Gończy hiszpański: charakter, wymagania i zdrowie rasy

Gończy hiszpański, czyli sabueso español, to średniej wielkości pies gończy z Hiszpanii, ceniony od średniowiecza za wytrwałość na tropie i melodyjny głos. Jest spokojny w domu, łagodny wobec ludzi i niezwykle wytrwały w terenie. Jeśli zastanawiasz się, czy ten długouchy łowca pasuje do Twojego stylu życia, poniżej znajdziesz rzetelne informacje o jego potrzebach.

Skąd pochodzi gończy hiszpański?

Rasa należy do najstarszych psów gończych Półwyspu Iberyjskiego. Psy tego typu opisywano już w średniowiecznych księgach łowieckich, w tym w słynnej księdze myślistwa króla Alfonsa XI. Przez stulecia gończe hiszpańskie pomagały w polowaniach na dziki, jelenie, a dawniej nawet na niedźwiedzie. Dlatego hodowcy ceniły przede wszystkim wytrwałość, odwagę i dobry węch.

W XIX i na początku XX wieku liczebność rasy spadła, ponieważ broń palna i zmiany w łowiectwie zmniejszyły zapotrzebowanie na sfory gończych. Jednak hiszpańscy myśliwi zachowali psy użytkowe, a w drugiej połowie XX wieku rasa odzyskała popularność. Dziś jest uznana przez FCI i nadal pracuje w Hiszpanii, szczególnie przy tropieniu postrzałków i polowaniach z gończymi.

Wygląd i wzorzec rasy

To pies średniej wielkości o prostokątnej, długiej sylwetce, krzepki i muskularny, chociaż niezbyt postawny. Wzorzec podaje dla psów orientacyjnie 52 do 57 cm, a dla suk 48 do 53 cm. Masa ciała zwykle wynosi około 20 do 25 kg. Długość tułowia wyraźnie przekracza wysokość w kłębie, co ułatwia wytrwały kłus po trudnym terenie.

Z kolei głowa jest wydłużona, z łagodnym stopem i dużym nosem. Natomiast oczy są migdałowate, orzechowe, a wyraz łagodny i szlachetny. Najbardziej zwracają uwagę uszy: duże, długie, prostokątne i zaokrąglone na końcach, sięgające mniej więcej do nosa. Ponadto ogon jest gruby, mocny i w pracy pies nosi go szablasto.

Szata i umaszczenie

Przede wszystkim sierść jest krótka, gęsta, gładka i dobrze przylegająca. Dzięki temu chroni psa przed zaroślami i kolcami. Najczęściej spotyka się umaszczenie białe z pomarańczowymi lub rudymi łatami, a rzadziej białe z czarnymi łatami. Szczegóły wzorca sprawdzisz w oficjalnym wzorcu rasy na stronie FCI.

Gończy hiszpański: charakter i temperament

W domu to zwykle spokojny, łagodny i dość cichy pies. Z doświadczenia opiekunów wynika, że lubi bliskość ludzi i wygodne legowisko, a wobec dzieci jest cierpliwy. Natomiast w terenie zmienia się w skupionego łowcę, który potrafi godzinami iść za tropem. Ponieważ psy gończe często pracowały w sforach, z innymi psami zazwyczaj dogaduje się dobrze.

Wobec obcych bywa zdystansowany, ale nie agresywny. Z kolei małe zwierzęta, które uciekają, mogą uruchamiać instynkt pogoni. Dlatego koty sąsiadów i dzikie zwierzęta to dla niego duża pokusa.

Dlaczego głos gończego jest tak ważny?

Gończy hiszpański pracuje głosem. W praktyce myśliwy, który dobrze zna swojego psa, rozpoznaje po tonie i rytmie szczekania, jaki trop pies podjął i czy zwierzyna jest blisko. W efekcie rasa ma donośny, charakterystyczny głos. Z tego powodu w mieście, przy bliskich sąsiadach, ta cecha bywa uciążliwa.

Czy gończy odnajdzie się poza łowiskiem?

Tak, jeśli dostanie zastępcze zajęcie. Sprawdzają się przede wszystkim mantrailing, czyli szukanie człowieka po zapachu, a także tropienie sportowe i nosework. Co więcej, taka praca męczy psa bardziej niż samo bieganie, ponieważ angażuje mózg. Typowo obserwuje się, że gończy, który regularnie tropi, jest w domu spokojniejszy i rzadziej ucieka za zapachami. Jednak nawet najlepiej wyszkolony pies tej rasy w lesie powinien być na długiej lince, gdyż świeży trop potrafi zagłuszyć każde przywołanie.

Jak wygląda dzień z gończym w domu?

Rano pies zwykle chce od razu wyjść i powęszyć, dlatego pierwszy spacer najlepiej zaplanować dłuższy. Następnie, gdy domownicy pracują, dorosły gończy chętnie odpoczywa na legowisku. Po południu przychodzi czas na trening węchowy, wyjście w pole albo zabawę w szukanie smakołyków. Wieczorem większość gończych spokojnie leży blisko opiekuna. W praktyce problemy pojawiają się wtedy, gdy ten rytm się rozpada i pies przez kilka dni nie ma okazji popracować nosem.

Dla kogo jest gończy hiszpański?

Ta rasa najlepiej czuje się u ludzi, którzy rozumieją psy gończe. Sabueso español będzie szczęśliwy przede wszystkim u opiekunów, którzy:

• Polują albo chcą trenować z psem tropienie, mantrailing lub nosework.
• Mieszkają w domu z ogrodem, najlepiej blisko lasów i pól.
• Codziennie zapewniają psu co najmniej dwie godziny ruchu, w tym pracę nosem.
• Mają szczelne ogrodzenie, ponieważ pies na tropie potrafi się oddalić.
• Akceptują głośny głos i niezależność typową dla gończych.

Jeśli wahasz się, porównaj tę rasę z innymi z Półwyspu Iberyjskiego, na przykład z wyżłem hiszpańskim z Burgos, albo przejrzyj grupy psów myśliwskich.

Wychowanie i szkolenie

Szkolenie gończego wymaga przede wszystkim cierpliwości. Kary fizyczne i krzyk są nieskuteczne, ponieważ pies szybko traci motywację. Lepiej działa nagradzanie, krótkie sesje i ćwiczenia, które mają dla psa sens.

Najczęstsze błędy opiekunów psów gończych

1. Puszczanie psa luzem w lesie bez pewnego przywołania.
2. Brak zajęcia dla nosa, przez co pies sam szuka tropów.
3. Oczekiwanie posłuszeństwa jak u owczarka.
4. Zbyt późna socjalizacja z ludźmi i innymi zwierzętami.
5. Zostawianie psa samego na długo, co sprzyja wyciu.

Najpierw zadbaj o socjalizację, następnie ćwicz przywołanie na długiej lince, a wreszcie wprowadź pracę węchową. Więcej ćwiczeń znajdziesz w dziale tresura psa w praktyce.

Pielęgnacja

Krótka sierść jest łatwa w utrzymaniu: wystarczy przeczesać ją gumową rękawicą raz w tygodniu. Kąpiel jest potrzebna rzadko. Natomiast długie, zwisające uszy wymagają regularnej kontroli, ponieważ są słabo wentylowane i łatwo zbiera się w nich wilgoć. Zaglądaj do nich co kilka dni i oczyszczaj preparatem dla psów.

Po każdym wyjściu w teren przejrzyj łapy, skórę i uszy pod kątem kleszczy, kłosów traw i skaleczeń. Dodatkowo skracaj pazury, jeśli nie ścierają się same.

Żywienie

Pies pracujący w łowisku potrzebuje więcej energii niż pies rodzinny. Dlatego dopasuj porcję do aktywności i kontroluj kondycję: żebra powinny być wyczuwalne. Wybieraj pełnoporcjową karmę dla aktywnych psów średniej wielkości. Orientacyjną porcję obliczysz w kalkulatorze, ile karmy dla psa.

Gończe bywają łakome, więc pilnuj, by nie przybrały na wadze. Nigdy nie podawaj czekolady, ksylitolu, winogron i rodzynek, cebuli ani czosnku, ponieważ są dla psów toksyczne.

Gończy hiszpański: zdrowie i choroby

To rasa użytkowa, uważana za odporną. Mimo to opiekunowie powinni obserwować kilka typowych problemów:

• Zapalenia uszu: potrząsanie głową, drapanie i nieprzyjemny zapach.
• Dysplazja stawów biodrowych: sztywność po odpoczynku i niechęć do skoków.
• Urazy w terenie: skaleczenia łap, uszu i rany od dzików.
• Choroby odkleszczowe: apatia, gorączka i ciemny mocz.

Więcej o objawach przeczytasz w dziale choroby psów i ich objawy.

Ile kosztuje szczeniak gończego hiszpańskiego i jak wybrać hodowlę?

W Polsce rasa jest bardzo rzadka, dlatego szczenięta pochodzą głównie z Hiszpanii lub innych krajów. Cena zależy od pochodzenia i wyników pracy rodziców, ich badań, renomy hodowli i kosztów transportu. Zamiast kierować się samą kwotą, sprawdź, czy rodzice są zdrowi i sprawdzeni w pracy.

Wybieraj hodowlę działającą w organizacji uznającej FCI. Odpowiedzialny hodowca zapyta, czy polujesz albo jak zamierzasz zająć psa. Zarejestrowane hodowle innych ras znajdziesz w katalogu hodowli psów.

Podsumowanie

Sabueso español to łagodny w domu, a wytrwały w terenie pies gończy z długą historią. Odwdzięcza się spokojem i przywiązaniem, jeśli ma ruch, pracę węchem i cierpliwego, konsekwentnego opiekuna. Jeśli interesują Cię psy pracujące nosem, przeczytaj też o podziale psów użytkowych.