Schapendoes: opis rasy, charakter i pielęgnacja holenderskiego owczarka

Schapendoes to holenderski pies pasterski średniej wielkości, z długą, kudłatą sierścią i niespożytą energią. Wyhodowano go do pilnowania stad owiec, dlatego jest bystry, czujny i zwinny. Poznaj historię rasy, jej charakter, wymagania pielęgnacyjne oraz to, komu sprawdzi się jako towarzysz.

Jaka jest historia rasy schapendoes?

Psy podobne do schapendoesa pracowały na terenach Europy już w średniowieczu. Pilnowały stad owiec na rozległych równinach. W holenderskich prowincjach Drenthe i Veluwe hodowali je biedni pasterze, którzy często krzyżowali zwierzęta z innymi rasami, bo liczyły się cechy użytkowe, a nie jednolity wygląd.

Na przełomie XIX i XX wieku psy występowały na terenie całej Holandii, wszędzie tam, gdzie wypasano owce. Pasterze cenili ich inteligencję i zapał do pracy. Prawdziwy renesans rasy nastąpił w drugiej połowie XX wieku, gdy holenderski kynolog Toepoel założył związek De Nederlandse Schapendoes. Pierwszy standard powstał w 1954 roku, a pełne uznanie rasy przyszło w 1971 roku, odkąd hodowcy wykorzystują do rozrodu tylko psy o udokumentowanym pochodzeniu.

Schapendoes należy do kudłatych psów owczarskich, podobnie jak bearded collie, puli czy polski owczarek nizinny. Szersze tło historyczne znajdziesz w artykule historia psów pasterskich.

Jak wygląda schapendoes według wzorca?

To pies o lekkiej budowie, w sylwetce zbliżonej do prostokąta. Wysokość w kłębie jest nieco mniejsza niż długość tułowia od kłębu do nasady ogona. Samce mierzą zwykle od 43 do 50 cm, a suki od 40 do 47 cm. Masa ciała nie powinna przekraczać około 20 kg.

Ponadto czaszka jest prawie płaska, z wyraźnymi łukami brwiowymi i dobrze zaznaczonym stopem. Natomiast oczy są duże, okrągłe i brązowe, szczere i żywe. Uszy osadzone dość wysoko, wiszące luźno i silnie owłosione. Zgryz nożycowy, a łuki jarzmowe wyraźne.

Również ogon jest długi i obficie owłosiony. W spoczynku zwisa, w kłusie unosi się wysoko, a podczas galopu leży niemal poziomo. Podczas skoków pełni rolę steru. Z kolei łapy są dość duże i sprężyste, z owłosieniem między opuszkami. Dopuszcza się wilcze pazury.

Sierść jest długa, miejscami około 7 cm i więcej, gęsta, ale nie kręcona. Dopuszczone są wszystkie barwy, jednak najbardziej cenione są odcienie od szarego i błękitnoszarego po czarny.

Jaki charakter ma schapendoes?

To typowy pies pasterski: troskliwy, odważny, inteligentny i czujny. Jednocześnie jest wesoły i przyjazny, szczególnie wobec osób dobrze mu znanych. Wielu opiekunów zauważa, że schapendoes silnie przywiązuje się do rodziny i chętnie bierze udział w zabawie.

Niestety, bywa uparty, jak większość psów owczarskich, i potrafi sprawdzać granice opiekuna. Ponadto jest dość szczekliwy, bo alarmowanie to część pracy pasterza. Dlatego warto uczyć go spokojnego reagowania na bodźce od szczeniaka.

Dzieci i schapendoes mogą się dogadywać, jeśli pies jest dobrze wychowany i ma dość ruchu. Jednak bardzo żywy temperament oraz pasterski instynkt zaganiania mogą męczyć małe dzieci, więc zabawy powinny odbywać się pod nadzorem.

Dla kogo jest schapendoes?

Najlepszym opiekunem będzie osoba aktywna, która biega, jeździ na rowerze lub uprawia sport z psem. Schapendoes potrzebuje kilkudziesięciu minut intensywnego ruchu kilka razy dziennie oraz zadań, które zajmą jego umysł. Szczegóły o rasach dla sportowców znajdziesz w artykule rasy psów dla biegaczy.

Nie jest to pies dla osoby mało aktywnej ani dla kogoś, kto spędza większość dnia poza domem. Znudzony pies zaczyna szczekać, gryźć i szukać własnych zajęć. W bloku radzi sobie gorzej niż w domu z ogrodem, choć przy odpowiednim ruchu i wychowaniu bywa to możliwe.

Jak wychować i szkolić schapendoesa?

Pies jest inteligentny i szybko się uczy, więc najlepiej reaguje na krótkie, urozmaicone ćwiczenia z nagrodami. Surowe metody tylko zniechęcą go do współpracy. Przede wszystkim ważne jest wczesne uspołecznienie i konsekwencja.

1. Najpierw nauczcie się przywołania i uwagi na przewodniku.
2. Następnie ćwiczcie chodzenie na luźnej smyczy w różnych miejscach.
3. Potem wprowadzajcie psie sporty, takie jak agility czy tropienie.
4. Wreszcie uczcie spokojnego odpoczynku na legowisku.

Dzięki zwinności schapendoes świetnie wypada w agility i w zawodach posłuszeństwa. Pamiętaj jednak o odpoczynku, bo nadmiar bodźców męczy psa tak samo jak ich brak.

Jak pielęgnować sierść schapendoesa?

Sierść jest długa i gęsta, więc potrzebuje codziennego przeczesywania, w przeciwnym razie powstają kołtuny. Do szczotkowania wystarczy grzebień z rzadkimi zębami oraz szczotka. Po każdym spacerze usuń piasek, błoto i śnieg, które łatwo przyczepiają się do włosa.

Szczególną uwagę poświęć miejscom za uszami, pod pachami i w pachwinach, ponieważ tam sierść filcuje się najszybciej. Wskazówki o usuwaniu splątań znajdziesz w tekście kołtuny u psa. Kąpiel wystarczy kilka razy w roku, a kontrola uszu i pazurów powinna być stałą rutyną.

Czym karmić schapendoesa?

Ponieważ pies jest aktywny, potrzebuje pełnowartościowej karmy dopasowanej do wieku i aktywności. Młode osobniki rosną szybko, więc ich dieta powinna wspierać stawy i kości. Dlatego porcje dopasuj do kondycji, a nie do apetytu.

Nadwaga obciąża stawy i skraca życie, dlatego sprawdzaj masę ciała co kilka tygodni. Ilość karmy ułatwi ustalić kalkulator ile karmy dla psa. Nigdy nie podawaj psu czekolady, winogron, rodzynek, cebuli, czosnku ani produktów z ksylitolem.

Na jakie choroby narażony jest schapendoes?

Schapendoes nie jest rasą szczególnie chorowitą, a przypadłości charakterystycznych tylko dla rasy nie odnotowano. Z chorób o podłożu genetycznym zdarzają się dysplazja stawów oraz postępujący zanik siatkówki, czyli PRA. Dlatego przy zakupie szczenięcia poproś o wyniki badań rodziców.

• Dysplazja stawów objawia się kulawizną po wysiłku, niechęcią do skakania i „króliczym” chodem. Więcej wyjaśnia artykuł dysplazja stawu biodrowego u psa.
• PRA zaczyna się od słabszego widzenia o zmierzchu i w nocy.
• Zapalenia skóry pod kołtunami, gdy sierść jest zaniedbana.

Ile kosztuje szczeniak schapendoes i jak wybrać hodowlę?

W Polsce to rasa rzadka, dlatego szczenięta bywają dostępne głównie u kilku hodowców lub za granicą. Cena zależy od pochodzenia rodziców, wyników badań i kosztów transportu, więc widełki ustalisz bezpośrednio z hodowlą. Rodowód i badania stawów oraz oczu rodziców to minimum.

Dodatkowo poznaj hodowcę osobiście i obejrzyj warunki, w jakich mieszkają psy. Zapytaj o temperament rodziców, ponieważ wpływa na charakter szczeniąt. Informacje o wzorcu rasy i grupach FCI znajdziesz na stronie Fédération Cynologique Internationale. Katalog hodowli polecamy w sekcji katalog hodowli.

Podsumowanie

Schapendoes to wesoły i inteligentny pies, który odwdzięcza się za uwagę oraz ruch. Wymaga codziennej pielęgnacji i czasu, ale daje radość aktywnemu opiekunowi. Jeśli porównujesz rasy, zajrzyj do artykułu o owczarku holenderskim i wybierz psa pasującego do Twojego stylu życia.