszystkie zdrowe szczenięta spełniające wymagania, a nie tylko ograniczona liczba z miotu. Metryka jest dokumentem tymczasowym. Na jej podstawie nowy właściciel może później wyrobić rodowód. Jak to zrobić, opisujemy w tekście do czego służy rodowód psa.

Co przegląd hodowlany oznacza dla kupującego?

Nawet jeśli nie planujesz wystaw, pochodzenie z hodowli przestrzegającej tych zasad ma znaczenie. Rodzice przeszli ocenę wyglądu, zdrowia i charakteru, więc rośnie szansa, że szczenię wyrośnie na psa typowego dla rasy. Z kolei zakup „bez papierów” często oznacza brak jakiejkolwiek kontroli i niepewność, co tak naprawdę dostajesz.

Przed zakupem zapytaj hodowcę o:

• Kopie rodowodów i wyników badań zdrowotnych obojga rodziców.
• Potwierdzenie, że miot został skontrolowany i szczenięta mają metryki.
• Możliwość zobaczenia matki szczeniąt i warunków, w jakich dorastają.
• Umowę sprzedaży oraz książeczkę zdrowia ze szczepieniami i odrobaczeniem.

Więcej wskazówek znajdziesz w poradniku jak znaleźć dobrą hodowlę psów rasowych. Hodowle możesz też przejrzeć w naszym katalogu hodowli.

Najczęstsze błędy przyszłych hodowców

1. Planowanie krycia przed uzyskaniem uprawnień hodowlanych przez oboje rodziców.
2. Pomijanie badań zdrowotnych, bo pies „wygląda zdrowo”.
3. Opieranie się na nieaktualnych listach wymagań zamiast na bieżącym regulaminie.
4. Brak przygotowania psa do pomiarów i oceny przez obcą osobę.

Jeśli dopiero myślisz o własnej hodowli, przeczytaj też tekst jak założyć hodowlę psów oraz poradnik o tym, jak przebiega dobór hodowlany psa i suki.

Podsumowanie

Kwalifikacja rodziców i kontrola miotu tworzą system, który ma chronić zdrowie i charakter psów rasowych. Rodzice przechodzą ocenę przed rozrodem, a szczenięta kontrolę przed odejściem do nowych domów. Dla Ciebie jako kupującego to konkretna wskazówka, o jakie dokumenty pytać. Jeśli chcesz uporządkować wiedzę o papierach psa, zajrzyj do tekstu dokumenty psa: książeczka zdrowia, umowa i rodowód.